Akın Karadeniz Vecize

 

                                                       Akın Karadeniz - Vecize

Görevimizin Bilincinde Olmak

  

“Durumdan vazife çıkarmak¹” deyiminin anlamını biliyorsunuz değil mi? Nasıl bilmezsiniz, toplumumuzda, özellikle bugünler de durumdan vazife çıkaran çıkarana. “Silkeleyin” lafını duydular ya… Bu gidişle silkelenmedik dal bırakmayacaklar. Bazıları da maydanoz olmadıkları² alan bırakmayacak…

Olan topluma oluyor. Yargıya güven kaldı mı? Ya ekonomiye? Eğitim nereye gidiyor?  Bana sormadan nereye gider?

Siz değerli okurlarım elbette durumdan vazife çıkaran o ne olup ne olmadıkları henüz belli olmayanlardan değilsiniz. Sizler olsa olsa durumdan ders veya ibret çıkaranlardan olursunuz. Daha önemlisi dersleri paylaşanlardan olursunuz. Bu bakımdan sizlere güvendiğim için şimdiki, bu andaki durumumu yazacağım ders mi çıkarırsınız, ibret mi onu artık siz bilir siniz.

Ya, ders mers her neyse bize verseniz de bizi okumaya zorlamasanız olmaz mı diyen çıkar mı? Belli mi olur, çıkar mı çıkar. Yüzyıllardır, “armut piş ağzıma düş” demişiz. Ben yine de sözüm okuyucularımdan uzak diyerek yazmaya başlıyorum:

Bugün 23 Haziran Salı. Bugün Salı ise dün Pazartesi’ydi. Dün diş doktoruna gitmiştik. Sol üstten iki dişim artık görevlerini yapamıyorlar. Doktor hanım. Siniri alıp dolgu yapabilirim, dedi. Ben, öyle duygusuz vazifede kalmalarının bir yararı olmaz diye düşündüm. Görevini hakkıyla yapamıyorlarsa çekilsinler. Daha fazla acı vermeleri doğru değildir, dedim. Doktor hanım da kabul etti. Perşembe günü operasyon var. Tabii kendi çekilmiyorsa operasyon şart.

Operasyon için onlarca ilâcımın arasından bir ilacı iki gün içmeyeceğim. Onun yerine sabah akşam birer iğne yiyeceğim. Sağ olsun oğlum sabah 07.30’da ilk iğneyi vurdu. Akşam 07.30’u bekliyoruz. Yarın da iki iğne daha. Perşembe günü operasyondan bir saat önce iki ilâç birden alacağım… Operasyon dediğin böyle ince ince hesaplayarak olur. Yoksa bir şafak vakti birilerinin saygınlığını yerle bir etmek için değil. Neyse yine de kanama riski var. Tedbir bizden takdir Allah’tan.

Bilgisayar başına oturdum. Rutini tamamlayıp operasyon hakkında yazacaktım ama bazı güzel yazılar okuyunca bunlara da değineyim, dedim. Az tamah çok zarar verir⁴ derler. Nasıl yani? Yazı uzar. Uzun yazıyı okuyan olmaz. Ee ne olur? Kısaca anlatmaya çalıştığımız bile zayi olur. Yok olur...

Başta arkadaşlarım olmak üzere çok kişi bana uzun yazma, uzun yazma, demişlerdir. Bazen öğütlerini dikkate alıyorum ama diş ağrılarım varken, toplumun sancısını çekerken üstelik korku ikliminde yaşarken kısa ve öz yazamıyorum. Uzun olur garibanların…

Daha önce de söylemiştim. "İki Gün Bir Değil" mail servisi Altınoluk’tan her gün bir mail gelir. Bugünkü mailin tamamını yazmıyorum.

Cenâb-ı Hak buyuruyor:

Bismillahirrahmanirrahim

“Yazıklar olsun ölçü ve tartıya hîle karıştıranlara! Onlar insanlardan bir şey ölçerek aldıklarında tastamam alırlar. Satarken ise eksik ölçüp tartarlar. Onlar, büyük bir günde (hesap vermek için) diriltileceklerini hiç akıllarına getirmiyorlar mı? Öyle bir gün ki, insanlar o günde Âlemlerin Rabbi’nin huzûrunda dîvan duracaklardır.” (Mutaffifîn, 1-6)

Adalet ölçüsü, hak terazisi falan filan geliyor mu aklınıza. Şimdi ben yazıklar olsun dersem ayıp etmiş olurum. Ama sessiz kalsam, sen de o da sessiz kalsa toplumumuza hepten yazık olacak.

Rasûlullah (sav) efendimiz buyurdular:

“Kimin üzerinde din kardeşinin ırzı, nâmusu veya malıyla ilgili bir zulüm varsa, altın ve gümüşün bulunmayacağı kıyâmet günü gelmeden evvel o kimseyle helâlleşsin. Yoksa kendisinin sâlih amelleri varsa, yaptığı zulüm miktarınca sevaplarından alınır, (hak sahibine verilir.) Şayet iyilikleri yoksa, zulüm yaptığı kardeşinin günahlarından alınarak onun üzerine yükletilir.” (Buhârî, Mezâlim 10, Rikâk 48)

İçinde bulunduğumuz süreç helâlleşmeyi gerektirecek bir süreçtir. Helâlleşme musalla mahallinde öylesine “helâl olsun” demek gibi olmaz her halde…

Nasıl olacak? Evet, bütün mesele bu. Yüzyıllardır aydınlanamadık. Ama bu aydınlanamayız demek değil.

Kısaca bu mailin tamamını düşüne düşüne okudum ve geçtim.

Köşe yazarları da güzel yazmışlar bugün. Sadece bir alıntı vereyim:

“İslam dünyasının haline ve Türkiye’de muhafazakâr iktidarın yarattığı otokratik ortama bakarak karar verenler, dip dalgası halinde gelişen yenilikçi düşünceleri fark etmeyebilirler.

Oysa, “laiklik” gibi İslam dünyasına Batı’dan devlet eliyle gelen/getirilen bir faktörden farklı olarak… Bizzat İslam düşüncesinin içinde yeni bir dinamik gelişiyor. Henüz büyük kitlelere intikal etmemiş fakat akademisyen tarihçiler ve ilahiyatçılarla Müslüman entelektüeller arasında gelişmekte olan bu dip dalgası, “hürriyet fikri”dir.”⁵

Biz bir dalga olamadık. Göze olmak, gölcük olmak işe yaramaz. Durgunsan eğer umman olsan bir fayda etmiyor. Aksine durgun sularda mikro organizmalar çoğalabiliyor. Onun için hiç olmazsa küçücük, arı duru, tatlı suyu olan bir dere olmayı tavsiye ediyorum. Ama Akyol’un sözünü ettiği dip dalgası⁶ olursanız, olabilirseniz ne âlâ…

Siz hiç Ancumah deresini gördünüz mü? İnsan görmediğini bilmediğini hayal edemezmiş. Yine de canımızı sıkmayalım dere olmasak da olur. Yeter ki akar su gibi olalım. Derler ya akan su yosun tutmaz.⁷ Yosunlarla kamufle olmuş çok kişi var toplumumuzda. Bunlara ne diyeceğimi bilemiyorum. Bu konuda bakın Google ne diyor:

“Ağzımızdan çıkan kelimeler kadar, ifade etmediklerimiz, sessiz kaldıklarımız ve içimizde sakladıklarımız da büyük bir etkiye sahiptir. İletişimsel ve vicdani olarak, susmanın onaylamak anlamına geldiği durumlar, gizli gerçekler veya dile getirilmeyen sorumluluklar hayatın her alanında yükümlülükler doğurur.”

Ben, sen, o; biz, siz, onlar… hepimiz sorumluyuz.

Her bakımdan sorumluluğumuzun idraki içinde olmamız dileğiyle…

Sabahattin Gencal, İstanbul, 23. 06. 2026

____________________

1.               Durumdan vazife çıkarmak, resmi olarak açıkça verilmiş bir görev veya yetki olmamasına rağmen, içinde bulunulan şartları değerlendirip üstüne sorumluluk almak ve duruma müdahale etmektir. Sağduyu gösterip inisiyatif kullanma anlamı

2.               Maydanoz olmak, çağrıldığı veya dahil olmadığı halde bilir bilmez her konuya, tartışmaya veya işe karışmak anlamına gelen bir deyimdir. Genellikle "her şeye maydanoz olma" veya "burnunu sokmak" şeklinde, birinin istenmeyen müdahalelerini eleştirmek için kullanılır.

3.               "Armut piş, ağzıma düş", çaba göstermeden, hiçbir emek harcamadan her şeyin kolayca ve hazır bir şekilde kişinin ayağına gelmesini (veya önüne sunulmasını) bekleyen kişileri tanımlamak için kullanılan bir kalıp veya deyimdir.

4.               Bu söz genellikle "Az tamah çok ziyan getirir" atasözüyle ifade edilir. Anlamı; gereğinden fazla açgözlü davranıp ufak bir kârın veya hırsın peşine düşmenin, eldeki büyük imkanların kaybedilmesine ve dolayısıyla çok daha büyük zararlara yol açmasıdır.

5.               Taha Akyol, İslam düşüncesinde büyük değişim, Karar, 23/06/2026 https://www.karar.com/yazarlar/taha-akyol/islam-dusuncesinde-buyuk-degisim-1608307

6.               Dip dalga, deniz biliminde yüzeyin altındaki güçlü akıntıları veya dalgaları ifade eder. Günlük hayatta ve özellikle siyasette ise, kamuoyu araştırmalarına yansımayan ancak tabanda sessizce büyüyen, mevcut siyasi veya sosyal dengeleri kökünden değiştirecek olan toplumsal hareketleri ya da değişimleri tanımlamak için kullanılır.

7.               Akan su yosun tutmaz atasözü, sürekli çalışan, üreten, hareket halinde olan veya zihnini sürekli aktif tutan kişilerin asla hantallaşmadığını, gerilemediğini ve paslanmadığını ifade eder.

 

Çiçeklerim Solmaz

  

 

 

 

Bendimahi Şelâlesi- Muradiye

Sabahattin Gencal

Van – Muradiye (Bendimahi) Şelâlesinde, 1974

 

                           Çiçeklerim Solmaz

 

Kışın Muradiye Şelâlesi de donar;

                 Ama benim gönlüm donmaz.

 

Muradiye’de çektiğim fotoğraflar solar;

                 Ama yetiştirdiğim çiçekler solmaz.

Sabahattin Gencal, 1974

 

____________________________

SabahattinGencal, Orda Bir Köy Var Uzakta veya AK GÜNLERYAKINDIR, Cinius Yayınlarıi İstanbul,2019

Rabbani'nin Mektupları- 112

 İmam-ı Rabbani Hazretleri tarafından Cemaleddin Hüseyin'e yazılan 113. Mektup, tasavvuftaki "cezbe" (manevi çekim), "müşahede" (gözlem/şahitlik) ve "fenâ" (nefsin yok olması) kavramlarını başlangıç (müptedi) ve son (müntehi) seviyelerindeki salikler üzerinden ele almaktadır.

Metnin sistematik özeti konu başlıklarına göre aşağıda çıkarılmıştır:

1. Cezbe (İncizap) ve Makamlar Arasındaki İlişki

• Makam Sınırı: Manevi çekilme ve ilerleme (incizap ve incirar) ancak salikin o an bulunduğu makamın bir üstündeki makama doğru gerçekleşir; direkt en üst makama (fevkine) ulaşılamaz.
• Müptedi (Başlangıçtaki) Cezbesi: Henüz sülûke (manevi yolculuğa) girmemiş meczupların yaşadığı cezbe en üst düzey bir cezbe değildir. Onların yaşadığı durum, kalb makamından onun bir üstü olan ruh makamına doğru gerçekleşen bir çekilmedir.
• Müntehi (Sona Varanın) Cezbesi: Asıl "ilâhî incizap", yolun sonuna varmış olan müntehinin cezbesidir. Bu makamın üzerinde başka bir makam bulunmamaktadır.

2. Müptedilerin Yanılgısı ve "Ruh" Müşahedesi

• Yolun başındakiler (bidâyet ehli), Hz. Adem'e üflenen ruhu (ruh-u menfuh) müşahede ederler. Bu ruh, ilahi suret üzere yaratıldığı için büyüleyicidir.
• Hatalı Yorumlama: Başlangıç seviyesindeki meczuplar, bu ruhu müşahede ettiklerinde, Yüce Allah'ı (Hakkı) müşahede ettiklerini sanarak yanılırlar.
• Müptedilerin müşahede ettiği bu ruhun cisimler âlemi ile az da olsa bağı olduğundan, bu duruma tasavvufta bazen "kesrette ehâdiyet" (çokluk içinde teklik) veya "maiyyet" (beraberlik) adları verilmiştir.

3. Gerçek İlâhî Müşahede ve Şartları

• Mutlak Fenâ Şartı: Yüce Hakkın gerçek anlamda müşahede edilebilmesi, ancak "mutlak fenâ" (kulun kendi varlığından tamamen geçmesi) halinin gerçekleşmesiyle mümkündür. Bu hal ise ancak sülûkun (manevi yolun) en nihayetinde elde edilir.
• Dünya ile Bağın Kesilmesi: Gerçek ilâhî müşahedenin bu dünya âlemi ve şekilleriyle hiçbir münasebeti, bağı yoktur. Eğer yaşanan müşahedede bu âleme ait bir bağ/iz varsa, o Sübhan olan Hakkın müşahedesi değildir. Dünya ile bağın tamamen kesilmesi, gerçek ilâhî şühudun en büyük alametidir.

4. Dilin Yetersizliği ve Hakikat

• En üst mertebedeki bu ilahi duruma, kelimelerin ve ibarelerin darlığından ötürü "şühud" (görmek/izlemek) denmektedir; ancak aslında bu durum bilinen anlamda bir şühud değildir.
• Bu bağ, misli (benzeri) ve keyfiyeti olmayan, tamamen o yüce makama intisab etmekle (bağlanmakla) ilgili tarif edilemez bir haldir. Metin, "Melik Zat'ın (Allah'ın) ihsanlarını ancak O'nun seçtiği, kendi taşıyıcıları kaldırabilir" vurgusuyla son bulur.

 

Artık Bu Solan Bahçede

 

Edebiyat Sevgisi

Alaeddin Yavaşça · Artık Bu Solan Bahçede

ARTIK BU SOLAN BAHÇEDE BÜLBÜLLERE

YER YOK!😔

Azize Hanımla evlidir şair. İki çocukları var. Mutlu, sevecen, sıcak bir yuva. Ne var ki Azize Hanım hastalanmıştır. Dostu, Alaattin Yavaşça’ya danışır. Yavaşça da yakın zamanın ünlü besteci ve ses sanatçılarından, ama aynı zamanda, kadın doğum uzmanı ve bir hastanenin baş hekimidir.

İlk muayenesinden sonra keyfi kaçar Yavaşça’nın. Bir şey söyleyemez dostuna.

-“Benim bu konularda uzman bir hocam var.

Bir de o görsün, ben pek emin olamadım,” der ve alır Çamlıbel’i arkadaşına götürür.

Hocanın teşhisi, Yavaşça’nınkiyle örtüşmüştür.

Artık çok geçtir. Hoca:

- “Alâaddin kardeşim, durum fena. Göğüsten başlamış tüm koltuk altını sarmış kanser. Mutlaka vücudun başka yerlerinde de metastaz yapmıştır. Bu hastayı hiçbir şekilde ameliyat etmek istemem. Hekim olarak ilaçlar verip ömrünün son demlerini mümkün olduğunca ağrısız geçirmesini sağlamaktan başka yapacağımız bir şey yok,” der.

Yıkılır Yavaşça. Böyle bir haber nasıl söylenir ki? Aslında yüzlerce, belki de binlerce defa söylemiştir benzer şeyleri. Ya sevdiğin bir insana söylemek…

Çamlıbel eşinin üzerine titreyen, ona delice sevdalı, kırılgan, duygulu bir adam. Dünyasını Azize Hanım üzerine kurmuş onunla ve onun için yaşayan bir şair yürek. Nasıl denir, nasıl söylenir?

Bestekar, koluna girer şairin. 

-“Gel biraz yürüyelim üstat", der. Başlar bin dereden su getirmeye. Bir türlü anlatamaz. Aslında anlatamadığını zanneder. 

Ama anlamıştır koca yürekli adam. 

Susar şair, hiçbir şey söylemez. Bir susuş ki feryattan daha büyük bir çığlık, çığlıktan daha büyük bir gök gürültüsü. Yıkılır elbet.

Çok sürmez Azize Hanım’ın acıları. Teşhis doğrudur. Ölüm son verir acılarına; arkasında dayanılmaz, hiç unutulmaz acılar bırakarak. 

Haftalar sonra tekrar gider Alaattin Yavaşça’ya, Çamlıbel. Omuzları düşük, avurtları çökmüş, gözleri kan çanağı gibidir.

Cebinden katlanmış bir kâğıt çıkartıp, uzatır bestekara.

“Bunu yazdım. Bestelersen sevinirim,” der

ve çıkar gider.

Artık  bu solan bahçede bülbüllere yer yok.

Bir yer ki, sevenle, sevilenlerden eser yok.

Bezminde kadeh kırdığımız sevgililer yok.

Bir yer ki, sevenle sevilenlerden eser yok.

Alıntı

Görsel: Azize ve Faruk Nafiz Çamlıbel

Anılarına Saygıyla ve Rahmetle.

Duvar Resmi

 

Paylaştığınız "human-3132498_1280.jpg" isimli görsel, ünlü sokak sanatçısı Fin DAC (Finbarr DAC) tarafından yapılmış bir duvar resmidir (mural). Sanatçı, eserlerinde genellikle geleneksel Asya kültürlerine ait figürleri, özellikle de göz çevresindeki karakteristik ve damlayan renkli maske motifleriyle birleştirerek modern sokak sanatına uyarlamasıyla tanınır.

Zihinsel Temizlik

 

Verilen bağlantıdaki metin,

 https://www.milliyet.com.tr/advertorial/yaz-gelirken-zihinsel-temizlige-hazir-misiniz-dijital-detoks-ile-mental-yukunuzu-azaltin-7586065

 yaklaşan yaz mevsimiyle birlikte bireylerin zihinsel bir yenilenme yaşaması amacıyla "dijital detoks" yapmalarını öneren bir advertorial (reklam/tanıtım içerikli) makaledir. Metnin sistematik özeti ve konuya ilişkin kişisel değerlendirmem aşağıda yer almaktadır:

Metnin Sistematik Özeti

Metin, dijital dünyayla olan bağları gevşeterek mental yükü azaltmanın adımlarını beş temel başlık altında incelemektedir:

1.   Zihinsel Parazitleri Listelemek ve Teşhis Etmek:

o    Sorunları çözmenin ilk adımının doğru teşhis olduğu belirtilerek, yıl içinde zihni meşgul eden unsurların listelenmesi önerilmektedir. Ekran süreleri, bu listenin başında yer alan en büyük "parazit" olarak tanımlanmaktadır.

2.   Uygulamaları ve Bildirimleri Yönetmek:

o    Gün içinde aktif kullanılmayan uygulamaların akıllı cihazlardan silinmesi, gerekli olanların ise bildirimlerinin kısıtlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durumun odaklanmayı artıracağı ifade edilmektedir.

3.   Dijital Envanteri Temizlemek ve Düzenlemek:

o    Dijital ortamdaki dosya ve fotoğrafların karmaşasının zihinsel dünyaya yansıdığı savunulmaktadır. Fazlalıkların silinmesi, kalıcı anıların (fotoğrafların) ise ana cihazı meşgul etmemesi için harici bir harddiske yedeklenmesi tavsiye edilmektedir.

4.   Sosyal Medya İlişkilerini Filtrelemek:

o    Sosyal medyayı tamamen bırakmanın gerçekçi bir çözüm olmadığı kabul edilerek, kullanımı belirli zamanlarla sınırlamak ve kişiyi yoran, mutsuz eden veya zaman çalan hesapları takipten çıkmak (takibi bırakmak) önerilmektedir.

5.   "Ekransız Zamanlar" Planlamak:

o    Günlük yaşamda bilgisayar, telefon veya televizyon gibi tüm ekranlardan tamamen uzak kalınıp "analog" yaşanacak planlı molalar (ekransız zamanlar) yaratılması gerektiği belirtilmektedir. Bu sürelerin hobilere, aileye ve arkadaşlara ayrılmasının mental yorgunluğu azaltacağı aktarılmaktadır.

Kişisel Görüş ve Değerlendirme

Metinde sunulan öneriler, günümüz "bilgi bombardımanı" ve "hiper-bağlantılılık" çağında yaşayan her bireyin dönemsel olarak uygulaması gereken oldukça makul ve pratik tavsiyelerdir. Bu konudaki ayrıntılı görüşlerim şu şekildedir:

• Sürdürülebilir Yaklaşım: Metnin en gerçekçi yönü, dijital dünyayı tamamen reddetmek yerine (ki bu modern iş ve sosyal yaşamda neredeyse imkansızdır), onunla olan ilişkiyi "yönetilebilir ve sınırlı" hale getirmeyi savunmasıdır. Sosyal medyayı tamamen kapatmak yerine zararlı hesapları ayıklamak, radikal ama sürdürülebilir bir adımdır.
• Dijital Dağınıklık = Zihinsel Dağınıklık: "Dijital envanterin zihinsel dünyanın yansıması olması" tespiti psikolojik açıdan çok doğrudur. Telefonu açtığımızda karşılaştığımız yüzlerce okunmamış e-posta, binlerce düzenlenmeyen fotoğraf veya sürekli ekrana düşen anlık bildirimler, beynimizde arka planda sürekli çalışan ve enerji tüketen gizli sekmeler gibidir. Cihazları temizlemek, farkında olunmayan kronik stresi azaltır.
• Mevsimsel Zamanlama: Yaz aylarının getirdiği uzun günler ve açık hava aktiviteleri, bu tür bir detoksa başlamak için mükemmel bir psikolojik zemin hazırlar. İnsan doğası gereği kışın kapalılığına kıyasla yazın doğaya ve sosyal yaşama dönmeye daha eğilimlidir.
• Ekransız Zamanların Önemi: Özellikle uyku öncesi veya sabah ilk uyanıldığında uygulancacak "ekransız saatler", beynin dopamin dengesini koruması açısından kritiktir. Bildirimlerin getirdiği anlık dopamin döngüsünden çıkmak, bireyin odaklanma süresini (attention span) gözle görülür şekilde artıracaktır.

Sonuç olarak; Dijital detoks, sadece geçici bir "yaz temizliği" trendi olarak kalmamalı, dijital hijyen bilinciyle kalıcı bir yaşam disiplinine dönüştürülmelidir. Metindeki adımlar, zihinsel enerjiyi geri kazanmak ve gerçek dünyaya daha çok odaklanmak isteyen herkes için iyi bir başlangıç kılavuzudur.

 

Harekete Uyanan Adam

 

Harekete Uyanan Adam | Bir Ahmet Gencal Şiiri

Bazen insanın en büyük mücadelesi dışarıdaki dünya ile değil, kendi içindeki hareketsizlikledir... “Harekete Uyanan Adam” şiiri; irade, sabır, mücadele, anlam arayışı ve insanın kendini yeniden bulma yolculuğu üzerine yazılmıştır. Bir insan yaşlanabilir… Ama inancı, umudu ve iyilik için çabalama arzusu yaşlanmaz. Bu şiir; düşüncenin harekete, sözün eyleme, insanın kendi özüne doğru yaptığı yolculuğun hikâyesidir. Şiir: Ahmet Gencal Seslendirme ve müzik: Yapay Zekâ İlham Alınan Blog Yazısı: https://gencalsabahatti.blogspot.com/... İyi dinlemeler… “Bazen bir adım, bir insanın yeniden doğuşudur.”