18 Temmuz 2026 Cumartesi

Barış Aynı Toprakta Değil, Aynı Merhamette Başlar

 


Barış İçinde Kardeşçe Yaşayalım

 



Sabah oldu olacakken, güneş doğdu doğacakken yürüyor olmak hafızalara bir iz bırakmak demek. Hafızalara kareler ciğerlere oksijen dolması tüm hücrelerin canlanması demek. Hücrelerimiz canlı olarak mescitten dönüyorken bir bisikletli gördük bize doğru geliyordu. Oğlum Ahmet onu tanıyordu. Bahçıvan dedi. Bizim kaldığımız sitenin bahçesinin otomatik sulama vanasını açmıştır, diye ekledi. Tam karşılaştığımız sırada bisikleti durdurdu ve indi. Ahmet’le bahçıvan birbirlerine hal hatır sordular. Tatlı tatlı konuştular. Bu arada bahçıvanın duasının güzel esintisini hissediyordum. Cennet bahçelerinden söz ediyordu.

Elli bilemedin elli beş yaşındaki bahçıvan Umreye gidişini ve oradaki anısını anlatmaya başladı:

2026’nın 17 Temmuzunun saat 0535’inde Mekke’de geçen bir anı anlatılıyor. Bir dolmuşta bir Rus Arap şoföre, fazla yolcu alamazsın diyerek, onun tabiri ile yazıyorum fırça atıyor. Şoför ne diyorsa sesler yükseliyor ve bahçıvan devreye giriyor. Rus, Arap ve Türk hepimiz Müslümanız ve hepimiz kardeşiz. Kardeşler arasında… Bir müddet sonra Rus’la beraber istedikleri yere geldikleri için dolmuştan iniyorlar ve konuşmaya başlıyorlar.  Bu arada Rus’a fındık da veriyor. Onu özledim, diyor. Ahmet de dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur atasözünü hatırlatıyor.  Müslümanlar kardeştir, insanlar kardeştir. Yaşamak ne güzel barış içinde kardeşçe.

Bu arada amcasının vefat ettiğini, cenazesinde bulunmak üzere Balıkesir’e gittiğini söyledi. Bu ana kadar söze girmemiştim. Bu anda hem başsağlığı verdim hem de içimden geçeni. Ben senin Trabzon’lu olduğunu zannediyordum, dedim.  Trabzon’lu olduğunu, amcasının Balıkesir’e göç ettiğini söyledi.  Kendisinin Kuzuluk’ta doğduğunu da ekledi. Anlayacağımı anladım. Trabzon dışında olan Trabzonluların şiveleri bizim zamanımızdaki şivelere daha çok benziyor. Bu anda Trabzon’da o tatlı şive yok. Ben 13 yaşımda Trabzon’dan çıktığım için şiveli konuşamıyorum ama şiveli konuşanlara bayılıyorum. Taa yüreklerden geliyor sesleri, hile hurda karışmadan net ve temiz. İçten mi içten. 

Bu kez ismini sordum. Soy adını da söyleyince. Sorularım çoğaldı. Güleç yüzlü ve konuşkan bir öğretmen arkadaşımı hatırladım, o da Tonya’dan. Bir de ilköğretmen okulunda şahsen tanımadığım ve bizden birkaç sınıf ileride birini. Çapaya gitmişti, oradan da Yüksek Öğretmen Okuluna. Zamanla Profesör oldu. Geçen sene tanıdığım arkadaşla konuşurken profesörün burada yaylalardan ev aldığını söylemişti. Onu sordum bahçıvana. Bahçıvan yatalak olduğunu söyleyince sabahın o güzelim havası göğe çekildi sanki. Acayip bir duygu kapladı beni.

Ülkemizde emekli oluyorsun, bin bir zorlukla bir yazlık yapıyorsun ve sefasını süremeden… Emeklimiz oldukça fazla olduğu için insanca yaşayacak bir maaş verilemiyor. Peki, niye fazla emeklimiz var. Yanlış politikalar yüzünden tabii. Yine yolumuz siyasete uzanıyor. Böyle siyaset olmaz olsun, demek bize yakışmaz. Bizim işimiz çözüm önerileri geliştirmek olmalıydı. Ama olmayınca olmuyor. Bir laz atasözü duymuştum: “Paktun ki olmayi pakmayacaksun.” İlgililer bakmıyor. Bizler baksak ne olacak dertlerin katlanmasından başka…

Bahçıvandan bol bol dua aldık mescitten döndüğümüz için. Demek ki sabahları kalabalık olmuyor cemaat. Cami cemaatinden söz ediyorum. CIA’nın kurduğu yapılardan değil. Yazılı ve görsel medyadan öğrendiğimize göre devletimiz bunların köklerini hâlâ tam olarak temizleyemedi. Tabii aslında yasak olan bazı tarikatlara göz yumulursa tam temizlik olamaz. Bu yapılar İslamiyet’e de zararlı oluyorlar…

Çocukluk günlerimde mısır tarlasında, mısırlar henüz bir karış boyundayken kihân dedikleri bir kazma işi yapılır ve yabancı otlardan ve fazlalıklardan kurtarılırdı mısırlar…

Söz söze aça aça bak nerelere geldik? Bireysel hayatımızdaki fazlalıklar, toplumsal hayatımızdaki yabancı unsurlar ve fazlalıklar, müfredatlardaki yabancı unsurlar ve fazlalıklar vb. mısır tarlasında kihan yapan annelerimizin, teyzelerimizin becerileri ve titizliklerine benzer işlemle atılmalı. Güvenli ve yaşanabilir bir ortam oluşturulmalı. Atatürk boşuna “Türk öğün, çalış ve güven” demedi.

Hiç çalışmadan başka deyişle planlı olarak gereken yöntemlerle çalışmadan övünmek yararlı olmadığı gibi uyuşturucu etkileri de olabilir. Güven tesisi için de sadece akılla olmak yetmez. Samimi olmak da gerekir. Söylenenlerle yapılanların tutarlı olması gerekir.

Bahçıvandan izin almadığım için ismini yazmıyorum ama duasını, kabul olması dileğiyle yazıyorum:

Barış içinde kardeşçe yaşayalım.

Bu arada Nazım Hikmet’in bir şiirinden birkaç mısrayı1 da içimizden okuyalım.

Sabahattin Gencal, Kuzuluk, 17. 07. 2026

________________________

DAVET

Dörtnala gelip Uzak Asya'dan

Akdeniz'e bir kısrak başı gibi uzanan

                bu memleket, bizim.

 

Bilekler kan içinde, dişler kenetli, ayaklar çıplak

ve ipek bir halıya benziyen toprak,

                bu cehennem, bu cennet bizim.

 

Kapansın el kapıları, bir daha açılmasın,

yok edin insanın insana kulluğunu,

                bu dâvet bizim....

 

Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür

ve bir orman gibi kardeşçesine,

                bu hasret bizim...

Nâzım HİKMET

https://www.siir.gen.tr/siir/n/nazim_hikmet/index.html