5 Mart 2026 Perşembe

Anaç (Gurk) Tavuk Benzetmesi

 


“Yazar anaç (gurk) tavuk gibi olmalıdır.” diyorum. Bu konuya girmeden önce açıklama yapmam gerekli:

Bu sözü başka bir söze benzeterek söylemiş bulunuyorum. Sözün aslı benim değildir. Sözün aslını nereden öğrendiğime gelince, kısaca anlatayım:

İstanbul Barosu Staj Eğitim Merkezinde avukatlık stajımı yaptığım sırada bir tecrübeli avukat: “Avukat bir anaç tavuk gibidir.” dedi ve devam etti. Nasıl ki gurk tavuk 21 gün yumurtalar üzerinde durursa avukat da veriler üzerinde durmalı ve onları zaman zaman çevirmelidir. Vb.

Bu sözü çok makul buldum. Avukat olduğumda büroya gelenlere, “Bu verileri bir inceleyeyim.” diyordum ama müvekkil tatmin olmuyordu. Şipşak cevap istiyorlardı. Bazı meslektaşlarımız  Fifty fifti taktiği uygulamak gerektiğini söylüyorlardı. (İngilizce fifty fifty “yüzde elli elli, yarı yarıya” deyiminden alıntıdır.) Rahmetli Özal da bu taktiği kullanırdı? Ama ben siyasetçi miyim?

Büroya müracaat edenler bazen dölsüz yumurtalar (mesnetsiz iddialar) için de kendileri gibi düşünmemi istiyorlardı. Ya, civciv 21 günde çıkar; bunu değiştirebilir miyiz? Bazı davaların da aşağı yukarı belli sonuçları olur. Bunu değiştirebilir misiniz? Aklıma gelmişken yazayım: Amcam (Teyzemin kocası) “Dükkanımdaki kirâcıyı kaç günde çıkartabilirsiniz?” diye sordu. Her şey normal giderse üç ayda ama normal gitmezse zaman veremem, dedim. O da falan avukat 20 günde çıkartabileceğini söyledi. Tabii bir günde de kiracıyı defedenler görülmüştür.

İhtiyarlığın bir belirtisi de işte budur. Bir konuya girince…

Neyse ileri gidersem sanki meslektaşlarımı kınar gibi olmamdan çekinirim. Meslek ahlakına uymayanlarla ilgili çağrışımlar yapabilirsiniz. Örneğin bir iddianameye 20- 30 dölsüz yumurta koyuyorsunuz. (Arada birkaç tane de döllü koymaya bile gerek görülmüyor) Şimdi nasıl civciv çıkacak? Gurk tavuğun kapasitesi belli. Dölsüz yumurtanın da… Döllü olsa tavuk yerine civciv makineleri kullanabilirlerdi.

Ey gidi günler. Anlatacaklarımızı benzetmelerle anlatmak durumunda kalıyoruz.

Ben bir yazımda öğretmenleri de anaç tavuğa benzetmiştim. Bu daha uygun bir benzetme. Öyle ya öğretmen anadır, babadır, her şeydir. “Öğretmen kutsaldır ana gibi / Öğretmen kutsaldır baba gibi” (A. R. Binboğa) O eskidendi demeyiz inşallah…

Şimdi de yazarların ve gazetecilerin de gurk tavuklara benzemesi gerektiğini söylersem yanlış mı söylerim. Bence, eksik söylemiş olabilirim ama yanlış değil.

Göz önüne getirelim bunca gazeteyi, televizyonu ve internete bağlı medyayı. 24 saat durmaksızın yumurta gösteriyorlar. Kimileri bunların döllü veya dölsüz olduğunu bilemiyor. Kimileri biliyor ama ne hikmetse hepsini döllü yumurta diye gösteriyor. Bu durumda biz ne yapalım?

Böyle bir bakışta yumurtanın döllü mü dölsüz mü olduğunu anlayamayız. Bu arada bir parantez açayım. Oğlum Fuat gibiler anlayabilir çünkü onun bu konuda da birçok tecrübesi vardır. Peki tecrübesi olmayanlar? Bunlardan bir kısmı, falan zamanda falan kümeste hep dölsüz yumurta… deyip bunların da mesnetsiz olduğunu söylüyor. Bazıları bekleyelim gurk süresi bitince anlarız diyor. Gurk süresi bitiyor ama? Gerçi bir anaç tavuk birkaç kez üstüste yatabilir ama ilânihaye? Olmaz ki değil mi?

Nasılsa oğlunun kümesinde tavukları inceledi yazar da yazar… demeyiniz. Ben evet, avukatlık yapmadım, yapamadım. Ama staj merkezindeki kütüphanede birçok şey öğrenmiştim. (Öğrenmiştim, diyorum çünkü şimdi aklımda bir şey kalmadı)

Şu kadarını beraberce düşünelim: Bir gurk tavuk yumurtaların üzerinde oturuyorken onu alıyor ve yerine başka bir gurk tavuk oturtuyoruz. Tabii bu değişimi bizim Fuat gibiler yapsa bir şey olmaz belki ama bu değişimi yapan eller kimler bilmiyoruz ki…

Benim yurttaşım bu gurk tavuk değişimini anlar ama ikide bir hâkim değişimini? Şimdi savcı, bakan makan diye karıştırmadan sağlıklı olarak düşünelim: Tabii geniş olarak. Açık deyişle sadece adli konularda değil. Medyanın gerek savaş gerek barış haberlerini nasıl sunduğuna bakalım.

İşte ben böyleyim. Kendime acımıyorum. Sözümü tam olarak tutamıyorum. Daha dün mini sözleşme imzalamıştım yapay zekâyla. Haber diyeti yapacaktım. Kaygılara, saat 11.00’de randevu verecektim…

Sabahattin sözünü tutar. Öylesine işte. Haberlere girmez ama benzetmelerle yandan dolaşır. Yani sözde uyuyoruz… Ben de bazı büyüklerimize mi benziyorum, Allah korusun! Çokları da biliyor ya bazıları arkadan dolanıveriyor. Yanda yandan demiştik ya…

"Bu Fasulye 7,5 Lira " şarkı sözleriyle devam diyelim;

Bu fasulye 7,5 lira/ Bu fasulye 7,5 lira

Hem kaynasın hem oynasın / Hem kaynasın hem oynasın

Yandan Halime'm yandan/ Severim seni candan

Seviyorsan candan / Erken gel akşamdan

(İbrahim Tatlıses)

Daldan dala demeyelim. Yandan yandan devam edelim:

Hem oynasın hem kaynasın. / Hem okunsun hem de düşünülsün.

Azıcık düşünmek umuduyla…

Sabahattin Gencal, İstanbul, 05. 03. 2026

 

"Basitlik en üst düzey gelişmişliktir." - Leonardo da Vinci

Sabahattin Gencal’ın Bugünkü Etkinliklerinden Bazıları

 

GÜNCE

 

MEDYADAN

 

MÜZİK

 

RESİM

 

VECİZE

 

ŞİİR

 

KİTAPLARDAN

 

MEKTUBÂT-Î RABBÂNÎ




 

Ali Rıza Binboğa - İlk Öğretmen (1979) | TRT Arşiv
Ali Rıza Binboğa'nın 1979 yılında seslendirdiği "İlk Öğretmen" şarkısını TRT Arşiv'de dinliyoruz. “İlk Öğretmen” şarkısı sözleriyle; Öğretmen kutsaldır ana gibi Öğretmen kutsaldır baba gibi Öpülesi elleri var Şirin tatlı dilleri var Öğretmen öğretir A, B, C Öğretmen öğretir K, L, M İlk öğretmenin kim senin Kim öğretti alfabeyi Bir hak için kırk yıl Köle olunuyorsa Yirmi dokuz kere kırk yıl Kölesiyiz öğretmenin


 

TAVUK NASIL GURKA YATIRILIR. İNCE NÜANSLAR. KILAVUZ ATAN CÜCE KOŞİN GURK OLDU
Daha yeni yumurtaya başlayan cüce koşin yarkamız hemen gurk oldu. 2 hafta beklememize rağman kalkmayınca altına yumurtalarını koyduk. Tavuklarımızı gurka yatırırken dikkat etmemiz gerekenlerden de bahsettiğimiz videomuz yayında.
https://www.youtube.com/watch?v=OI_ZyJf-Cl8 İyi seyirler.