Gerçek Dostluk Nedir? Sevgi, Saygı ve Güven Üzerine

 

Gerçek Dostluk Nedir? Sevgi, Saygı ve Güven Üzerine | Bir Ahmet Gencal Şiiri

Bazı insanlar hayatımıza bir merhaba ile girer; ama gerçek arkadaşlık, zamanın içinde yavaş yavaş kurulur. Bu şiir, tanışmakla dost olmak arasındaki o uzun ve değerli yolu anlatıyor. “Altın Halkalar”, arkadaşlığın yalnızca ortak zevkler veya benzer düşünceler üzerine kurulmadığını; sevgi, saygı, hoşgörü, empati, diğerkâmlık ve güven gibi erdemlerle zaman içinde olgunlaştığını anlatan bir şiir. İnsan hayatı boyunca birçok insan tanır. Çocukluk arkadaşları, okul arkadaşları, meslek arkadaşları, yol arkadaşları… Fakat zaman ilerledikçe insan şunu fark eder: Hayatımıza giren herkes bir dost olarak kalmaz. Bazı insanlar yalnızca bir hatıra olur; bazıları ise ömrümüzün görünmeyen zincirine değerli bir halka olarak eklenir. Bu şiirde arkadaşlık, bir “altın zincir” metaforu üzerinden ele alınıyor. Fakat zincirin değerini altın değil, halkaları birbirine bağlayan gönül bağı belirliyor. Sevgi yakınlaştırır. Saygı farklılıkları korur. Hoşgörü kusurları taşır. Empati insanı insanın yerine değil, yanına koyar. Diğerkâmlık “ben”in yanına “sen”i getirir. Güven ise bütün bunların üzerine sessiz bir köprü kurar. Şiir aynı zamanda insanın yaş aldıkça arkadaşlığa bakışındaki değişime de dokunuyor. Kalabalıkların azalması, fakat bazı insanların değerinin yıllar geçtikçe daha da artması… Çünkü gerçek dostluk, birlikte geçirilen zamanın çokluğundan ziyade, o zamanın insanın içinde bıraktığı huzurla ölçülür. Felsefi şiir, tasavvufi şiir ve düşünce şiiri çizgisinde ilerleyen bu çalışma; insan ilişkilerine, dostluğa, zamana ve gönül bağlarına dair sakin bir düşünme alanı açmayı amaçlıyor. Bu şiir; Sabahattin Gencal’ın “Arkadaşlık Zincirine Eklediğim Altın Halka” başlıklı blog yazısından ilham alınarak yazılmıştır. https://gencalsabahatti.blogspot.com/ Sizce gerçek arkadaşlığı arkadaşlıktan ayıran en önemli erdem hangisi? Sevgi mi, saygı mı, hoşgörü mü, empati mi, güven mi? Yorumlarda kendi düşüncenizi paylaşın. Belki sizin bir cümleniz, başka birinin dostluk anlayışına yeni bir pencere açar. Şiiri beğendiyseniz paylaşarak başka insanların da bu düşünce yolculuğuna katılmasına vesile olabilirsiniz. Ahmet Gencal kanalında; çağdaş Türk şiiri, felsefi şiir, tasavvufi şiir, düşünce şiiri ve insan ruhuna dokunan özgün şiirler bulabilirsiniz. Diğer şiirleri de keşfetmeyi ve kanala abone olmayı unutmayın. Bir Ahmet Gencal Şiiri

Arkadaşlık Zincirine Eklediğim Altın Halka

                                  

Erdoğan Teke- Sabahattin Gencal
Çekmeköy, 01. 09. 2026

                      Arkadaşlık Zincirine Eklediğim Altın Halka:

ERDOĞAN TEKE

 

Sene 2017. Hangi ay olduğunu hatırlamıyorum. Vakit öğle vakti. Çekmeköy Hamidiye Mahallesi’nin Huzur Camisindeyiz. Namaz bitti. Allah (cc) ibadetlerimizi kabul etsin. Genellikle hocamızla namazdan sonra musafahalaşır (tokalaşır) ve konuşurduk.

Bu arada gözüm birine takıldı. Bembeyaz saçları taranmış. Traş olmuş. Kendine çeki düzen verdiği gibi konuşmalarına da dikkat eden biri. El kol hareketleri ölçülü, mimikleri de düzgün… İçimdeki takdir hissi hareketlendi gibi. Her şey karşılıklıdır, derler ki galiba doğru bir hüküm. Baktım ki takdir hisleri kendiliğinden karşılıklı paylaşım yapıyor…

Cami dışına çıkıyoruz.

-Merhaba, Ben Erdoğan Teke…

-Merhaba, Ben Sabahattin Gencal…

Musafahalaştıktan sonra ayrılmıyoruz. Ayak üstü konuşuyoruz.

İlk kez yüz yüze bakarak konuşmalarda az da olsa farklı anlamlar ve duygular oluşur. Aynı memleketli olduğumuzu öğrenince duygular daha çok sarıyor insanı nedense. Oysa memleket ayrımı yapmam ben.

Yanılmıyorsam ertesi gün de cami dışında konuştuk yüz yüze. Bu arada üçüncü bir kişi katıldı bize. Bizden genç bir müteahhit. Şivesi Trabzon’lu olduğunu söylüyor. Bize de nereli olduğumuzu soruyor. Bizi Refah Camii’nin çay ocağına davet ediyor.

Üç Trabzonlunun çay sohbeti elbette güzel olur. Güzel olur ancak bizden 10-12 yaş kadar genç olan arkadaşımız çok hızlı. Aslında hoşuma gitmiyor değil. 13 yaşımda ayrıldığım Trabzon’u hatırlatıyor bana. Şivesiyle, oturuşu ile, şakalarıyla… Ancak ona ayak uyduramayacağımızı az çok anladım. Erdoğan Bey, anlamakla kalmadı kendisine söyledi. Arkadaş dediğin açık sözlü olur, değil mi?

Erdoğan Beyle, daha çok esnafa çay dağıtılan bir pastanede buluşmalarımız başladı. Çayla birlikte tatlısından tuzlusuna kadar karışık kuru pasta lezzetli oluyordu. Tabii sohbetimiz daha lezzetli…

Birçok ortak noktamız olduğunu öğrendik birbirimizden. İnsanların ortak noktaları olur kuşkusuz ancak küçük ayrıntılarda da benzerlikler düşündürür insanı:

O Maçka’nın bir köyünden. Ben Çaykara’nın bir köyünden.

Doğum tarihlerimiz aynı. Yazayım mı yazmayayım mı? Bence bir sakıncası yok ancak Erdoğan Bey benden çok daha genç görünüyor, onun için… Yazayım yine de. İkimiz de 1943 doğumluyuz.

İlkokulu aynı senede bitirdik. Okul numaralarımız da aynı.

Babalarımızın adları da aynı. Dedelerimizin adları da aynı. Benim annemin babası Trabzon’un ve Of’un eşrafından bir tüccar. Onun babasının babası da köyün ileri gelen esnafından.

Benim babam genç yaşta (51 yaşında) vefat etti. Onun babası da daha genç yaşta. Allah bütün ölülerimize de onlara da rahmet etsin.

Onun eşi 36 yıllık mutlu beraberlikten sonra vefat etti. Benim eşim de 52 yıllık beraberlikten sonra. Allah rahmet etsin. İkimizin hastane anılarımız da birbirine benziyor. Hatta bir doktorumuz da aynı.

Bütün bu ayrıntı dediklerimizin tesirleri üzerimize değil içimize sızıyor. Karakterimize tesir ediyor gibime geliyor.

Tabii karakterimize, gelişmemize çok daha fazla etki eden durumlar da var. Örneğin Erdoğan Bey 23 Yıl İsviçre’de bir torna fabrikasında çalıştı. Uçak, gemi vb. parçaları üreten bir fabrikada. Üretileni de yazmam kimseyi şaşırtmasın özellikle yazdım. Bu parçalarda kıl kadar bir farklılık olmaz. Yani arkadaşımız ölçülere dikkat etmeyi yaşam biçimi yapmıştır. Tabii zaman konusunda da öyle.

Erdoğan Bey İsviçre’den dönünce bir müddet esnaflık yaptı. Bu arada okul Koruma Derneklerinde yöneticilik yaptı. Şunu da unutmadan ekleyelim. İsviçre’de başladığı Futbol hakemliğine Türkiye’de de devam etti. Tabii hakem olmak insanı ne derece adil yaptığını da hatırlatıyoruz.

Kısaca ölçülü olma, zamanı yönetme ve dakiklik, adil olma, yönetim anlayışı vb. anlayışları da bana uyuyor. Bilindiği üzere ben de öğretmen, avukat ve kamu yönetimi uzmanıyım.

Yanlış anlaşılmaması için tekrar yazayım. Arkadaşlık için karakter uyumu önemli olsa da şart değil. Çünkü arkadaş dediğin hoşgörülü olur.

Arkadaşlık için düşünce ve duygu benzerliği önemli olsa da yine şart değil. Her insanın ayrı bir dünya olduğunu bilen arkadaşlar için tamamen zıt düşünceler bile sorun yaratmaz. Düşüncelere saygılı olmak gerektiğini bilir arkadaş olanlar.

Saygıyı düşünceye indirgemiş değilim. Sözün gelişi öyle yazdım. Saygı ve sevgi arkadaşlığın olmazsa olmazlarındandır.

Erdoğan Beyle arkadaşlığımız on yılı doldurmak üzere. Evlerimiz birbirine çok uzak değil. Tatile gittiğimiz zamanlar hariç her hafta bir kafede, bir çay ocağında, bir parkta, bir lokanta da vb. buluştuk. Bu birkaç saatlik beraberlik, nasıl desem bilmem ki huzur verdi bize her zaman. Bu arada telefonla da görüşüyoruz.

Bir ekleme yapmalıyım. Bu ikili toplantılarımız bir değerli arkadaşın katılımıyla üçlü oldu. Biz Üçümüz Enerjimiz Boşa Akmasın adlı bir kitap da yazdık.

Masamız bir müddet sonra, bir okulda beraber çalıştığımız değerli bir arkadaşın katılımıyla dörtlü oldu. Bu masamıza Fikir Masası dedik. Fikir alışverişi yaptık. Masamız 5’li ve altılı oldu. Tam fikir üretme işine başlayacakken… Bir arkadaşın zorunlu olarak başka bir kente gitmesiyle başlayan bir çözülme oldu. Derken yine iki kişi kaldık…

Biz ikimiz fikir alışverişi için mi toplanıyoruz? Hayır. Televizyondan, medyadan, sosyal medyadan duyduklarımızı mı tekrar ediyoruz? Yine hayır. Dedikodu da yok, spor haberleri de yok. Sadece anıları da anlatmak yok. Sadece ev halleri veya sağlık durumlarını paylaşmak da yok. Oyun var mı peki, yok yok… Anlaşılır gibi değil. Ben de tam anlayamadım. Bu yokların hepsine teğet geçtiğimiz oluyor. Erdoğan Bey’in nükte ve fıkraları da oluyor. Bu mizah konusu da bir kültür göstergesidir. Bilmiyorum yukarıda dediğim gibi huzurlu ayrılıyoruz. Acaba bunda yaşın etkisi var mı?

Yarınlar için fazla planlarımız yok. Gerçi vapur gezileri yapacaktık. Adalara gidecektik. Benim rahatsızlığım yüzünden gidemedik. Erdoğan Bey, bu aralar ikinci romanını yazıyor. Ben de inşallah kendime göre denemelerimi tamamlayacağım. Bunlardan da bahsederiz arada bir. Ancak dediğimiz gibi gelecek planlarımız yok. Geçmişe takılmanın da doğru olmadığını biliyoruz. Her ne kadar biliyoruz derken ben özellikle yalnızken geçmişe giderim. Bana bugünde kalmak için de arkadaşlarla beraber olmak iyi geliyor.

Tasavvufu hatırlattık. “Geçmiş geçmiştir. Gelecek meçhuldür. Dünya bir gündür, o da bu gündür.”

Bugünü boşa mı geçiriyoruz? Olur mu öyle şey. Bugünü eğlence ve oyalanmayla geçiyoruz? Hayır. Uzatmayalım. Zamanı değerlendiremezsek de hiç olmazsa boşa harcamamış oluyoruz.

Hepimizin birçok arkadaşı olmuştur kuşkusuz.

Çocukluk arkadaşları, mahalle arkadaşları. Okul arkadaşları, Meslek arkadaşları, asker arkadaşları… Başka kategoriye göre de sayabiliriz. Çocukluk, ergenlik, gençlik, orta yaşlılık ve yaşlılık arkadaşları.

Allah’a şükürler olsun ki çok kişi tanıdım. Çok değerli arkadaşlarım oldu. Özellikle yatılı okullardaki arkadaşlar… Şunu ekleyeyim: Çok kişi tanıdım ancak arkadaşlarım seçme oldu.

Arkadaşlarımı bir altın zincire benzetiyorum. Çocukluktan başlayarak altın halkaları ekledim zincire. Yaşlılıkta da Allah’ın lütfuyla bir altın halka daha ekledim zincire. Bu halkanın adı Erdoğan Teke’dir.

Erdoğan Teke’nin tanıtılmaya ihtiyacı yoktur. Onun güzel özelliklerini herkes bilir. Amacım arkadaşlığın nasıl alması gerektiğini anlatmaktı.

Sevgi, saygı, hoşgörü, empati, diğerkâmlık, güven vb. erdemleri özümsemiş altın halkalar bulmanız dileğiyle.

Sabahattin Gencal, Çekmeköy, 02. 09. 2026