İmam-ı Rabbani Ahmed el-Faruki es-Sirhindi (k.s.) tarafından Mirza Fethullah Hakim'e yazılan 80. Mektup, İslam inanç esasları, fırkalar arası ayrım ve Ehl-i Sünnet’in kurtuluş yolu olması üzerine bina edilmiştir. Metin, sistematik olarak şu ana başlıklar altında özetlenebilir:
1. Fırka-i Naciye (Kurtulan Fırka) ve Ölçüsü
Yetmiş Üç Fırka: Hz. Peygamber'in (sav) hadisi uyarınca İslam ümmetinin 73 fırkaya ayrılacağı, ancak bunlardan sadece birinin kurtuluşa ereceği belirtilir.
Kurtuluş Ölçüsü: Mektupta "Fırka-i Naciye"nin, Peygamber Efendimiz ve ashabının yolu üzere giden Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat olduğu vurgulanır.
Peygamber ve Ashab Bütünlüğü: Kurtuluş için sadece Hz. Peygamber'e değil, onun ashabına da tabi olmanın şart olduğu; ashabı devre dışı bırakan bir "tabi olma" iddiasının boş ve geçersiz olduğu ifade edilir.
2. Sahabeye Bağlılık ve Dinî Otorite
Şeriatın Aktarımı: İslam hukukunun ve Kur'an ayetlerinin bize ulaşmasının ancak sahabe aracılığıyla olduğu hatırlatılır. Sahabenin bir kısmını veya tamamını kötülemek (taan etmek), onların naklettiği dini de töhmet altında bırakmak demektir.
Bütünlük İlkesi: Sahabenin bir kısmına uyup diğerlerini reddetmek mümkün değildir; çünkü onlar dini esaslarda bir bütündürler. Onlardan birine yapılan saldırı, İslam'ın aslına yapılmış sayılır.
3. Hilafet ve Hz. Ali’nin (r.a.) Tutumu
İlk Üç Halife: Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer ve Hz. Osman’ın (r.anhum) hilafetlerinin meşruiyeti savunulur.
Hz. Ali ve Biat: Hz. Ali’nin diğer halifelere hürmet ettiği ve onlara biat ettiği vurgulanır. Hz. Ali'nin korktuğu için veya "takiyye" (içindekini gizleme) yaparak biat ettiği iddiası şiddetle reddedilir. Bu durumun "Allah'ın Arslanı"na yakışmayacak bir acizlik ve nifak olacağı belirtilir.
Sahabe Arasındaki İhtilaflar: Sahabeler arasında yaşanan anlaşmazlıkların nefis veya makam hırsından değil, içtihat farklılığından kaynaklandığı; bu sebeple her iki tarafın da niyetinin hakkı yüceltmek olduğu ifade edilir.
4. Batıl Fırkaların Eleştirisi
Şia ve Haricilik: Ashaba dil uzatan ve onları tekfir eden fırkaların doğru yoldan saptıkları belirtilir.
Mutezile: Vasıl b. Ata ile başlayan bu yolun, Hasan-ı Basri'nin (r.a.) yolundan ayrıldığı ve bid'at ehli olduğu ifade edilir.
5. Sonuç ve Ahlakî Tavır
Dilin Korunması: İmam-ı Şafii’nin "O bir kandı ki Allah ellerimizi ondan temizledi; biz de dillerimizi tutup temizleyelim" sözü referans gösterilerek, sahabe arasında geçen olaylar hakkında ileri geri konuşmaktan kaçınılması gerektiği öğütlenir.
Nihai Dua: Mektup, Şeriat-ı Mustafaviye caddesinde dosdoğru yürümek temennisiyle sona erer.
Sistematik Sonuç: Bu mektup, Ehl-i Sünnet akidesinin omurgasını oluşturan "sahabeye hürmet" ve "Peygamber yolunun sahabe yoluyla birliği" ilkesini savunmakta; Şia ve Mutezile gibi fırkaların iddialarına karşı tarihî ve mantıkî deliller sunmaktadır.
