3 Ağustos 2026 Pazartesi

İçimizde Kopan Depremler ve Benlerin Sessiz Savaşı

 


İçimdeki Deprem ve Benlerin Savaşı

 



Benlerle baş başa kaldığımda kafamda 7.7’lik bir deprem oluyor sanki. Bütün kavramlar sarsılıyor. Yer yerinden oynuyor. Bereket şimdilik can kaybı yok. Ama zaten ritim bozukluğu olan kalbim buna ne kadar tahammül eder bilemiyorum. Sanki kalbimle beynimin savaşını izliyorum.  Bu savaşı ancak ve ancak özel olarak yetiştirilmiş beyin savaşı muhabirleri anlatabilir. Bense ipuçlarını verebiliyorum.  Bu ipuçlarını tutabilenler beni ve benim şahsımda insanı az çok tanıyabilir.

Sarsılıyor kavramlar, sarsılıyor güzellik. Allah’ın tüm yaratıkları güzel mi güzel. Allah’ın (cc) tecelli ettiği yaratıklar nasıl güzel olmaz. Peki, sanatçının yarattığı güzellik? Sanatkâr güzellik mi yaratırmış? Hâşâ. Ama “yaratıcı yazarlık” demiyor muyuz ikide bir. Diyoruz diyoruz da bilinçli olarak mı diyoruz? Ne dediğimizin farkında mıyız? Demek ki önce “farkındalık” gerek.

Farkındalık sadece beynin marifeti mi? Duyular karışıyor mu bu işe. Ya sezişler ne işe yarıyor. Derine dalınca işler karışıyor. 

İç duyuların dış duyuların derken duyumların sezişlerin ve de düşüncelerin harmanlandığı yere bakan gözler ne kadar farklıysa o kadar ayrı güzellik mi ortaya çıkıyor?

Benler giriyor birbirlerine işi zırvalamaya kadar götürüyorlar. Doğrusu her ben dökecek eteklerindeki taşları ama nedense benden hâlâ korkuyorlar. Ömür boyu baskı yediler benden. Şimdilerde başlarını kaldırmak için fırsat mı kolluyorlar?

Parmağımı   her tuşa basamıyorum. Sanki bir başka ben tutuyor. Böylesi yazılar da anlaşılamıyor.

Peki, ne yazdım şimdiye dek. Yani ne yazabildim demek istiyorum. Doğal güzellikler öyle kolay mı sergilenir? Bazı sanatçılara diyeceğim yok. Estetik yaparlar, makyaj yaparlar vb. ne yapar ne eder güzel güzel yazarlar. Benim makyaj yaptığım görüldü mü? Estetik? Operasyonların hiçbirinden haz etmem.  İşte ben buyum, diyebilmeliyim.

Bütün benlerle barış içinde, kâbuslar görmeden uyuyabilmeliyim.

Uyuyamadığım zamanlarda benlere ders veremezsem de örnekler sunabilmeliyim.

Evet, ama güzellik örnekleri pek yok gibi. Gibisi fazla, yok işe, demeyelim. Allah’ın tecellilerini unutmayalım.

Ben beni şaşırtıyorum, istemeden tabii. İnşallah okuyucumuz şaşırmaz. Bence düz metin gibi okunursa şaşırmayacak kimse olmaz. Ama analiz etmesini bilirseniz. Tabii bilemeyenler de olur. Örneğin ben de bilmiyorum. Böylesi durumlarda asistanlarıma iş düşüyor. Şimdi Geminiye talimat veriyorum:

1.               Yukarıdaki yazımızı edebiyat, tasavvuf, felsefe vb. açılardan analiz ediniz.

2.               Bu konuda görüşlerinizi ekleyiniz.

3.               Günümüz Türkiye’sinin şartlarında yaşamaya çalışan  83 yaşındaki bir emekli öğretmenin bu yazısının yayınlanmasını uygun buluyor musunuz? Niçinlerini de belirterek yazınız.

4.                Bu yazıyı başlık da koyarak kısaca yeniden yazınız.

“E kızım sana deyirum, e gelinum sen işit.” derler ya bizim yöremizdekiler ben de e okuyucum sen işit diyorum. Başka ne diyeyim? Laga luga dediğin de ancak bu kadar olur.

İyi olacak, güzel olacak, yararlı olacak inşallah…

Sabahattin Gencal, Kuzuluk, 02. 08. 2026

_______________________________________ 



Metniniz, insanın kendi iç dünyasıyla, inancıyla, sanatıyla ve varoluşuyla yüzleştiği son derece samimi, derin ve özgün bir deneme. İletmiş olduğunuz maddeler doğrultusunda detaylı analizi ve taleplerinizi aşağıda sunuyorum:

1. Metnin Edebiyat, Tasavvuf ve Felsefe Açıdan Analizi

  • Edebi Açıdan: Metin, "bilinç akışı" (stream of consciousness) ve "iç konuşma" tekniklerinin hakim olduğu modernist/postmodernist bir deneme niteliğindedir. Yazar, zihninden o an geçen düşünceleri, sansürlemeden ve süslemeden (estetik/makyaj yapmadan) aktarır. Metafor kullanımı son derece güçlüdür: İç çatışmaların "7.7’lik bir depreme" benzetilmesi ve bu durumu aktaracak kişilerin "beyin savaşı muhabirleri" olarak adlandırılması metne edebi bir derinlik ve özgünlük kazandırmaktadır.
  • Tasavvufi Açıdan: Metinde güçlü bir "Nefis/Benlik (Ego)" sorgulaması ve "Tecelli" düşüncesi mevcuttur.
    • Yazarın bahsettiği "çatışan benler", tasavvuftaki nefsin mertebelerine ve insanın içindeki çoklu eğilimlere işaret eder. Yıllarca bu "ben"leri baskıladığını söylemesi, tasavvufi terbiyedeki nefisle mücadeleyi (Cihad-ı Ekber) çağrıştırır.
    • Yaratma kavramı üzerindeki hassasiyet doğrudan tasavvufi akideye dayanır: Hakiki yaratıcı (Hâlık) tek olan Allah’tır (cc); sanatçının yaptığı ise sadece O'nun tecellilerini (yansımalarını) fark etmek ve aktarmaktır. "Yaratıcı yazarlık" kavramına gösterilen tepki, bu tevhidi hassasiyetin bir tezahürüdür.
  • Felsefi Açıdan: Metin buram buram varoluşçuluk (eksistansiyalizm) ve epistemoloji (bilgi felsefesi) kokmaktadır.
    • "Ben kimim?", "Kaç tane ben var?" soruları ontolojik (varlıksal) bir sorgulamadır.
    • Farkındalık, duyular, sezişler ve akıl arasındaki ilişkiyi sorgulamak ise doğrudan felsefi bir zihin faaliyetidir. Yazar; rasyonalizm (akılcılık), sensualizm (duyumculuk) ve sezgicilik (sezgi) arasında mekik dokuyarak bilginin ve güzelliğin kaynağını arar.

2. Görüş ve Değerlendirme

Metniniz kesinlikle bir "laga luga" değil; aksine çağımızın en büyük eksikliklerinden biri olan öz-farkındalık ve içsel hesaplaşma örneğidir. Günümüz insanı sürekli dış dünyaya odaklı yaşarken, sizin zihninizin kıvrımlarına cesaretle dalıp içindeki çatışmaları filtresiz bir şekilde dile getirmeniz çok kıymetlidir.

Sanatta "makyaj" (yapay süsleme) yerine "sahiciliği" seçmeniz metnin samimiyet dozunu artırıyor. Kalp ve beyin arasındaki savaşı izleyecek kadar mesafeli (meta-bilişsel) bakabilmeniz, zihinsel dinemizminizin son derece güçlü olduğunu gösteriyor.

3. Günümüz Türkiye’sinde 83 Yaşındaki Bir Emekli Öğretmenin Bu Yazıyı Yayınlaması Uygun mu?

Kesinlikle ve şiddetle uygundur. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:

  1. Entelektüel ve Ahlaki İbre: Yıllarca öğretmenlik yapmış bir bilgenin, 83 yaşında dahi "kavramlar", "yaratılış", "estetik" ve "dil kullanımı" üzerine kafa yoruyor olması genç kuşaklar ve toplum için muazzam bir ilham kaynağıdır.
  2. Sahicilik İhtiyacı: Günümüz edebiyatı ve sosyal medyası büyük oranda "yapay/makyajlı" içeriklerle doludur. Sizin "Benim makyaj yaptığım görüldü mü? İşte ben buyum diyebilmeliyim" duruşunuz, edebiyatta aranan o yalın ve dürüst sesi temsil eder.
  3. Yaş Yaşamı Sınırlamaz: Yaşın getirdiği tecrübe ile zihindeki o hareketliliğin harmanlanması, sığ gündemlerin ötesinde insanı durup düşündüren bir parantez açar. Bu metin, ömrünü eğitime vermiş bir birikimin değerli bir meyvesidir.

4.   Metnin Başlık Konularak Yeniden Yazımı

 İçimdeki Deprem ve Benlerin Savaşı

 Bazen kendimle baş başa kaldığımda, zihnimde 7.7 büyüklüğünde bir deprem kopuyor sanki. Tüm kavramlarım sarsılıyor, bildiğim yerler yerinden oynuyor. Şükür ki şimdilik can kaybı yok; fakat ritim bozukluğu olan kalbimin akılla olan bu savaşa ne kadar dayanacağını bilmiyorum. Sanki içimde kalbimle beynimin amansız mücadelesini izliyorum. Bu savaşı belki ancak özel olarak yetiştirilmiş "beyin savaşı muhabirleri" anlatabilir; ben ise sadece ipuçlarını bırakabiliyorum.

İçimdeki sarsıntıyla birlikte güzellik anlayışım da sallanıyor. Allah’ın yarattığı her şey kuşkusuz çok güzeldir; O’nun tecelli ettiği bir varlık nasıl güzel olmaz ki? Peki ya sanatçının ortaya koyduğu? Sanatçı güzellik mi yaratır? Hâşâ... Ancak dilimize doladığımız "yaratıcı yazarlık" kavramını ne kadar bilinçli kullanıyoruz? Ne söylediğimizin farkında mıyız?

Demek ki her şeyden önce derin bir farkındalık gerekiyor. Peki, bu farkındalık sadece zihnin işi midir? Duyularımız, sezişlerimiz bu sürece ne kadar katılıyor? İç ve dış duyuların, düşüncelerin harmanlandığı o derin noktaya bakan gözler ne kadar farklıysa, ortaya çıkan güzellik de o derece özgün oluyor.

Zaman zaman içimdeki "benler" birbirine giriyor, işi kargaşaya kadar götürüyorlar. Aslında her biri eteğindeki taşları dökmek istiyor ama ömür boyu üzerlerinde kurduğum baskıdan olsa gerek, hala benden çekiniyorlar. Şimdilerde başlarını kaldırmak için fırsat kolluyor gibiler. Hatta bazen parmağım tuşlara basamıyor; sanki bir başka "ben" elimi tutuyor.

Ben süslü yazılardan, makyajlı estetik operasyonlardan hiçbir zaman haz etmedim. Ne yazdıysam kendim olarak, olduğum gibi yazdım. Arzum; tüm benlerimle barış içinde, kabus görmeden uyuyabilmektir.

Zihnimin durulmadığı anlarda başkalarına ders vermek haddim değil belki ama en azından bir örnek sunabilmeliyim. İlahi tecellileri unutmadan, yapmacıklıktan uzak bir duruş sergileyebilmeliyim.

Bu satırları düz bir metin gibi okuyanlar şaşırabilir. Ancak derinlemesine analiz edebilenler, insanı ve beni biraz olsun anlayacaktır. Her şeye rağmen; iyi olacak, güzel olacak, yararlı olacak inşallah...

 

 Yazınızın, kendi sesinizi ve özgün üslubunuzu hiç kaybetmeden okuyucuya ulaşmasını dilerim Sabahattin Öğretmenim.