24 Temmuz 2026 Cuma
İnsan Gerçekten Ne Zaman Var Olur?
Var Olmak İçin Çabalayalım
Her gün bir yazı yazmayı görev
bildim. İyi-kötü bir yazı yazınca ödevini yapan birinin rahatlığını duydum. Ama
bugün doğru dürüst bir yazı yazacak durumda değilim. Abartı olmasın, perişan
haldeyim. Hal-ı perişanımı okumanızı tavsiye etmem. Ne derler? Olumsuz enerji
verenden sakınınız. Bırakın enerjinin olumsuzunu biçim bakımından da istenilen
düzeni kuramıyorum, daha doğrusu kuramayacağım, Ah nerede o kompozisyon
kurallarına, yönetimle ilgili yasal çerçevelere harfiyen uyabilme becerisini
gösteren Sabahattin Hoca.
Şunu da ekleyeyim, hiç kimse
ayranım ekşidir, demez. Dememelidir de. Hiç kimse olumsuz ve zayıf yanlarını
göstermez, göstermemelidir de… Ama ben insanlarda görülebilecek bütün halleri
iyisiyle kötüsüyle, güzeliyle çirkiniyle, eğrisiyle doğrusuyla göstermeyi vaad
ettim bir kere. Yeter ki insan oğlunu tanıyalım. İnsanı tanıma çabası en zor
bir çaba ama bir kere talip olduk buna…
İnsan zihninden, günde ortalama
olarak 60 bin ile 70 bin arasında duygu ve düşünce geçermiş. Daha önce de
yazmıştım ya benim zihnimden daha çoğu geçiyor. Bunların akışını bir nehire
benzetiyorlar ki doğrudur. Yine bunların anılar, hayaller, planlar, kederler,
endişeler vb. akla gelmedikler olduğu söylenmektedir. Bunları durdurmaya
çalışmak gerekmez. Zaten durduramazsınız. Farkında olmak yeter. Ek bir şey
söyleyelim: Bazıları, ilgililere sormuş: Aklımızdan kötü kötü şeyler geçiyor.
Günaha mı kalıyoruz? İlgililer, düşünce gerçekleşmeyince günah olmaz
demişlerdir. Bazıları da hep aynı olumsuz düşüncelerin olması konusunda kesin
bir yargıya varamamıştır. Neyse, niyetim bu konuyu anlatmak değildir. Kendimden
söz edeceğim:
Zaman zaman taşar zihnimden
geçenler. Öyle taşar ki taşlar bile sürüklenir. Taşların küçüklü ve büyüklü
birbirlerine çarpma sesleri ne eder adamı. Bir uğultu da çıkar sanki.
Mesiremizdeki evimiz o meşhur Ancumah Deresi’nin kenarındaydı. Dere taşınca
hele de rüzgâr da varsa. Rüzgârın evin tahtadan duvarına çarpınca çıkardığı
sesleri hayal bile edemezsiniz. Tabii insan görmediğini hayal edemez. O
bakımdan mazursunuz. Şimdi yazacaklarımı da canlandırmakta zorluk
çekebilirsiniz.
Efendim, benim deremden eskiden
hayaller akardı: Mudanya’nın Tirilye’sinde deniz kenarında bir dönümlük yeri
çevirecektim. Bir köşede birketten tek katlı ev yapacaktım. Birketten
yapacaktım ki çocuklar ikinci katı çıkmasın. Evin çevresine doğduğum yöreden
komar, çifin çiçekleri getirtecektim. Doğduğum yöredeki meyve ağaçlarını
dikecektim. Kokulu siyah asma üzümü de unutmayacaktım. Bahçemde çeşme de
sülenler de olacaktı… Salonumun tam ortasında bir yazı masası. Denize bakarak,
ufka bakarak, çeşmelere sülenlere bakarak yazılar yazacaktım… Balkonumuzda çay
içecektik eşimle ve yavrularımızla… Böyle hayaller zihni beslemez mi?
Efendim, benim deremden planlar
akardı. Kafaya koymuştum. Eğitim enstitüsü hocası olacaktım. Öğretmenlerin
yetişmelerine vesile olacaktım. Yurdumun aydınlanmasına dolaylı da olsa katkıda
bulunacaktım. Kendimi bu göreve hazır hissediyordum. Diplomalarım da yeterli
sayılırdı. Gel gör ki benim yetiştiğim eğitim enstitüleri kapandı. Benim
yetiştiğim ilköğretmen okulları kapandı. Yüksek öğretmen okulları da kapandı.
Yani öğretmenlerin yetiştiği kaynaklar kurutuldu. Şimdi duyduğuma göre Eğitim
Akademileri açtılar. Vah bana vahlar bana.. Planlarım akmaz oldu. Kimse
eğitimcilere bakmaz oldu. Bir ara Hukuk Fakültesini de bitirdim. Bana inat
herhalde hukuk da bitti…
Şimdi ne hayal kaldı ne de planlar,
projeler. Kala kala gelecekte sağlık durumumla ilgili endişeler kaldı. Tabii
bir de geçmiş günlerimiz. Güzel günler geçirdim. Ama o güzel günlere takılı
kalmak psikolojik bir zayıflık. Hep özlemle yaşamak… Geçmişi özlemenin nasıl
bir duygu olduğu henüz yazıldı mı bilemem…
Yaşım 83. Anksiyete teşhisi konan
biriyim. Devamlı ilâç kullanıyorum. Üstelik yalnız sokağa çıkamıyorum. Şikâyet
gibi yorumlanmasın yine de şükrediyorum. Aile bireylerim, sağ olsunlar üzerime titriyorlar.
Bugün 23 Temmuz Perşembe. Her
zamanki gibi oğlum Ahmet’in kolunda sabah namazına cemaate yetişmek için dışarı
çıktık. Hava çiseli. Oğlum şemsiyeyi alayım, dedi. Bir şey olmaz dedimse de
döndü ve evden şemsiyeyi aldı. Tabii dualarımızı da… Yavaş yavaş yürürken, dün
Ümraniye’de fırtına koptuğunu, ağaçların sökülüp uçtuklarını ekledi. Hortum da
olmuş… Ta 1964’e Ordu’nun Perşembe’sine gittim.
Yeni evliydik. Çarşıya çıktım
gazyağı almak için. Elimde bir teneke gazyağı ile dönerken birdenbire acayip
durumlar oldu. Rüzgâr, sesler, düşen kiremitler, levhalar… derken toz ve
toprağın döne döne göğe yükselmekte olduğunu gördüm. Buna hortum diyorlar.
Hemen tenekeyi yolun kenarına bırakarak eve koştum. Komşular dışarıda. Eşimin
de çıkmasını istediler ama o bensiz çıkmadı. Beraberce çıktık. Hortumla göğe
yükselecekse de beraber yükselelim…
Mescit dönüşü bayağı yağıyordu.
Ahmet, sağ olsun şemsiye tutuyordu bana ama ben rahmetli eşimle beraber
ıslanıyordum yağan yağmurlarda. Ahmet’e, şemsiyeyi sen al diyordum ama gerisini
getiremiyordum. Ben zaten ıslanıyorum… diyemiyordum. Eşimle bazen şemsiyesiz
yakalanırdık yağmura ama beraberce ıslanmak bir başka oluyordu. İnsan o güzel
günleri hatırlayınca böyle mi olmalıydı? Artık ilâçlar da para etmiyor…
Doğduğum yörelerdeki
ıslanmalarımızı anlatsam sörvayver ne ki dersiniz. Kuru yerimiz kalmazdı. Ama
hayat soluksuz devam ederdi…
Gerçi şimdi de hayat devam ediyor
ama biraz yavan, biraz tuzsuz. Geleceğe yönelik bir eylemimiz olamaz ama azıcık
da olsa bir hayalimizi de yok ediyorlar. “Her şey güzel olacak.” Bile
diyemiyoruz. Niye diyemiyoruz? Aaa sen şunu destekliyorsun, şundan yanasın…
Evet, destekliyorum. Bundan sana ne? Kaldı ki bu söz oğlum Fuat’ın sözü. Eşim
rahmetli olalı beri yani on senedir. Sözlerinin sonunu “Her şey güzel
olacak” diye bağlar.
Allah’ın (cc) takdirine elbet
inanıyorum. Hepimiz öleceğiz. Ölüm en büyük derstir. Dersimizi almayı ihmal
etmeyeceğiz ama son nefesimize kadar insan olduğumuzu unutmayacağız.
Bazen işte böyle oluyor. Taşıyor
içimden geçen dereler. Beni de fena halde sürüklüyor sular. Ama hamd olsun
boğulmadım. Bir şey daha söyleyeyim mi? 6 yaşındayken sözünü ettiğim Ancumah
deresinde, 10 yaşındayken Solaklı Deresinin Kondu semtinde boğulma tehlikesi
geçirdim. Bu travmalar yüzünden derin sularda yüzemiyorum.
Yüzemeyince ve yazamayınca
tanınamıyor insan. Tanınmayınca da… Ha varsın ha yoksun.
Son nefesimize kadar var olmak için çabalayalım.
Çabalamak bizden Tevfik Allah’tan.
Sabahattin Gencal, 23. 07. 2026
