55
günlük bir ayrılıktan sonra İstanbul’un Çekmeköy’ündeki daimî ikametgâhımıza
dönmüş bulunuyoruz.
5
Temmuz 2026 günü, Akyazı-Kuzuluk İ. Kaplıca Evlerindeki devre mülkümüze
gitmiştik. Tatil duygularını, şifa bulma umutlarını taşımaya başlamıştık.
Günler çok çabuk geçiyor. 31 Ağustos Pazartesi günü Kuzuluk’tan ayrılarak
yuvamıza döndük. Allah (cc) kendilerinden razı olsun Fuat’ın arkadaşı Hacı
Ahmet Bey getirdi bizi.
Gitmekte
de ayrılık var dönmekte de. Duygularda da ayrılık var düşüncelerde de.
Ayrılık
nerede yok ki? Bireylerden, gruplardan hatta toplumdan; eşyalardan,
balkonlardan, hayvanlardan hatta beldelerden ayrılıklar…
Ayrılık
edebiyatta en çok işlenen konulardan biri. Müzikte de sosyolojide de hatta
felsefede de…
Bu
yaşıma dek yani 83’üme kadar ayrılığın hemen hemen her türünü yaşadım.
Ayrılıkları okumak başka dinlemek başka yaşamak büsbütün başka.
Ayrılıkların
en zoru insanlardan olanıdır. Hele de ölümle olanları:
Dedemden,
büyük annelerimden, babamdan, amcamdan, halalarımdan; annemden, dayımdan,
teyzelerimden, yengelerimden; kardeşlerimden, kızlarımdan ebedi ayrılık… Hele
de eşimden… Diğer yakınlarımdan arkadaşlarımdan, komşularımdan ayrılıklar da
var. Bunların her birinin verdiği üzüntü, acı, keder, hüzün ayrı ayrıdır. Üstelik
derece derecedir. Üzüntü, acı, keder, hüzün, özlem gibi birkaç kelimeyle
anlatılamayacak duygular…
Bir
de yaşadıkları günleri düşünürüm geceleri. Hepsi bazen ayrı ayrı bazen gruplar
halinde geçerler gözlerimin önünden. Bazen de rüyalarıma girerler… Rüyalar da
güzeldir kâbuslar olmasa.
Mekân
ayrılıklarım saymakla bitmez:
Dayımın
evinde doğmuşum. Çocukluk anılarımın, her köşesine sindiği bu ev yandı. Yangın
haberiyle içim de yandı. Dedemlerle oturduğum ev de eskiyince amca çocukları
tarafından yenilendi mi başkalaştı mı bilemem. Babamın evi de satıldı. Komlardaki
evlerimizle öyle çöktü ki enkazı bile kaldırılmadı. Yayla evimiz de çökecekti
ama önceden satıldı. Enkazı yeni sahibi tarafından kaldırıldı. Bursa’da
babamdan kalan üç daireyi de sattık. Eskiden çok daha zordu ev satmak ancak
apartman olunca. Apartmanda olmayan tek katlı eski evimizi kız kardeşim aldı.
Nereden
girdim bu konuya. İzmit’teki Kooperatif evim sakatlandı 99 depreminde. Onun
yerine Bakanlığın yaptırdığı konutta oturduk 14 yıl kadar. Eşim vefat edince
onun anılarıyla dolu bu evi, ben Kuzuluk’taki devre mülkteyken çocuklarım taşıdı
İstanbul’a. İstanbul’da da yeni bir daire alınca bir müze olacak Yuvacık’taki dairemizi
sattık. İstanbul’un Ümraniye’sinde birkaç yıl eşimle beraber kaldığım
dairemizin semtine uğramaya da dayanamıyorum.
Bir de eşimin Samsun’daki dairesinde kalmışlığımız var birkaç yıl. Onu
da müteahhite vererek yenilettirip satmıştık… Öğretmen olarak gittiğim Ordu, Samsun,
Kocaeli ve İstanbul illerinde gerek lojmanlarda gerekse kirâda kaldığım
evlerden ayrılıklar… Evlerden anlamı genişliyor, anıları da kapsayınca tabii
komşuları da kapsamına alıyor. Belde ve şehirleri de…
Var
mı benim kadar ayrılık yaşayan? O ki uzattık okulları da sayayım:
Doğduğum
yöredeki ilkokulumu... Açık deyişle Trabzon’un Dernekpazarı’nın Akköse
mahallesindeki ilkokulumu Kapattılar sonra da yenilemeksizin yıktılar.
Erzurum’un Ilıca’sındaki ilköğretmen okulumu önce kapattılar ve yerine
ilköğretimokulu daha sonra da galiba lise açtılar. Bursa’daki eğitim enstitüsü
okulumu kapattılar. Yerine İktisadi Ticari İlimler Akademisi açtılar. Sonra onu
da kapatıp kaymakamlık binası yaptılar. Bunlar okuduğum okullardan birkaçı. Köy
enstitülerinden sonra ilöğretmen okullarını ve eğitim enstitülerini CIA’nın
parmağıyla kapatmaları içimi ne kadar sızlatıyor anlatamam. Bu ayrılık da başka
bir ayrılık. Bu günkü manzarayı göz önüne getirince üzüntüm katlanıyor.
Bereket
çalıştığım okullarda böyle değiştirme ve kapatma vakaları olmadı.
Okullardan
ayrılık konusu arkadaşlardan öğretmenlerden ayrılığı da kapsıyor. Üstelik
ilköğretmen okulunda ve eğitim enstitüsünde yatılı okumuştum. Bir aileden
ayrılış gibi…
Konu
konuyu açar derler ama bu kadar da açılacağı düşünülemezdi değil mi? Alt tarafı
Kuzuluk’taki devre mülkümüzden Çekmeköy’ündeki dairemize gelme konusuna temas
ediyoruz.
Ayrılık
olunca alt tarafı üst tarafı diyemiyor insan. Ne demiş atalarımız? Gitmek var,
dönememek var. Gelmek var bulamamak var. Her ikisinde de başka başka hüzünler
var.
Gerçi
bütün hüzünlerimi yalnızlık yorganıyla örtmüşüm. Arada bir yazdığım bu yazılara
bakmayın. İçimi de sormayın.
İçimde
birçok ben’in yaşadığını söyleyip durduk zaman zaman. Bu benlerden birini şair
olarak yetiştiremedim. Bunun sebebini de anlatmıştım: Bendeki düşünce ve
duygular sarmaşık gibi birbirlerini sarar. Müstakil kalsalar duygularım şiir
olup akardı bulutlardan düşüncelerim berrak su olup akardı musluklardan… Şiirlerim
düşünce de yüklü diye, düzyazılarım duygu yüklü diye kabul görmüyor. Anlamadım
bu kapitalist düzen ne istiyor…
Doğrusu
Duygu ve düşüncelerimi birbirlerinden ayırmak da istemiyorum. Onlar da
ayrılırsa birbirinden öyle ayrılık şimşekleri çakar ki korkarım dayanamam. Bu
tür ayrılıklar başkalarına yaman olur, aman olur belki ancak bana ölüm olur.
“Ölümden”
söz etme demişti çocuklarım. Onların üzülmelerinden de korkarım. Onun için
derinlere dalamam… GÜNLÜK’e birkaç satır not düşmekle yetinirim. Notlarım değil
bilim dalından; ne görebildiysek 19 A-5 Balkonundan:
Fuat’ın
arkadaşı telefon etti. Gelmek üzere olduğunu bildirdi. Ahmet eşyaları dış
kapıya taşırken son bir kez daha bakayım balkondan dedim.
Önümüzde
yürüyüş yolu var ya saat saat farklı görüntüler olur. Karşıda ağaçlardan
göremediğimiz yoldan da farklı farklı vasıta sesleri gelir. Kuşların ve
kelebeklerin saatleri de farklıdır. 31.08. 2026 Pazartesi, saat 09.45, güneş
balkonun henüz kenarında. Kuşluk vaktinin güneş hüzmeleri altında sol karşıda
görülen villalar. Bu vakit renler de yıkanıyor sanki. Önümüzdeki bahçede
ağaçlar birbirlerinden temiz renlere bürünmüş, karşıdaki ormanı sorma. Çam
ormanı değil yeşillerin ormanı sanki. Yürüyüş yolu sabah serininde canlanır. Bu
anda bir bey geçiyor. Arkasında eşi olmalı. Her ikisinin delinde telefon. Bir
çarşaflı genç bayan yanındaki çarşaf değil ancak siyah giysili mavi örtülü
bayan. Yüz yüze konuşmaları telefonla konuşmalarından daha iyi.
Yürüyüş
yolu kenarına bir bank monte edilmiş. Daha önce görmüştüm iki ihtiyarın burada
dinlendiklerini. Şimdi boş. Bildiğim yeşil renkliydi. Şimdi güneş ışıklarının
oynaştığı bir alan. Renklerin de isimlerini bilemiyorum. Tahmine 20 şer metre
ara ile dikilen direklerin tepelerinde iki karpuz. Akşamdan sabaha kadar
ışıklar. İki direk görüyorum. Karpuzlar bembeyaz olmuş. Yolun sağında az
ileride kırmızıya boyanmış çöp kutusu. Yolun sağındaki yeşil yeşil ağaçların
dibinde kırmızı göz alıyor. Nihayet çöp kutusu yazmaya değer mi? Bilmem ki
bazıları, bir milletin medeni seviyesi çöplerinden belli olur, diyor da… Özel
biçimlendirilmiş ağaçların isimlerini bilemiyorum. İsmini bildiğim çam
ağacındaki kozalaklar eski alımlılıklarını kaybetmiş gibi. Bir de meşhur
ıhlamur ağacı tam önümüzde.
Ahmet
de geldi yanımıza. Eşyaları kapı önüne taşımış. Fuat’ın arkadaşının gelmesini
bekliyoruz. Arkadaşlık ne güzel. Bu anda Ankara’da bulunan Fuat, İki gün önce İstanbul’da
arkadaşına telefon ediyor, babamı ve kardeşimi al, diye.
Ahmet,
Ihlamurlar toplanmamış, dedi. Hiç fark etmemiştim. Demek ki bakışlarımı
yoğunlaştıramıyorum. Ihlamur bazen eğiyor dallarını karşıda ormanın içinde
açılan temelleri göstermek için. Yapma ıhlamur. Giderayak ormanın akıbetini
düşündürme bana. Ihlamurun altına baktım. Komşular dünkü yağmurda masaları
kaldırmışlar. Salıncak da yok. Belki onlar da yolcudur.
Yarın
başka bir devremülk sahibi gelecek. Onlarla da konuşacak mı ıhlamur ağacı, çam
ağacı? Ne yani konuşamaz mı? Prof. Dr. İsmail Hakkı Aydın demiyor mu,
frekansını bilirseniz her nesneyle de konuşabilirsiniz. Tabii hayvanlarla da.
İşte sarı kedi. Çitlerin altına dikkatle bakıyor. Allah’ım ne büyüksün.
Ekolojik dengeyi sağlamaya bekçi gibi kedi. Ne gördü acaba? Patilerinin üst
tarafı ile karın alt kısmı beyaz. Aa bunun kuyruğunun sona yakın kısmı da
beyaz. Ne demişler, bir yerde kediler ve hayvanlar insanlardan korkmuyorlarsa o
yerdekiler medenidir… Beyaz kelebekler. Çocukluğumuzda kanatlarından
yakalardık. Elimiz tozlanırdı kanatlarının aşınmasından. Büyüklerimiz tutmayın
eliniz yara olur, derlerdi. Korktuğumuz için tutmazdık. Kelebeklerin ömrünü
hatırlatsalar, kelebek sevgisini de aşılasalar… Gerçi hiçbir şey aşılamaya
kalkmadılar ancak biz onlara baka baka hayvanları sevdik. Beyaz kelebek kanat
çırparken yüreğimizde de bir çırpınma yok mu? Renkli kelebekler de uçuyor.
Önceki gözlemlerimde de renkli kelebekler beyazların üstünden uçuyordu. Bu bir
tesadüf mü yoksa?
Araba
geldi. Ahmet beni indirdi. Ya nasip diye şöyle bir baktım geriye. Sonra hayırlı
yolculuklar diyerek ayrıldık siteden. Fuat’ın arkadaşı Hacı Ahmet Bey, tahin
çektirecekti. Hazır olanı sevmiyor. Onun için Kuzuluk çarşısına girdik. Bu
arada emlakçımızla da görüşmüş oldum. Aşağı yukarı on beş yıl kadar oluyor
geliyorum kaplıca Evlerine. İlk defa bu yıl çarşıya çıkamadım. Her gece
pastaneye çıkardık. Bu yıl çok çıkamadım. Allah’a şikayetçi değilim. Sağlık
olsun.
Akyazı’ya
uğradık kavurma yemek için. Meşhur olmak böyle bir şey. Yolda olanları bile
mıknatıs gibi çeker. Yol yapımı olduğu için Akyazı’ya dolaşarak girebildik.
Geçen senelerden daha gelişmiş olduğunu böylece görmüş oldum. Sanki benim
görmem için oldu bu dolaşma. Bir daha ya nasip.
Çok
rahat geldik evimize. Allah razı olsun Hacı Ahmet Bey’den.
Tabii
ben hemen yatıverdim. Sağ olsun Ahmet her şeyi yeri yerine yerleştirdi. Bu yeri
yerine yerleştirme alışkanlığı da bizden geçti Ahmet’e. Doktorlar değişiklik
istiyor ev düzeninde de…
Ev
düzeni artık Ahmet’te. Yazı düzeninde değişiklik de bende. İnşallah zaman
içinde iyiye, güzele, doğruya ve yararlı olana doğru gelişmelere sahne olur
GÜNLÜK. Biz de o sahnenin duygu ve düşüncenin sarmaşığı…
Edebiyat
yapayım, dedim. Yapamadım. Çünkü edebiyat yapılmaz yaşanır. Ayrılıklar da
böyledir. Ancak unutmayalım:
Ayrılık
var Ayrılık var…
Sabahattin
Gencal, Çekmeköy-İstanbul, 01. 09. 2026
