14 Temmuz 2026 Salı
Sis Yükselince Orman Konuşur
Sorun Çözmek İstiyorsak
Toplumların
sorunlarının tespiti, analizi, teşhisi ve çözüm önerilerinin belirlenmesi ve
geliştirilmesi bireysel sorunlara göre çok daha karmaşık ve girifttir. Ayrıca
oldukça da zordur. Çünkü basit gibi
görülen bir sorunun kökleri ekonomiye, eğitime, dine, ahlaka, hukuka, kültüre
vb. alanlara kadar uzanabilir. Araştırma ve incelemelerde daha da beklenmedik
zorluklar da çıkabilir.
Bütün
bu zorlukları aşmak için çeşitli alanlardaki uzmanlar bir başkanın yönetiminde
ekip çalışması yapmalıdır. Bir kamu yönetimi uzmanı olarak gerek bireysel
gerekse ekip olarak çalışma yapmayı az çok öğrendik. Öğrendik ama bizlere
çalışma imkânı verildi mi? Maalesef hayır.
Bu konu ayrı bir araştırma konusudur.
Peki, bugün toplumumuz bin bir sorun içinde
bunalırken sorunlara çözüm önerileri geliştiren ekipler var mı? Varsa kaç ekip
görevdedir? Kaç üniversitemiz var? Bunca üniversitemiz varken… Bırakın ekip
çalışmalarını üniversitelerimizin uluslararası düzeyde makale yayınları var mı?
Üniversitelerimizden örnek verdiğime bakmayınız. İlkokullarda bile…
Diyeceksiniz ki sözü edile komisyonlar TBMM’de
kuruluyor. Doğrudur. Bu komisyonlar keşke uzman ekipler kursalar da…
Yukarıda yazdıklarımı bir istek bir temenni
olarak yazdım. Şimdi asıl yazmak istediğime gelelim.
Her çalışmanın az çok istisnaları vardır. Bu
arada ben de bir istisnai durum keşfettim:
Uzmanlar sorunlara geniş açılardan bakarlar. Bu
konuda şu benzetmeyi de yaparlar: Ormanın içinde olan biri yalnız birkaç ağaç
görebilir. Yukarıdan bakarsak ormanın tamamı görülür. Genelde doğrudur bu.
Yukarıda dedik ya her soruna geniş açılardan bakılmalıdır.
Sabahattin Gencal’ın bulduğu istisnaya gelince.
Başta belirteyim, bunu ister önsezi olarak kabul edelim isterse sosyoloji
kanunlarının bazen doğa kanunlarına uyması olarak kabul edelim. Bu kabulle
sorunlara tepeden, yukarıdan ya da geniş açılardan bakmak üzere yükselelim.
Herkes kendi dağına çıksın. Ben doğduğum yöredeki Alayısa Yaylasına yani 2500
küsur yüksekliğe çıkıyorum. Gerçi ben Uludağ’a da Palandöken’e çıkmış biriyim
ama benim için çocukluğumun geçtiği yerler çok daha güzeldir…
Yaylamızın Karadeniz’e bakan yamaçlarında bir
Kukuli Kaya vardır. Öyle dağ gibi büyük bir kaya değil. Üstü çimen hizasında ve
çimen tutmuş düz bir yer. Masa gibi. Burada oturmayı çok severdik. Gerek bizim
yaylaya gerekse diğer yaylalara giden yollara bakardık. Yayla yollarında
olanları seyrederdik. Yükler yine kadınların omuzlarında… Denizde vapur, havada
tayyare görürdük. Bir defasında tayyare geçerken bize çarpmasın diye eğildik,
rüzgârı sanki bizi yere yıkmıştı. Bu gördüklerimi anlatmak o zamanlar eğlenceli
olurdu. Bu bir yana, bir gelişmişlik ifadesi taşırdı. Sadece Çaykara’nın değil
Trabzon’un diğer ilçelerinin köylerini de görürdük uzaktan. Yemyeşilin
ortasında pırıl pırıl…
Bazen de öyle anlar olurdu ki… İşte buraya
dikkat!
Öyle bir sis öyle bir duman çökerdi ki vadilere.
Hiçbir şey gözükmezdi. Biz bulutların üzerindeydik. Kara da deniz de kaplanırdı
bulutlarla. Beyaz ummanda hayali bir yelkenli ile batıya yelken açmak da
gelirdi içimizden. Çocuk hayali deyip geçelim. Ve düşünelim:
Bugün ülkemizde sorunlar var mı? Hem de ne
kadar…Peki bu sorunlara çare arayanları görüyor musunuz? Görmüyorsunuz…
Nedenini düşündünüz mü?
Memleketimin üzerine öyle bir sis çöktü ki,
bulutlar öyle böyle değil… İşte bu bulutlar siyaset bulutlarıdır. Her tarafı
kaplamış.
Zavallı bilim adamlarımız hiçbir sorunu
göremiyor. Bizler de habire onları sustukları için kınadık. Özür dileriz. Bazı
uzmanlar gibi onlar da sahaya inmeli ayaklarını yere basmalı. Evet aşağıda
görüp görecekleri birkaç ağaç. Ama ağaçlar arasında yürürlerse… Sokakta,
pazarda bağda bahçede, tarlada yürürlerse… Çözüm yollarını bulabilirler. Yok, sislerin dağılmasını bulutların
çekilmelerini beklerlerse atı alan Üsküdar’ı bir kere daha geçebilir…
Ben kendi kendime, “Siyasetle ilgilenme edebi
yazılar yaz, felsefi çalışmalar yap. Daha doğrusu sana yakışanı yap. Ayıptır bu
yaşta siyasetçiler iğneleme…” diyordum. Ama bir türlü istediğimi yapamadım.
Bırak ilmi çalışma yapmayı pastel ve kurşunkalem resim çalışmaları da yapamaz
oldum.
Her şeyde bir hayır vardır. Bu siyasetin sis
bombalarının araştırma, inceleme ve rahatça bilimsel ve ilmi çalışma yapmayı
engellediğini de öğrenmiş oldum.
Gençler, bulutları yere indirme çarelerini araya
dursunlar. Şimdilik herkese sorunlara yakından
bakmalarını öneriyorum. Yakından
uzağa doğru. Karadan havaya doğru…
Demesi kolay. İnşallah uygulaması da kolay olur.
Kolay gelsin.
Sabahattin Gencal, Kuzuluk, 13. 07. 2026
