29 Ağustos 2026 Cumartesi

Dinlenmek Neden Bu Kadar Zor?

 


Dinlenmek

 



Birkaç gün önce bilgisayardayken kenardan bir pencere açıldı. Açıldı açıldı.  Ne var bunda? Biz çok gördük pencere açılmalarını da kapı açılmalarını da ancak bu farklıydı. İlk kez böyle bir mesaj, böyle bir uyarı alıyordum: “Biraz KENDİNİZE zaman ayırmayı hak ettiniz. Zihninize meydan okurken rahatlayın ve kısa bir oyun molası vermenin tadını çıkarın.

Doğrusu etkilendim. Daha doğrusu korktum. Yorulduğumun farkındaydım. Zaten gereğini yapacaktım. Bu uyarının yapay zekâdan geldiğini düşününce daha çok üzüldüm.

Önlem almadıktan sonra üzülmek neye yarar ki? Üzüntü üzüntüyü artırır o kadar. Bereket, oğlum Ahmet geldi. Allah (cc) razı olsun beni rahatlattı. Dedi ki bu uyarı muhtemelen bilgisayarda fazla kalanlara gönderilen bir reklamdır. Çünkü bir oyun sitesinden gönderiliyor. Ohh, biraz olsun rahatladım.

Rahatladım ancak tedbir almaktan geri kalmadım: Bundan böyle;

Bir bilemedin iki gazete okuyacağım. Öyle sınırsız okumalara son.

Köşe yazılarını da aynı biçimde. Önce  başlıklara bakacağım sonra bir iki tanesini okumakla yetineceğim.

Asistanlarımı fazla yormayacağım. Nedir o? Bir yazı için onları seferber etmek zulümdür. Bilgi derlemesi yetmezmiş gibi, deyim ve atasözü açıklamaları, özet çıkarma ve kendi görüşlerini yazmaları… Gerçi onlar yorulmadan şipşak yapıyorlardı. Yorulan yine ben oluyordum. Olumsuz bir şey olmasın diye mecburen okuyordum. Şimdi ne yaptık? Önceki yazımda da belirttiğim hini dipnotları yani alt kat dediğim bölümü kapattım. Tabii bir müddet için.

Önceki yazı deyince aklıma geldi. “Uyarılara Dikkat” başlıklı bir yazıyla dostların uyarılarını yazdım.

Sıra dinlenmeye geldi? Ne yapmalıyım ki dinleneyim? Bir şey yapmak şart mıdır? Otur öylesine, takıl böylesine. Yooo yooo, doktor meşguliyet önerdi. Öyle boş boş dursam var ya… Allah korusun kafama öyle düşünce ve duygular üşüşür ki halim şimdikinden bin bir beter olur. Hani derler ya bir kişinin zihninden günde ortalama 60 bin- 70 bin duygu ve düşünce geçermiş. Boş dursam yüz bulurlar. O zaman da yüz yetmiş olur. Onun için bir işten yorulunca yorulmayacak başka bir işe başlamak gerekiyor. Ben de pastel çalışması yaptım.

İstanbul’dan tam hazırlıklı geldim. Sağ olsun Ahmet okul çantası hazırlar gibi bana da çanta hazırladı. Hatta kurşun kalem çalışmaları da yapabileceğim biçimde doldurdu çantayı. İnşallah bu çantadaki malzemeleri bitirebilirim.

Bu arada şunu da ekleyeyim: Okumak için kitap getirmiştim. Elimdeki kitabın henüz yarısındayken okumayı kestim. Bu bende görülmüş şey değil. Başladığım işi hele de kitap olunca mutlaka bitirmeliyim. Sözü edilen kitabı ikinci defa okumakta olduğumu da ekleyeyim. Bu arada bizlerde bir kitap sadece bir defa okunur genellikle. Kitabı bir defa okuyan okudum demesin. Bir kitap her okuyuşta yeni bir kitap olur. Bunu bir tecrübe etseler belki de üç beş defa okuyan olur…

Kitap okumaya ara verince balkondan bahçeyi ve karşıdaki ormanı okuyayım, dedim. Aaa, ben burasını hiç okumamışım. Ihlamur, dallarını aşağı indirdi ve karşıdaki hastalığı bana gösterdi. Birkaç katlı güzel bir ev vardı ormanın içinde. İki üç yıldan beridir ara sıra gözlerimizi alıyordu. Hey hat, şimdi komşu veya komşular geliyor yanına. Sol yanından epeyce açmışlar ormanı. Gürültüleri duyuyordum ama yoldan geçen araçlardan sanıyordum. Benim kulağım hiçbir şeyi ayırt edemiyor. Bayağı temel açılıyor orada. Ormanlarımızı böyle koruyamayız? Ben yazdım. Görevimi yaptım…diyebilir miyiz?

Bayağı sinirlendim. Bilindiği gibi sinirim dışarıdan belli olmaz benim. Doğrudan içe, ülsere, gastrite…

Bu arada televizyonda kanal kanal gezmeyi de bıraktım. Ancak BJK ve Trabzonspor’un maçları bırakılır mı? Yine üzüldük. Peki, ben nasıl dinleneceğim:

İlla uyarı olarak gördüğüm reklamdaki oyunu mu oynayacağım. Böyle böyle oyun bağımlısı yaptıklarını görmedik mi? Gerçi ben… Bağımlı olmam kolay kolay diyecekken vaz geçtim. Benim okumalarım da bir tür bağımlılık gibi. Böylesi okumalardan da pek hayır çıkmaz.

Demek ki dinlenmede de kişiden kişiye farlar var. Evet, Bir öğretim görevlisi okuldan ayrılır ve anasının tarlasını beller, odununu keser … dinlenir. Yani zihnen dinlenir.

Bir şey daha yazayım mı? Çocukluğuma komlardan köye inmekte olan 10 horomluk ot yükü arkalarında olan halalar, teyzeler ve yengeler gördüm.  Adını unuttuğum bir düzlük yer vardı. Orada konarlar ve horon oynarlardı. Hem bedenen hem zihne dinlenirlerdi.

Çocukluktan açılınca aklıma geldi. Bir Sandık Gölümüz vardı. Gençler oraya koşardı. Tabii biz çocuklar da. Bir kere oranın görünümü insanı dinlendirirdi. Çeşitli ağaçlarla süslenmiş vadinin iki yamacı. Sağda ve solda mermere benzeyen ancak mermer olmayan düz taşlar. Su da sanki taş oluktan dökülürdü sandık gibi göle. Bu küçük bir şelale örneğiydi. Göle girmek, yüzmek… Şimdi düşünüyorum yarım saatte göle gitmek daha fazla zamanda dönmek. İnsan gidip gelmekle yorulmaz mı? Yorulmaz. Koşa koşa giderdik sanki uçuyormuş gibi. Bundan ne çıkarıyoruz? Gençlerle yaşlıların dinlenme anlayışı, durumu farklı oluyor.

Kameti uzatmayalım. Herkes kendinin doktoru olmalı. İnsan kendini az çok tanımalı ki kendi kendine reçete yazsın. İnsan iradesine sahip olmalı ki bu reçeteyi uygulayabilsin. İnsan birazcık da bilinçli olmalı ki dinlenmesek de olur  dememeli. Hatırlatıyorum: Kalpten vefat edenlerin bazıları da biraz daha, biraz daha… diyenlerdir. Bu anda bende kalp ritim bozukluğu olduğunu hatırladım…

Bilgisayar oyunları açmaz beni. Geleneksel çocuk oyunlara ve de. Alaysa yaylasındaki oyunlara varım ben. Yaşlı adama bak demeyesiniz. Çocukluğum hâlâ içimde. Yaşlı benle yan yana. Yaşlı ben romatizmaları yüzünden dışarı çıkamıyor. Be mübarek adam sen çıkamıyorsun bırak çocukluğun çıksın!

İşte böyle oyalanıyorum. Bu dinlenme değil. Ama ne yapacaksın?

Satranç oynayacağım bir arkadaş olsa? Buna da sosyal dinlenme mi diyorlar? Bilgisayarla da oynanır gerçi ancak sahici bir arkadaşın yerini tutmuyor. Kısaca yazayım: İstanbul’da satranç oynardım. Karşıma çıkan rakip göz göre göre yanlış oynardı. Sonra da maşallah maşallah yendin falan filan derken paralı bölüme davet. Tamam paralı bölüme davet et. Et de insanın böyle anlayışı kıt sanma, insanı böyle sinirlendirme. İçin dışın bir olsun.

Bazen moralim bozulmuyor değil. Böyle iki yüzlü dünyada dinlenme olmaz diyorum. Bazen de kendine gel Sabahattin! diyorum. Dünya öyle de olsa şöyle de olsa senin vazifen umut vermektir…

Umutlu insan umut verebilir.

Sabahattin Gencal, Kuzuluk, 28. 08. 2026