Oldum
olası kişisel düşüncelerimi, görüş ve değerlendirmelerimi bir hüküm cümlesiyle
yazmaktan çekindim. Çünkü, tabii bana göre kanaat bildirmek vebal ve sorumluluk
gerektirir. Bu da kolay bir şey değildir. Gerçi ben de biraz da özgüven
eksikliği var ancak bu sadece güven meselesi de değildir. Bilim adamlarından da
öğreniyoruz ki “kesin doğru” yoktur. Fiziksel doğrular bile değişmektedir.
Değişmeyen hakikatlerdir…
Böyle
bir giriş yapma zorunluluğunu hissetmemin nedeni bir kanımı belirtecek
olmamdır:
Yazar
her zaman, her ortam, her şart ve her durumda yazmaktan mutluluk duyar. Ancak
bu mutluluğun dereceleri vardır. Ben de minnacık dahi olsa bu mutluluğu
tadanlardanım.
“Yazmaktan”
diyoruz. İyi-kötü, güzel-çirkin, tutarlı-tutarsız, yararlı-yararsız vb. yazılardan
söz etmiyoruz. İşte ben burada duruyorum. “Minnacık” demem de bundan.
Yaz
yazabildiğin kadar ancak paylaşma eğer yararlı değilse, diyecek oluyorum. Ancak?
Büyük yazarlar hatta doktorlar der ki yazmanın amaçlarından biri içindeki
boşluktaki bozulan havayı dışarı çıkarmaktır. Eğer paylaşmazsan bu kez
yazdıkların da ağırlık yapar. Demek ki paylaşmak şart gibi. Peki, okuyucunun zamanını
çalmak değil mi bu? Şimdi anlıyorum ki büyük yazarlar bizim gibi bloglarda
yazmıyor, doğrudan kitap yazıyor. Okuyucu ilgi duyduğu kitabı alıyor… Yani
vebali okuyucuya atıveriyor. Bence bir teselli bu. Bazı yazarlar da okumasını
bilenler için her yazı yararlıdır, görüşündedir. Ya ders alır ya da ibret. Olumsuzu
anlatarak olumluyu çağrıştırır. Okuyucular tamamlar kitabı… Demek ki büyük
yazarlar her halükârda okunabilir.
Bu
durumu bazı yazarlar istismar edebilir. Yayınevleri de istismar edebilir.
Kapitalizmin sağladığı imkânlarla reklamlar yapılır ve bu kişiler zirvelerden
inmez olur. Boşuna dememişler ne olursa fakir fukaraya olur.
Bu
yazdıklarım bir teselli ifadeleri değildir. Uzun yılların tecrübesidir. Ağzımızla
kuş tutsak da kitabevleri raflarında görünemiyoruz. Belki ben yetersizim. Tamam
ancak Ahmet Gencal gibilerinden de söz edilmiyor. Buna ne buyurulur?
Sizlerle
konuşmuş gibi oldum, değil mi? Yazmak bu ihtiyacı da gideriyor. Aslında doktorlar
devamlı meşguliyet tavsiye ediyor bana. Başka bir becerim yok ki…
Tek
sermayemin samimiyet olduğunu bin bir defa yazdım. Samimiyetle söyleyeyim/yazayım
ki yazma alışkanlığı insanı uzak yerlere de götürür. Sait Faik’i, Yaşar Kemal'i,
Dostoevsky'i vb. hatırlatmak istemiyorum. Onlar yazmazsam deli olurum
diyenlerden belki… Ya ben? Yazarak delirmekle karşı karşıyayım. Oğlum Ahmet, bu
cümlemi okumuş olsa, “Şart midur?” fıkrasını anlatırdı. Araya Temel fıkraları
koymak iyidir belki. Yalnız ben…
Deli
fikirler geliyor aklıma:
Aktif
öğretmenliğim sırasında “dinamik görmek” kavramını okumuştum bir yerde hemen
bir kuş gibi hazmedecekleri biçime getirerek yavrularıma verdim bu bilgiyi bu
bakışı. Öyle oldular ki bir bardak çayda çay bahçelerini, çalışanları,
fabrikaları, fabrikadaki tüm araç gereçleri, çay bardağını, bardağın üretildiği
fabrikayı ve çalışanlarını, çay kaşığını, şekeri… Bunların paketlenmelerini,
alım satım işlemlerini vb. daha neler neler… gördüler.
Sabahleyin
doğrusu yorgun argın kalktım. Ne konuda yazarsam yazayım bu yorgunluk
kelimelere yansıyacak. Kelimelerin yorgunluğu da çekilmez. Genellikle çekilmez
diyorum yoksa kelimeleri sözlüklerde gibi görenler için mesele yok. Bir de
kelimelerin kurdu olanlar için…
En
iyisi dedim. Yuvamda bulunan bütün eşyalara dinamik biçimde bir bakayım ve
gördüklerimi yazayım. İşittiklerime yer vermiyorum. Çünkü bugünün dünyasının
ses ayarları kulağıma uygun değil. Hangi nesneden başlayayım? Örneğin yataktan…
Yatak, yorgan, yastık, çarşaf, kılıf, baza, arkalık… Say sayabildiğin kadar.
Demek ki ben yatağımda rahat yatabilmem için bütün dünya seferber olmuş da benim
haberim yok. Ey gidi Sabahattin yuvandaki bütün eşyalara dinamik bakacaksın
öyle mi? Sen deli misin?
Bir
başka delilik yapayım, dedim. Kütüphanedeki kitapların yazarlarını çağırayım.
Deliye bak. Onlar bir eve sığar mı? Yok mu büyük meydan? Olsa neye yarar, sen gidemezsin
o meydana… Peki her dolaptan rastgele birer kitap çıkarayım. Her kitaptan
birkaç cümle yazayım… Bu iş de olacak iş değil.
Bundan
on yıl kadar önce bir öğrencimin emlak bürosuna gitmiştim. Sohbet sırasında
bana dedi ki: Siz masanızda otururken bir nesne gösterdiniz bize, ne
görüyorsunuz, diye sormuştunuz… Bunu hiç unutmuyoruz. Böyle sözleri dinlemek ne
bahtiyarlık. Dinamik görüş konusunu hatırlatıyordu. İnşallah bütün öğrencilerim
de dinamik bakışı öğrenmişlerdir.
Bir
büyük yetkili çıkıyor küsüye. Atıyor, tutuyor.
Bazıları
statik olarak değerlendiriyor. Çizdiği fotoğrafın üzerine yazdıklarını…
Bazıları
dinamik bakıyor. Diyorlar ki sen yıllar önce kürsüde bir şeyler gösteriyor ve
çok şeyler söylüyordun. Daha birkaç yıl önce şöyle yapmıştın… Kısaca dinamik
bakış bir fotoğrafa bakış değil bir filimi seyretmek gibi oluyor…
Ne
filmler dönüyor bu dünyada? Bunlardan değil de bakışlardan söz etmek. Çarparım senin
bakışına…
Gerçekten
“Dünyada acayip, şaşırtıcı, karmaşık ve beklenmedik olaylar yaşanıyor!” Türkiye’miz
de etkileniyor. İster istemez Sabahattin Gencal da etkileniyor. Haber dinlerken
oğlum Ahmet, üzülme baba, diyor ancak. “Haberleri dinleme”, demek
nezaketsizliği göstermiyor.
Başlangıçta
ne dedik? Kanılarımı açıkça yazmaya çekiniyorum. Bu çekinme bazen yurdumuzda
korku havasının hâkim olmasından olduğu gibi, bazen de vebal altına girmekten
de kaynaklanıyor. Zaten genel kural bence de okuyucunun alabildiğini almasıdır.
Anlayana
sivrisinek saz…
Tövbe
estağfurullah. Hafızam çok bozuk çalıyor bugünlerde. Daha siv hecesini demeden
Silivri çağrışımı yapıverdim. Bir gün “adalet” konusu anlatılırken anlayana “Silivri”
kütüphane, anlamayana saraylar hapishane.” derler mi acaba?
Ne
alakası var? Ne bileyim işte. Deli saçması deyin. “Bir insan deli olmadan veli olamaz.”
deyin.
“Bu sözün özünü şöyle ayırabiliriz:
Yanlış
yorum: “Akıl hastası olmadan veli olunamaz.”
Daha
doğru yorum: “Hakikati arayan kişi, gerektiğinde toplumun alışılmış düşünce
kalıplarının dışına çıkabilmelidir.”
Hatta
bunu “Deli olmadan veli olunmaz” değil, “alışılmışın dışına çıkmadan hakikatin
derinliğine ulaşmak zordur” şeklinde anlamak daha sağlıklı olur.”
Dikkat
dikkat! Toplumumuzu, bütün bireyleriyle, kurum ve kuruluşlarıyla alışılmışın
dışına çıkartmıyorlar. Hep aynı nakarat. Hep aynı nakarat.
Birazcık
alışılmışım dışına çıkalım. Örneğin çocukluğumu geçirdiğim Alayısa Yaylasına
çıkalım ve oradan gördüğümüz Türkiye’yi anlatalım. Bazılarımızla da anlatılan
bu sorun yumaklarının nasıl çözümleneceği konusunda fikir üretelim. Bazılarımızla
da bu fikirleri uygulamaya koyulalım. Yani iş birliği de iş bölümü de şart.
Sabahattin Gencal, Çekmeköy, 04. 09. 2026
