İmam-ı Rabbani Hazretleri tarafından Hanlarhanı'na yazılan 68. Mektup, ahlaki erdemler ve mürşid-mürid (veya devlet adamı-alim) ilişkisindeki edep üzerine odaklanmaktadır. Metnin sistematik özeti şu şekildedir:
1. Temel Ahlaki Düsturlar: Tevazu ve İstiğna
Zıtların Dengesi: Mektubun ana teması, tevazuun (alçakgönüllülük) zenginlerde, istiğnanın (gönül tokluğu/ihtiyaçsızlık) ise fakirlerde güzel durduğudur.
Tedavi Yöntemi: Bir durumun çaresinin ancak zıddı ile mümkün olduğu vurgulanır.
2. Yazışma Adabı ve Edep Uyarıları
İfade Biçimi: İmam-ı Rabbani, muhatabının mektuplarında tevazuyu amaçlasa bile kullanılan ifadelerin "istiğna" (üstten bakma/ihtiyaçsızlık) içerdiğini belirtir.
Makam Bilinci: Mektuplardaki "Bilinsin..." gibi ibarelerin kime ve nereye yazıldığının iyi düşünülmesi gerektiğini hatırlatır.
Edebin Önemi: Fakirlere (maneviyat yolundakilere) hizmetin çok olmasının kıymetli olduğunu ancak edebe riayet edilmezse bu hizmetin meyve vermeyeceğini ifade eder.
3. Kibir ve İzzet-i Nefis
Kibirliye Karşı Tavır: Ümmetin yapmacıklıktan uzak olduğu belirtilmekle birlikte, kibir gösterene karşı vakur (tekebbür) durmanın bir tür sadaka olduğu hatırlatılır.
Manevi Büyüklerin İzzeti: Maneviyat ehlinin hor görülmemesi gerektiği, Allah katında duaları makbul olan gizli kahramanların bulunduğu belirtilir.
4. Danışmanlık ve Sadakat
Liyakat: Yöneticinin çevresindeki kişilerin akıl sahibi ve işin özüne vakıf kimseler olması gerektiği vurgulanır.
Hıyanet ve İyilik: Danışmanların kendi çıkarlarını değil, yöneticinin iyiliğini düşünerek gerçekleri olduğu gibi aktarmaları gerektiği; aksinin hıyanet olduğu ifade edilir.
5. Sonuç ve Nasihatin Mahiyeti
Acı Gerçekler: Söylenen sözlerin zahirde acı gelebileceği ancak bunların eziyet etmek için değil, samimi bir kalp yanıklığıyla verilmiş nasihatler olduğu belirtilir.
Manevi Dostluk: Gerçek dostluğun, kişinin gizli ayıplarını fark etmesine yardımcı olmak olduğu ifade edilir.
