3 Temmuz 2026 Cuma

Gencal Avizesi

 


Merhaba,

Her gün havadan sudan söz ederdik. Bugün de avizeden sözü açacağız. İnşallah salonunuza avizeyi kurup aydınlatacağız.

Avizeler çeşit çeşit ama benim avizem üç sarkıtlı. Göz önüne getirebilmeniz için yazıyorum:

Tavana monte edilen ve üç kıymetli metal boru ile aşağıya doğru sarkan armatürler ki rengârenk…  Kumandalı cinsleri de çıktı. Ama benimki klâsik. Bildiğimiz elektrik düğmeleri (anahtarları)…

Bu fiyatlılıkta elektrik mi yakılır? Sen avizeden söz ediyorsun. Üstelik üçlü sarkıtlı, her sarkıtta lâmbalar… Olacak şey mi? Dur  kardeşim, bu sadece bir benzetme. Biliyorum, öyle olduk ki benzetmelere bile tahammül edemiyoruz. Ama başka çaresi yok. Öğrenmek için katlanacağız.

Avizeyi de Azize’yi de öğrenmek istemiyorum… Ekonomik durumdan sebep mi? Hem ondan hem bundan. Ne demek o? Ya bu mülkün temeli battı batacak. Yeryüzünde adalet de ahlak da vicdan da kalmayacak. Ya çıldıracağım. Aklımı yiyeceğim…

Sakin ol. Nefes al. Ben de zaten adalet üzerine, ahlak üzerine yazacağım:

Dikkatli oku. Prof. Dr. İsmail hakkı Aydın gözün kulağı var, diyor. “İsmail Hakkı Aydın "Gözün kulağı var" derken bunu genellikle mecazi ve nörobilim temelli bir ifadeyle kullanıyor. Vermek istediği temel mesaj şudur:

Göz sadece görmez; bir bakıma "dinler" ve bilgi toplar. İnsan beyni, gözden gelen görsel ipuçlarını öylesine ayrıntılı işler ki, bazen ses olmadan bile anlam çıkarabilir.”

Yani eğer beynimizi biz kullanıyorsak ipuçlarını bile ayrıntılı olarak anlamak ne kelime… yeni düşünceler de üretebiliriz.

Besmeleyle başlıyoruz:

Nefsin güçleri konusundaki nazariyeler oldukça karışıktır. Geleneksel ahlak kitapları yazanlar, genellikle Eflatun’dan veya Aristo’dan yararlanarak üçlü veya dörtlü tasnifler yapmışlardır.

Üçlü tasnife göre nefsin güçleri düşünce, öfke ve şehvet gücü olarak üçe ayrılır. İnsanlar, birbirlerinden ayrı olan bu güçleri kullanmalarına göre iyi veya kötü ahlaklı olarak vasıflandırırlar.

Düşünce gücü diğer güçlere egemen olabilir ve ortada birleşme gerçekleştirilebilirse Adalet erdemi ortaya çıkar. Nefsin güçleri adalet erdemiyle yönlendirildiği takdirde düşünme gücü, hikmet erdemine, öfke gücü, şecaat / cesaret erdemine ve şehvet / arzu gücü de iffet erdemine dönüşecektir.1

“İbn Miskeveyh, Eflatun’un nefsin aydınlanmasını adalet erdemine bağladığını ifade eder. Buna göre, nefsin aydınlanması, insanın adaleti gerçekleştirmesine bağlıdır. Zira nefis, bütün erdemleri birleştirdiğinde, yükselir, kendine has işini en iyi şekilde yapar. İbn Miskeveyh’e göre, adalet erdemi de tüm bunları içine alır.2

Bu üçlü tasnifi sevdim. Hikmet, cesaret ve iffet erdemlerinden biri bile olmazsa adalet olmaz. Aralarındaki kabloda kesiklik olmayacak. Bu üçü uygun biçimde bir araya gelirse işte o zaman adalet avize gibi demeyelim güneş gibi doğar. Demek ki emanetleri ehline vereceksin. Dayının oğluma veya kaz getireceklerin yakınlarına verirsen… Anladın… Pardon, anlatabildin mi?

Bütün erdemler hikmet, cesaret ve iffet ana erdemlerinin alt erdemleridir.1

Amma ve lakin İbn Miskeveyh dahil ahlakçılar dört ana erdemden söz ettiler. Yani Adaleti hikmet, cesaret ve iffet üçlüsünün yanında anmaya başladılar.

Biliyorsunuz ki bende azıcık da olsa vesvese var. Doktorların deyişiyle anksiyeteli/kaygılı biriyim. Onun için sakın ha bu yazdıklarımı dikkate almayın:

Sultanların ekmeği ile doyanlar adaleti büsbütün atmadılar da dördüncü olarak eklediler, diyorum. Tövbe tövbe. Bu büyük bir bühtandır. Haddim mi bu. Allah (cc) korusun. Hem böyle tövbe ediyorum hem vesveseye devam. Dedim ya anksiyete bu. Rahmetli Yaşar Nuri Öztürk’ün bir yazısında okumuştum. Büyük âlim ve dehâ olarak kabul ettiği Elmalı’nın bile bir ayeti biraz kısa açıkladığını. Sonra devletin bekası, milletin bilmem neyini dikkate alanların fetvalarını duymuşuz… Olmaz böyle şey…

Adalet adalet adalet… ya 4444 defa da adalet desen adalet olmaz. Hikmet, cesaret ve iffet’in aralarındaki kabloların durumuna bakacaksın. Nasıl bakacağız? Ya, ben elektrikçi miyim? Hem kablolar çok güzel metal borular içinde. Yani içişleri önemlidir.

 Peki, dışişleri daha az mı önemli. Bilmiyorum. Elektrikler kesik. Yani? Yanisi mi? Hiçbir erdemde ışık yok. El düğmelerine (anahtarlarına) bas. Bilmiyor musun bu avizenin kumandalı olduğunu. Son on senedir her şey modern kumandalı. Kumanda kimdeyse mühür de ondadır. Mühür kimdeyse…

Ah, kelimeler… Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın diyor ki “Her bir vecizem bir kitap olur. Benim de benim de… Her kelimem bir kitap olur.

Böyle lâflar etmezdim. Ne oldu bana böyle? Bu son durakta, odamda yan gelip yatmak varken… Öyle ya. Zerrece etkisi olmayan yazılar yazmaktansa… diyor içimdeki bir ben. Başka ben de “Olur mu? Avize benzetmesini başka kim yaptı? Demek ki hocamız bütün değerlerimizin aydınlanması yani aydınlık günlerimizin başlaması için adaletin birinci şart olduğunu söylüyor. Herkes de söylüyor ama kumanda kimin elinde?

Bir gün de benzetmesiz bir yazı yazmak dileğiyle…

Sabahattin Gencal, İstanbul, 03. 07. 2026

__________________________

1.              Gencal, Sabahattin, EVRENSEL Yüce Bir AHLAH Üzere Olmalı, Cinius Yayınları, İstanbul,

2.              Mustafa Çağrıcı, Fazilet; https://islamansiklopedisi.org.tr/fazilet

 

Derebaşı Virajları

 



Onay Şahin · Bayburt
📍 Derebaşı Virajları | Bayburt - Trabzon
Dünyanın en zorlu ve en dikkat çekici dağ yolları arasında gösterilen Derebaşı Virajları, Trabzon ile Bayburt'u Soğanlı Dağı üzerinden birbirine bağlayan eşsiz bir rota.
Keskin virajları, dar geçitleri ve yüksek rakımıyla sürüş becerisi ve dikkat gerektiren bu yol; adrenalin tutkunları, motosikletçiler, fotoğrafçılar ve doğaseverler için vazgeçilmez duraklardan biri.
Zirveye yaklaştıkça değişen manzara, bulutların arasından yükselen dağlar ve her virajda farklı bir perspektif sunan bu rota, Karadeniz'in keşfedilmeyi bekleyen doğal hazinelerinden biridir.
📸 Bazı yollar sizi sadece bir noktadan diğerine götürmez; unutamayacağınız anılar da bırakır.
📍 Siz bu yolu deneyimlemek ister miydiniz?

İnsan Nedir?


 


    İnsan, Allah’ın beden ve ruh (1) vererek, üstün yeteneklerle donatarak yeryüzüne halife (2) olarak indirdiği irade ve sorumluluğu olan yüce bir varlıktır.

     Yukarıdaki tanım insan için yapılabilir tanımlardan bir tanesidir. Bu tanım üzerinde tartışmadan önce birkaç söz söylemeye izin verin:

     İnsanı tanımak için tanımdan hareket edilmemesi gerektiği düşüncesindeyim. Buna rağmen niye böyle damdan düşer gibi tanımla başladım dersiniz.

     İnsanın ne olduğu hakkında bilginlerin, düşünürlerin, mistiklerin söyledikleri o kadar çok, o kadar değişik, o kadar kafa karıştırıcıdır ki anlatamam. Gerçekten biz hiçbir şey bilmiyoruz. Üstelik de elde edilen bilgileri kavrayamıyoruz da.

     Yoksa siz kavraya bilir misiniz? Deneyelim bir:

     Esere aldığımız alıntıları dikkatle okuyun. (Alıntıları istediğiniz gibi yorumlaya bilirsiniz de. Yalnız ayet ve hadisleri, eğer uzman değilseniz sakın yorumlamaya kalkmayın. İnceden inceye düşünmeden bir şey söylemeyin. Bu sorumluluk isteyen bir iştir. İnsana zarar da verebilir. (h:7)

     ---------------------------

1. “Hani Rabbin, meleklere demişti ki, ben çamurdan bir insan yaratacağım, onu düzgün yapıp, ruhumdan ona üfürünce siz de ona secde edin.” (Hicr, 28-29)

 “ Ruhumdan Adem’e üfledim, buyurmasında, bazı sapık kimseler kendilerini Allah'tan bir parça sanarak vahdet-i vücuda kail oluyorlar. Halbuki bu şey Allah’ın olmakla beraber, bu ifade bize tazim ifadesidir. Yoksa Adem Allah'tan bir parça değildir.”

 (Kuran’a Göre Eğitim Felsefesi, Dr. Muhammed Fazıl Cemali, I.Baskı, İst.s.12 )

 Kurân-ı Kerim'e göre insanın yaradılışını iki bölümde inceleyebiliriz: Hz. Adem’in yaratılışı. Anne rahminde insan yavrusunun yaratılışı.

 Birinciye Havva annemizin,

ikinciye Hz. İsa (a.s.)’ nın yaratılışı ilâve edilmelidir.

Bakınız: K. Kerim'e Göre İnsanın Yaratılışı

Prof. Dr. Asaf Ataseven, http://www.yeniumit.com.tr/konular/detay/k--kerime-gore-insanin-yaratilisi

 

2.Hani Rabbin meleklere: Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım demişti. (Bakara, 30)

 ___________________________

 

Sabahattin Gencal, Kendimizi Görme Denemesi veyaBilimsel Dedikodu, Cinius Yayınları, İstanbul, 2018

Yazmak mı Zor, Okumak mı?

 

 



Yazmak mı Zor, Okumak mı? | Vicdanı Uyandıran Şiir | Bir Ahmet Gencal Şiiri

Bir insan gerçekten kendini okuyabilir mi? Yoksa ömrümüz boyunca başkalarını okurken, en büyük bilinmezi; kendi içimizdeki "ben"i mi ihmal ediyoruz? "Yazmak mı Zor, Okumak mı?" yalnızca yazıya ve kitaba dair bir şiir değil; insanın kendisiyle, vicdanıyla ve hakikatle yüzleşmesini anlatan bir yolculuktur. Bu şiir; günümüz insanının yalnızlığına, bilgi çağındaki anlam kaybına, toplumsal kutuplaşmaya ve Türkiye'nin son yıllarda yaşadığı zihinsel ve vicdani dönüşümlere sembolik göndermeler yapmaktadır. Şiir, Sabahattin Gencal'ın aynı başlıklı blog yazısından ilham alınarak Ahmet Gencal tarafından kaleme alınmıştır. Sabahattin Gencal'ın blog yazısını okumak isterseniz: https://gencalsabahatti.blogspot.com/... Beğendiyseniz videoyu beğenmeyi, kanalımıza abone olmayı ve düşüncelerinizi yorumlarda paylaşmayı unutmayın. İyi dinlemeler...










Nevizade - Türk Sanat Müziği Şarkıları

 



Nevizade - Türk Sanat Müziği Şarkıları - (Full Albüm) - The Unforgettable Composer Of Music

Nevizade © 2006 ESEN MÜZİK The Unforgettable Composer Of Music

Rabbani'nin Mektupları- 121

 İmam-ı Rabbani Hazretleri'nin Mir Muhammed Numan'a hitaben yazdığı 121. Mektup'un sistematik özeti aşağıdadır:

Mektubun Konusu ve Muhatabı:

·         Muhatap: Mir Muhammed Numan.

·         Ana Tema: Tasavvufi yolculukta (tarikatta) izlenen adımlar ve müridlerin ulaştığı manevi mertebeler.

Mektubun Temel Noktaları:

1.   Tarikatın Yapısı:

o    Bu tarikatın genel kuralının "yedi adım" üzerine kurulu olduğu kesinleşmiştir.

o    Ancak müridlerin manevi istidatlarına ve gayretlerine göre bu süreç farklılık gösterebilmektedir.

2.   Müridlerin Ulaştığı Mertebeler:

o    Müridlerden bir grup, süreci yedi adımda tamamlama başarısı göstermiştir.

o    Bir diğer grup işi dört adımda, bir diğer grup ise üç adımda tamamlamıştır.

o    Her grup, kendi derecesine göre manevi bir kazanım elde etmiştir.

3.   Hizmet ve Fayda:

o    Üç adımda süreci tamamlayanların, tarikatın usul ve esaslarına göre insanlara rehberlik etme ve faydalı olma yetisine sahip oldukları belirtilmiştir.

o    Daha az adımda tamamlayanların durumu ise bu kıyas üzerinden değerlendirilmelidir.

4.   İrşad ve Tavsiye:

o    İmam-ı Rabbani, akıllı bir müride yakışanın "yüce himmet" sahibi olmak olduğunu vurgular.

o    Küçük ve basit şeylerle yetinmeyip, daha yüksek hedeflere yönelmenin önemi hatırlatılır.

Özetle: Mektup, manevi terbiye sürecinin kişiden kişiye farklılık gösteren derecelerini açıklamakta ve müridleri daha yüksek manevi gayretlere teşvik etmektedir.

 

Artist

 


Verdiğiniz "artist-7820217_1280.jpg" adlı görseldeki kişinin kimliği hakkında elimdeki bilgilerde herhangi bir veri bulunmamaktadır.


Prof. Dr. Mehmet Okuyan'dan Vecize

 


                                                      Prof. Dr. Mehmet Okuyan -Vecize