KİMSENİN DÜŞÜNCESİNE VE
VİCDANINA EGEMEN OLUNAMAZ
AKSEL - Lâiklik nedir?
SAGEN - Din ile devlet işlerinin ayrılmasıdır.
AKSEL
-?
SAGEN
- Dr. Bülent Daver bir eserinde diyor ki:
“Lâikliği
toplumsal açıdan inceleyenlere göre lâiklik denilince salt devlet içinde din
işleriyle dünya işlerine değin otoritelerin birbirinden ayrılması değil, belki
toplumsal yaşamın birçok bölümleriyle din arasındaki ilişkilerin çözülmesi anlaşılır. Böylece ulusal eğitimin,
ailenin, ekonomik yaşamın, hatta görgü, kıyafet vb. değişmez din ölçülerinden ayrılarak zamanın ve yaşamın
zorunluluklarına uyum zorunluluğu kastedilir.”
AKSEL - Kısaca dinsizlik desenize.
SAGEN
-…
AKSEL
- Dini devletten değil, dini insandan,
yaşamdan ayırmak oluyor. Din softası dediğimiz kişiler de, “İslâm dini salt
öteki dünya için değildir. Onun için din toplumsal yaşamdan ayrıldı mı
dinsizlik olur.” diyorlar. Buna ne dersin?
SAGEN
- Doğru, derim.
AKSEL - Hem softaların sözlerine, hem diğerlerinin sözlerine
doğru dersin, nasıl olur?
SAGEN
- Sizin devrim kuşu adını verdiğiniz
kuşu göz önüne alalım…
AKSEL
- ?
SAGEN
- Kuş uçmağa başlarken kanat kalkıyor. Gövdeden büsbütün kopuyor mu? Hayır.
Gövdeye yapışık olursa uçamaz. Gövdeden koparsa ki o zaman hiç uçamaz…
AKSEL - ?
SAGEN - Anlatabiliyor muyum?
AKSEL - Anlayacak gibiyim. Kimileri kuşun kanadını
gövdeden, başka deyişle dini yaşamdan tamamen ayırtıyorlar. İşte bunlar
lâiklik diye dinsizliği savunuyorlar. Kimileri de kanadın gövdeye yapışmasını
istiyorlar. Bunlar da kuşun uçmasını, ulusun ilerlemesini bilerek ya da
bilmeyerek istemiyorlar. Kısacası işi doğal durumuna bırakmak gerekir.
SAGEN - “Atatürk’ün kendi el yazısıyla lâiklik
üzerine açıklaması: Lâiklik yalnız din
ve dünya işlerinin ayrılması demek değildir. Bütün yurttaşların vicdan, ibadet
ve din özgürlüğünüyükümlenmek demektir.[1]
Kısacası Atatürk lâiklik ilkesini koymakla kişiyi vicdanı ve Tanrısı ile
baş başa bırakmak ilkesini getirmiştir.
AKSEL
- Bu ilke doğru mu acaba?
SAGEN
- Bu “acaba” ile gerçeğe kadar
gidebiliriz.
AKSEL
- Gerçek Kuran’dadır.
SAGEN - Ondan örnek verelim öyleyse.[2]
(Bakara
Suresi, ayet: 256, mealen) :
Dinde
zorlamak yoktur. Gerçekten doğru yolla, eğri yol apaçık meydana çıkmıştır.
(El
Kâfirûn Süresi, ayet: 6, mealen) :
Sizin
dininiz sizin içindir, benim dinim de benim
içindir.
AKSEL
- …
SAGEN
- Bu ayetlerin öz anlamı Anayasamızda
yer almıştır: Herkes vicdan, dini inanç ve kanaat özgürlüğüne sahiptir.
İnanmayanlara, saldırgan değillerse
peygamberlerin bile kötü davranmaya hakkı yoktu.
AKSEL
- Oysa bizler…
SAGEN
- Evet, Bizler Peygamberimizin (s.a.v)
“Her kim bir mümini kâfirlikle suçlarsa kendisi kâfir olur.” Yine “Kâfir olsa
da mazlumdan sakınınız. Çünkü onların duası ile Tanrı arasına hiçbir perde gerilemez.”
hadislerini bilmiyoruz, unutuyoruz.
AKSEL - Lâiklik konusu bazı ayetleri, hadisleri de öğrenmemize
neden oldu.
SAGEN - Lâiklik İslâm dinini daha iyi kavramaya
neden olur.
[1]
Arar, Bekir, Atatürk’ün Manevi Cephesi ve İslâm Dininde Lâiklik Anlamı, Ank.,
1961, s. 18
[2]
Beder Hakkı, İslâmda Sol ve Hayat, Ank., 197
,s.80
Lâiklik, Avrupa’yı bir zorbalık ve bağnazlıktan
kurtaran Kuran-ı Kerimin verilerin biridir. Yüce Allah, lâikliği Bakara (256)
ile Kâfirûn (6) ayetlerinde açık olarak bildirir. Daha fazla bilgi için bkz.
age
_______________________________
Sabahattin Gencal, Atatürkçü Düşünce Üzerine Deneme, Cinius Yayınları, İstanbul, 2018
"Basitlik en üst düzey gelişmişliktir." - Leonardo da Vinci | ||||||
Sabahattin Gencal’ın Bugünkü Etkinliklerinden Bazıları | ||||||
|
|
|
|
|
|
|
