7 Mayıs 2026 Perşembe

“En Çok Yalnız Olmadığım Vakit Yalnızım”

 



 

Türk ve dünya edebiyatında yalnızlıkla ilgili birçok söz okudum. Yalnızlık ve yaşam üzerine de az eser okumadım.

Bugün yani 19 Kasım 2019 Salı günü Muallim Naci’nin kitabında, daha önce hiç duymadığım bir söze rastladım ki sanki benim için söylenmiş bir söz.1

Ben de en çok yalnız olmadığım vakit yalnızım. Örneğin; biraz önce sözde yalnızdım. Anılarımın kahramanlarıyla beraber tek bir koltuğa oturduk. Yoğun bir sessizlik var. Kütüphanemde tıkış tıkış olan yazarlarda, şair ve düşünürlerde de çit yok.

Önümüzde Kınalızâde Ali Efendi ve Ahlâk-ı Alâî kitabı var.

Dinliyoruz. Kınalizade Nasîrüddin Tûsî’den almış, Tûsî de İbn Miskeveyn’den almış, Kınalızade ayrıca Devvânî’den de, Gazzali’den de vb. yararlanmış…

İsimler de yoruyor insanı. Allah’tan tercümanımız Ayşe Sıdıka Oktay anlaşılır ve akıcı bir dille anlatıyor… O ondan almış, o da ondan almış… Eee, kendisi ne eklemiş? Pek anlayamıyorum. Anlayamamam bir tarafa, bu anlatılanları bir yerden hatırlıyorum.

Gençliğimde Aristo ile aram iyiydi. Bunları zaman zaman bana anlatırdı. Fakat bunlar Aristo’dan hiç söz etmiyorlar…

Çok kınadığımız bir Hocaefendi aklıma geldi; “Kara kaplı kitapta böyle yazıyor” der durur.

Konumuz Kara Kaplı kitaplar değil. Çok yorulduğumu anlatmak istiyorum. Biraz dışarı çıkıp insanlar arasına karışsam da yalnızlığı tatsam ve dinlensem diyorum. Ayrıca literatüre bir söz ekliyorum:

Yalnızlık da göreceli bir kavramdır.

Çekmeköy, 19.11.2019

      ___________

1.   Geçmiş âlimlerden birinin demiş olduğu gibi:

“İnsanın en ziyade yalnız olmadığı vakit ancak yalnız olduğu zamandır. Zira insan tuzak ve hiddette diğerlerinin fikirlerinden ve mütalaasından ziyade kendi fikirlerinden ve mütalaasından faydalanır.”

Muallim Naci; Mekteb-i Edeb – Edeb Eğitimi, Hazırlayan: M. Necip Yılmaz, Büyüyen Ay yayınları, (94. Sayfada) , İstanbul, Haziran 2016, 502 sayfa.

 

____________________________

SabahattinGencal, En Çok Yalnız Olmadığım Vakit YALNIZIM, Cinius Yayınları, İstanbul,2020