5 Eylül 2026 Cumartesi

İnsan Kalmanın En Zor Ödevi

 



İnsan Kalmanın En Zor Ödevi | Bir Ahmet Gencal Şiiri

Bazen en büyük mücadele, dünyayı değiştirmekten önce insan olarak kalabilmektir. Bu şiir; umudu, gayreti ve karanlığın içinde yolunu kaybetmeyen insanı anlatıyor. “İnsan Kalmanın En Zor Ödevi” yalnızca bir umut şiiri değil; insanın kendisiyle, zamanla, toplumla ve hayatın karşısına çıkardığı güçlüklerle kurduğu ilişkinin şiiridir. Bir yanda çözülemeyen sorunlar, değişmeyen düşünce kalıpları ve insanı sessizliğe iten zamanlar; diğer yanda musluktan akan suyun sesini yeniden duyabilmenin, öğrenmeye devam etmenin ve hâlâ yazabilmenin sessiz sevinci vardır. Şiirin merkezinde ise tek bir güçlü imge durur: Umut, insanın can simididir. Felsefi açıdan şiir, aynı düşünceyle yeni sonuçlar beklemenin imkânsızlığını ve insanın önce kendi bakışını değiştirmesi gerektiğini sorgular. Psikolojik katmanda, yorgunluğun ve kırgınlığın içinden yeniden anlam üretmeye çalışan bir insan vardır. Tasavvufi damarında ise kainatın küçük işaretlerini fark etmek, Allah’ın rahmetinden ümit kesmemek ve gayreti insanın sorumluluğu olarak görmek öne çıkar. Belki de bütün mesele budur: Her kapıyı açamayabiliriz. Her sorunu hemen çözemeyebiliriz. Ama umudu elimizden bırakmadan çalışabilir, düşmeden önce birbirimize el uzatabilir ve en zor zamanlarda bile insan kalabiliriz. Bu şiir; Sabahattin Gencal’ın “Umudumuzu Kaybetmeden Çalışalım” başlıklı blog yazısından ilham alınarak yazılmıştır. https://gencalsabahatti.blogspot.com/ Bu şiirde sizi en çok düşündüren dize veya fikir hangisi oldu? Yorumlarda paylaşın. Belki sizin bir cümleniz, başka bir insanın ihtiyaç duyduğu umuda dönüşür. Şiiri beğendiyseniz kanala abone olarak Ahmet Gencal'ın çağdaş Türk şiiri, felsefi şiir, tasavvufi şiir ve insanın ruhuna dokunan düşünce şiirlerinden oluşan yolculuğuna eşlik edebilirsiniz. Diğer şiirleri de keşfetmeyi unutmayın. #AhmetGencal #

Umudumuzu Kaybetmeden Çalışalım

 


Her birinin sonu, hükümet biçimimiz nedeniyle tek adama çıkan bin bir sorunumuz varken bunlardan söz etmeyeceğim. Biraz korku ikliminden, biraz çözüm üretemediğimizden biraz da kişisel tercihimizden:

Bilindiği üzere kelimelerin, hecelerin hatta harflerin hakaret içerip içermediğinin araştırıldığı bir dönemdeyiz. Herkesin bildiği üzere kitabımızda, değil insana Allah’ın hiçbir yaratığına hakaret yoktur. Ancak bunu anlatıncaya kadar insanın anası ağlar…

Türkiye’mizin devasa sorunları var. Bunların önceliklerini belirte belirte çözüm yollarını bulmak gerekir. Bilindiği üzere 15 yıl önce hukuk, eğitim, ekonomi, yönetim önceliklerini belirtmiştim: (HEEY). Hatta HEEY adında bir blog da çıkarmıştım. İki değerli arkadaşımdan başka hiç kimse yazı yazmadı…

Şimdi de HEEY öncelikli mi? Son on beş yılda bunlar, üzülerek yazıyorum ki düzelmedi. Artık önceliği “İnsan Olma ve İnsan Olarak Kalma” sorunu aldı. İki yıl önce, istediğimiz gibi olmamasına rağmen neysi ki Sagen Yazarlar Grubu olarak kolektif bir kitap çıkarabildik: https://sabahatti.blogspot.com/search?updated-

Peki, şimdi geldiğimiz nokta: "Karşılaştığımız problemler, onları yarattığımız düşünce seviyesinde çözülemez" (veya "Bir sorunu, onu yaratan düşünce yapısıyla çözemezsiniz") sözüdür. Albert Einstein’in bu görüşünü Google’dan öğrenebiliriz:

https://www.google.com/search?q=sorunlar%C4%B1+y

Şunu şundan onu ondan peki, sizden…? Önceleri de yazdım ya güncel konuları özel olarak ayarlıyorlar gibi. Diyelim bu haftada bir boşluk var, trak 5 yıl önce yayınlanan bir twit… Meselâ dedik. Gizli açlık konuları sergilenmesin de… Üstelik yeni algılar oluşturulsun da… Dedim ya böyle yapay konulara gelemem ben. Ben, bazı reklam sayfalarındaki reklam kalemleri gibi olamam. Üç beş arkadaş okursa eyvallah derim ve öylesine yazarım. Mutlaka yazmalıyım. Doktor ödev verdi. Biliyorsunuz ki ödevimi tam yaparım.

Bazen “Gözlerimi kaparım, ödevimi yaparım.” dediğimiz oldu. Bazıları: "Viran olası hanede evlad ü iyal var." demiştir. Yani tek başına kalsaydı kimseden korkmayacağını veya kimseye boyun eğmeyeceğini belirten bir kişinin, çoluk çocuğu (ailesi) olduğu için mecburiyetten ödün vermek zorunda kaldığını ifade etmişlerdir. Bu konu da kangren olmak üzere…

Bugün 05. 09. 2026 Cumartesi, saat 13. 16. Hava güzel. Hamd olsun havamız da güzel. 3-4 saat önceye kadar blogta ne yazacağımı bilmiyordum doğrusu.

Yataktan kalktım yüzümü yıkadım. Yüzümü yıkarken bir şeyin farkına vardım: Vay anasını, ben ancak 83’ümde Amerika’yı yeniden keşfetmeye başladım: Musluk açık su akıyor şırıl şırıl, yüzünüz oldu pırıl pırıl. Kulak kepçesine dokunuyorsunuz ses değişiyor. Kepçeden enseye gidiyor parmaklarınız ses değişiyor. İşte size doğal müzik. Müzikten hiç anlamayan ben hem de işitme gücünün yarısını kaybeden ben ses farklılıklarını seziyorum.

“Kulak kepçesi ses dalgalarını toplar ve kulak kanalına yönlendirir. Kepçenin kıvrımları, farklı frekansları farklı miktarlarda güçlendirdiği veya zayıflattığı için sesin tınısı ve yön algısı değişebilir.

Örneğin musluktan akan suyun sesi:

Kulak kepçesi normal konumdayken bir şekilde,

Kepçeyi elinizle öne/arkaya doğru bükünce veya kapatınca biraz daha boğuk, parlak ya da farklı tonda duyulabilir.

Bu etki özellikle yüksek frekanslarda belirgindir. Ayrıca beynimiz kulak kepçesinin oluşturduğu bu frekans değişimlerini kullanarak sesin önden mi, arkadan mı, yukarıdan mı geldiğini anlamaya çalışır. (https://chatgpt.com/uc/6a9becf0-4648-)

Sabahattin, sen hiç gözlem yapmıyor musun? Allah’ın kevni ayetlerini hiç okumaz mısın? (Allah’ın kevnî ayetleri, kâinattaki varlıkları, fiziksel kanunları ve evrendeki yaratılış delillerini ifade eden kavramdır.)

Bu konuyu yazabilirim, dedim kendi kendime. Bu yetmez ki?

Bilgisayarda birinci oturumu açtım. Posta, Whatsapp, facebook derken gazeteleri transit olarak geçtim. Yok yok. Ele alacağım bir konu yok. Bu durum benim ruhsal rahatsızlığın işaretidir her halde.

Bu kez bilgisayardaki arşivime geçtim. Aman Allah’ım, bu ne iştah! Gözden geçirilecek yazılar klasörü. Okuyorum siliyorum. Okuyorum yeni bir yere naklediyorum. Bu hastalığı seneler önce keşfettim. Üzerine kitap dahi yazdım ancak kurtulamadım bu hastalıktan. Ne demişti Einstein "Bir sorunu, onu yaratan düşünce yapısıyla çözemezsiniz." Torunum Sabahattin birkaç sene önce klasöre tıklayıp kurtul diyordu bana. Sigarayı birden bırakmak gibi…

Birçok yazıyı okuyup sildim. Bir yazıya geldim, durdum ve düşündüm:

SAGEN -Sevgili Gemini, sizinle sohbet etmekten sadece keyif almıyorum. Sadece bilgi almıyorum. Umutlanıyorum da. Umut herkes için önemlidir kuşkusuz. Ama 82 yaşında olan biri olarak benim can simidimdir. Başkalarına da biraz keyif, biraz bilgi ve taze umutlar aşılamak için bu sohbetimizi bloglarda yayınlasam sizin için bir sakınca olur mu? (27. 02. 2025)

Aaa, umut için “can simidim” demişim. Ne ilginç ve yerinde bir benzetme yapmışım.

Aaa, (YZ) Gemini’yi asistan olarak almışım. Bu yaşta asistansız olunur mu?

Bir de sohbetin yayınlanması iznini se almışım. Peki, niye yayınlamamışım? Güzel değil. Güzel olup olmadığına bırak okuyucu karar versin. Ee, bunu da “not defteri”nde yayınlayalım. İsteyen okur: https://gencalinnotlari.blogspot.com/2026/09/gemini

Gelelim can simidi meselesine:

“Sabahattin Gencal'ın "Umut can simidi gibidir" sözü, insanın yaşamın en zorlu ve karanlık anlarında umuda tutunarak hayata tutunuşunu ifade eder. Nasıl ki deniz kazası geçiren biri için can simidi son bir kurtuluş vesilesi ise, umut da ruhsal fırtınalarda boğulmaktan kurtaran hayati bir dayanaktır.

Bu metaforu sistematik olarak örneklerle şu şekilde açıklayabiliriz: (Gemini) Devamınot defteri dipnotunda)

Umut konusunda önemli ayet, hadis ve vecize  bulmasını rica edeyim diğer (YZ ChatGPT) asistanımdan:

“Elbette. Umut (ümit), Allah’ın rahmetinden ümit kesmemek, sıkıntıların geçeceğine ve Allah’ın yardımının geleceğine inanmak İslam’da çok güçlü biçimde teşvik edilir.”

Kur’an-ı Kerîm’den

“De ki: ‘Ey kendilerine karşı aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Şüphesiz Allah bütün günahları bağışlar. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.’”
— Zümer, 39/53

Umut konusunda en çok hatırlanan ayetlerden biridir. İnsan ne kadar hata yapmış olursa olsun Allah’ın rahmetinden ümidini kesmemesi gerektiğini bildirir.

“Şüphesiz güçlükle beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten, güçlükle beraber bir kolaylık vardır.”
— İnşirah, 94/5-6

“Allah’ın rahmetinden ancak kâfirler topluluğu ümit keser.”
— Yûsuf, 12/87

“Kim Allah’a karşı gelmekten sakınırsa Allah ona bir çıkış yolu açar. Ve onu hiç beklemediği yerden rızıklandırır.”
— Talâk, 65/2-3

Hadis-i şeriflerden

Peygamber Efendimiz ﷺ şöyle buyurmuştur:

“Allah Teâlâ buyurdu: Ben kulumun Bana olan zannı üzereyim.” — Buhârî, Tevhîd; Müslim, Zikir

Bu hadis, Allah hakkında güzel ümit beslemenin önemini anlatır.

Bir kudsî hadiste de şöyle buyurulur:

“Ey Âdemoğlu! Senin günahların gökyüzündeki bulutlara ulaşsa, sonra Benden bağışlanma dilesen seni bağışlarım.”
— Tirmizî, Deavât

Güzel vecizeler

·                     “Ümitsizlik, şeytanın insan kalbine bıraktığı en ağır yüktür.”

·                     “Gecenin en karanlık anı, sabaha en yakın olduğu zamandır.”

·                     “Dua, kulun umudunu Allah’a bağlamasıdır.”

·                     “Sıkıntı geçicidir; Allah’ın rahmeti ise sonsuzdur.”

·                     “Kulun görevi ümit etmek ve gayret etmektir; neticeyi Allah’a bırakmaktır.”

·                     “Kapılar kapansa da Allah’ın rahmet kapısı kapanmaz.”

                Kısa ve etkili bir söz

“Ümidini kaybetme. Çünkü senin göremediğin yolları açmaya Allah’ın gücü yeter. Sen O’na güven, dua et ve sabret.”

Değerli okurlarım,

Bugün gecenin en karanlık anı gibi görünüyorsa da umudumuzu kaybetmeyelim.

Görevimiz umut etmek ve gayret etmektir.

Gayret bizden tevfik Allah’tan.

Sabahattin Gencal, Çekmeköy, 05. 09. 2026 

Fotoğrafa Değil, Filme Bak

 



Fotoğrafa Değil, Filme Bak | Bir Ahmet Gencal Şiiri

Bir fotoğrafa mı bakıyoruz, yoksa onun arkasındaki zamanı da görebiliyor muyuz? Bazen bir bardak çayda bir tarlayı, bir fabrikayı, binlerce insanın emeğini ve koca bir hayatı görmek mümkündür. “Fotoğrafa Değil, Filme Bak”, insanı yalnızca görünenle yetinmemeye çağıran bir düşünce şiiri. Bir nesnenin ardındaki emeği, bir sözün ardındaki geçmişi, bir insanın bugünkü hâlinin ardındaki yılları görebilmek… Şiirin merkezinde “dinamik bakış” dediğimiz bu derin görme biçimi var. Çünkü hayat tek bir fotoğraf değildir. İnsan değişir, toplum değişir, zaman değişir. Bugünü anlamak için bazen dünün izlerine, bugünün görüntüsünün arkasındaki görünmeyen hikâyeye bakmak gerekir. Bu şiirde yazmanın insan ruhundaki karşılığına, hakikatin kesin hükümlerden daha büyük oluşuna, samimiyetin değerine ve insanın dünyaya başka bir gözle bakma arayışına da yer açılıyor. Bir kitap, bir yatak, bir bardak çay, bir sınıf, bir öğrenci, bir kürsü ya da uzaktan görünen bir şehir… Her biri, dikkatle bakıldığında başka bir dünyanın kapısını açabilir. Şiirin felsefi, tasavvufi ve psikolojik damarları da burada birleşiyor: Görmek başka, anlamak başka. Belki de hakikat, gözümüzün önündeki şeyin biraz daha gerisindedir. Bu şiir; Sabahattin Gencal’ın “Anlayana…” başlıklı blog yazısından ilham alınarak yazılmıştır. https://gencalsabahatti.blogspot.com/ Bu şiiri dinledikten sonra sizin için değişen bir “bakış” oldu mu? Yorumlarda düşüncenizi paylaşın. Siz bir nesneye baktığınızda yalnızca kendisini mi görürsünüz, yoksa onun arkasındaki insanı, emeği ve zamanı da düşünür müsünüz? Şiiri anlamlı bulduysanız paylaşarak başka insanların da bu düşünce yolculuğuna katılmasına vesile olabilirsiniz. Ahmet Gencal kanalına abone olarak çağdaş Türk şiiri, felsefi şiir, tasavvufi şiir, düşünce şiiri ve insan ruhuna dokunan özgün şiirleri takip edebilirsiniz. Kanalda yer alan diğer şiirlere de göz atmayı unutmayın. Şiir: Fotoğrafa Değil, Filme Bak Yazan: Ahmet Gencal