Başarmak Umuduyla

 

        Bugün neler mi öğrendim?

1.  Nobel Ödülü alan ilk kadının kim olduğunu

2.  Avrupa'da doktora yapmış ilk kadının kim olduğunu

3.  Paris Üniversitesi'nde ders veren ve aynı üniversitede profesör unvanı alan ilk kadının kim olduğunu

4.  İki farklı alanda Nobel Ödülü almış ilk insanın kim olduğunu

 İnsan öğrendiğini, bildiğini paylaşmak zorundadır. Onun için paylaşıyorum: Yukarıdaki dört şıka bir cevap: Marie Curie¹. Ayrıca birkaç madalya da almıştır.

İlköğretmen Okulu yıllarında Marie Curie’yi de kocası Pierre Curie’yi de öğrenmiştik ama konuyu bu kadar ayrıntılı öğrenmemiştik.

 Hayrola, Sabah sabah Marie Curie’yi anmak nereden icap etti? diye düşünebiliriz. Hemen açıklayayım:

 Beğenmediğimiz sosyal medyada bazen yararlı yayınlar da oluyor. Bugün Facebook’a göz gezdirirken prof. Dr. İsmail hakkı Aydın’a rastladım. Aydın diyor ki “İlme giden yol; asâlet, gurbet, hicret, zillet, sıklet, gayret, hasret, hayret, halvet ve mahrumiyet taşları ile döşelidir.”² Bu konuda verdiği örneklerden biri de Marie Curiedir. Polanya asıllı olduğunu, zor koşullarda yetiştiğini belirtiyor. Kardeşini de okutuyor. Tabii çocuklarını da. Öyle ki çocukları da Nobel alıyor. Aynı aileden birkaç kişinin Nobel alması da ilktir.

 Aydın, aç kalan, gurbette olan, merak eden, şüphe eden vb. bilim adamlarından da söz etti kısaca.

 Aydın, büyük aydınlarımızdan biridir. Ona vr onun gibilere kulak vermek gerekir. Bunun için de bugünkü güncem bilime yönlendirme gibi oldu.

 Bir de şu var: Allah’ın (cc) izniyle tezgâhımdaki çalışmaları bitirebilirsem ileride İLKLER üzerinde bir çalışma tasarlıyorum. Bu çalışmanın olmazsa olmazı   Marie Curie olacak gibime geliyor. İnşallah başarabiliriz.

  Başarmak umuduyla…

   Sabahattin Gencal, İstanbul, 09. 04. 2026

   ____________________      

        1.               Marie Curie (1867–1934), bilim dünyasında çığır açan keşifleriyle tanınan Polonya asıllı Fransız fizikçi ve kimyagerdir. Modern bilimin en ilham verici figürlerinden biri olan Curie, radyoaktivite üzerine yaptığı çalışmalarla tanınır.

İşte Marie Curie'nin hayatına ve bilime katkılarına dair temel başlıklar:

Bilimsel Başarıları ve Keşifleri

·                     Radyoaktivite: "Radyoaktivite" terimini bilim dünyasına kazandırmış ve bu alandaki temel prensipleri belirlemiştir.

·                     Yeni Elementlerin Keşfi: Eşi Pierre Curie ile birlikte yürüttüğü çalışmalar sonucunda polonyum ve radyum elementlerini keşfetmiştir.

·                     X-Işınları ve Tıp: Birinci Dünya Savaşı sırasında, yaralı askerlerin tedavisi için taşınabilir röntgen üniteleri (küçük Curieler) geliştirerek radyolojinin tıptaki kullanımına öncülük etmiştir.

                Tarihi İlkleri

                Marie Curie, bilim tarihinde pek çok "ilk"in sahibidir:

1.               Nobel Ödülü alan ilk kadın bilim insanıdır.

2.               İki farklı alanda (Fizik ve Kimya) Nobel Ödülü kazanan dünyadaki tek kişidir.

3.               Paris Üniversitesi'nde (Sorbonne) ders veren ilk kadın profesör olmuştur.

---

                Nobel Ödülleri

                Curie'nin başarısı iki farklı bilim dalında tescillenmiştir:

·                     1903 Nobel Fizik Ödülü: Radyasyon fenomenine yönelik araştırmaları için (Pierre Curie ve Henri Becquerel ile paylaştı).

·                     1911 Nobel Kimya Ödülü: Radyum ve polonyumun keşfi ile radyumun izolasyonu üzerine yaptığı çalışmalar için.

                Mirası ve Vefatı

                Uzun yıllar boyunca radyoaktif maddelerle doğrudan         ve korunmasız bir şekilde çalışması, Curie'nin sağlığını ciddi             şekilde etkilemiştir. 1934 yılında, aşırı radyasyona maruz                 kalmanın neden olduğu aplastik anemi nedeniyle hayatını                 kaybetmiştir. Çalışmaları bugün kanser tedavisinden nükleer             fiziğe kadar pek çok alanda temel taş olmaya devam                             etmektedir.

                Öyle ki, kullandığı laboratuvar defterleri ve kişisel             eşyaları hala yüksek düzeyde radyasyon içerdiği için kurşun             kaplı kutularda saklanmakta ve ancak özel koruyucu                         ekipmanlarla incelenebilmektedir.

            2. İsmail Aydın’ın ilim yolculuğunu betimlediği bu                 etkileyici söz, bir talebenin (öğrencinin) geçtiği psikolojik ve             sosyolojik aşamaları özetler. Bu kavramlar, sadece sözlük                 anlamlarıyla değil, ilim geleneği içerisindeki derin manalarıyla           ele alınmalıdır.

            İşte bu on aşamalı yolculuğun kavram sözlüğü:

Kavram	Açıklama
Asâlet	Kişinin özündeki temizlik, niyetindeki dürüstlük ve ilmi taşıyabilecek ahlaki altyapıdır. İlim, soylu bir niyet üzerine inşa edilir.
Gurbet	İlim için vatanından, alışık olduğu çevreden ve konfor alanından uzaklaşmak; yabancı olduğu bir iklime adım atmaktır.
Hicret	Sadece fiziksel bir yer değiştirmeyi değil, cehaletten bilgiye, kötü alışkanlıklardan erdemli bir hayata doğru yapılan bilinçli göçü ifade eder.
Zillet	Başkalarına boyun eğmek değil, ilim karşısında kibrini kırmak ve öğrenmek için tevazu göstermek; bazen imkansızlıklar içinde hor görülmeyi göze almaktır.
Sıklet	İlim yükünün ağırlığıdır. Zihinsel yorgunluk, sorumluluk duygusu ve öğrenme sürecinin getirdiği ağır yükü omuzlamayı temsil eder.
Gayret	Çalışma azmi ve sürekliliktir. İlmin statik değil, dinamik bir çaba gerektirdiğini; uykusuz geceleri ve bitmek bilmeyen okumaları simgeler.
Hasret	Sevdiklerinden, memleketinden ve bazen dünyevi zevklerden uzak kalmanın getirdiği özlemdir. İlim yolcusu, büyük kavuşma (bilgi) için küçük ayrılıklara katlanır.
Hayret	Bilginin derinliği karşısında duyulan şaşkınlık ve hayranlıktır. Gerçek ilim, insanda "ne kadar az şey bildiği" hissini ve varoluşa karşı duyulan kutsal merakı uyandırır.
Halvet	Yalnızlık ve içe dönüştür. Kişinin zihnini dış dünyadaki gürültüden arındırıp öğrendikleriyle baş başa kalması, derinleşme ve tefekkür sürecidir.
Mahrumiyet	Maddi imkanların kısıtlılığına sabretmektir. Lüks ve şatafatın ilimle her zaman yan yana gelmeyeceğini, bazen yokluk içinde varlığın (bilginin) keşfedildiğini anlatır.

---

Not: Bu kavramlar bir silsile gibidir; asaletle başlar, mahrumiyetle sabrı sınar ve sonunda kişiyi hakiki ilme ulaştırır. Aydın'ın bu ifadesi, ilmin sadece kitap okumak değil, bir karakter terbiyesi olduğunu vurgular.