19 Şubat 2026 Perşembe

Randımanımızı Artırmak

 


Allah layığımızı versin.1  Nereden de düştü aklıma?  Yazılarımızın randımanı konusuna takıldı kafam. Kendimi çok da yadırgamayayım. Yazdıklarımıza “üretim” demiyor muyuz? Gerçi maddi üretim olmuyor ama… Sonuçta bir şeyler üretiveriyoruz. Bu ürettiklerimizi öğrencilerimizin kompozisyonları gibi 10 üzerinden puanlasak mı?  Yok. Daha okkalı bir kelime bulmalıyız. “Kalite kontrol”2 kavramı çok yaygın. Burada daha fıyakalı bir kavram kullanalım: Randıman.3

Yazının randımanın nasıl ölçüleceğini bilen var mı? Vardır belki ama ben görmedim, duymadım, işitmedim. Ben fındığın randımanının nasıl hesaplandığını ta 1964’te Ordu Perşembe ortaokul öğretmeni olduğum sırada gördüm. Anlatması uzun sürer. Onun için merak edenler için aşağıya bir video koydum.

Şunu peşinen belirteyim ki videoda bir yanlış buldum. Çuvallardan belli ölçüde fındık alınıyor. Bu sağlıklı olamaz. Perşembe’de çuvalı belli pozisyonda belli hızla boşaltıyorlardı. Oluşan yığının tepesinden ortasından eteklerden ve saçılanlardan topladıkları fındıkları tartıyorlar. Sonra bunları kırıyorlar ve kabukların içinden çıkanları tartıyor ve orantılıyarak randımanı buluyorlardı.

Bu benzetmeyi unutmamalıyım. Kulağıma küpe. “Ya bütün söylediklerin bir fındık kabuğunu doldurmaz.” sözünü söyletmemeliyim. Ya da “Bir çuval fındık ama yarısı boş.” Vb. Lâflara da muhatap olmamalıyım.

O ki fındıktan açtık, şunu da söyleyeyim bari: Güneşte güzelce kurutulmalı. Fındık yaş olursa   o iş yaş4

Yazılarımı diğer üretilenlere de benzetebilirdim ama fındığın faydaları5 çok olduğu için… Tabii her besinin ayrı ve önemli yararı olduğu için hiçbirini ihmal etmeyeceğiz. Buraya bir mim koyarak sonradan anlatacaktım ama içim rahat etmediği için şimdi yazıvereyim:

İnsanımız hep aynı tip yazılar okuyor. Başka yazarların okunması zinhar yasak… olur mu öyle şey. Her şeyden haberdar olacaksınız. Herkesi dinleyeceksiniz ama son kararınızı kendiniz vereceksiniz. Anlıyorum. Bazı gruplar ille de kendi dayattıklarını benimsememizi isteler. Ooo herkesin isteğine bakarsak…

Yaşayan büyük alimlerimizden biri bir videosunda. “Ben boş konuşmam.” demişti. Tabii içimden kınadım onu. Kınadığımız şey başımıza geliyor: O ki aklıma geldi yazmakta bir sakınca yok. Kendi kendime “Boş konuşmam”, deyiverdim. Örneğin fındığın içinin boş olduğunu varsaysak bile kabuğu öyle güzel yanar ki. Perşembe’deyken fabrikadan fındık kabuğu satın alırdık. Sobada öyle güzel yanardı ki…

Bugün kullanılmıyor mu? Kullanılmasın. Birini yakın ve onunla kafanızdakileri tutuşturun. Yani kıvılcım vazifesi görsün. Nasıl bir benzetme ama…

Randımanımızı artırmak duasıyla…

Sabahattin Gencal, İstanbul, 19. 02. 2026

"Basitlik en üst düzey gelişmişliktir." - Leonardo da Vinci

Sabahattin Gencal’ın Bugünkü Etkinliklerinden Bazıları

 

GÜNCE

 

MEDYADAN

 

MÜZİK

 

RESİM

 

VECİZE

 

ŞİİR

 

KİTAPLARDAN

 

____________________________

1.               Allah hayrını (iyiliğini, lâyığını) versin: Sevilen bir kimsenin değişik ve yadırganabilecek bir davranışı karşısında kullanılan tatlı bir sitem ve alay sözü: Çocuk, Allah lâyığını versin! (Nâmık Kemal).

2.               Kalite kontrolün anlamı: Bu bağlamda, kaliteyi 'kontrol etmek', kalitenin değerlendirilmesi, bozulmadığından emin olunması ve standartlara uymayan bitmiş ürünlerin atılması veya yeniden işlenmesi anlamına gelir.

3.               Randıman İncelemesi Nedir?

 Türkiye’de vergilerin büyük çoğunluğu beyan esasına göre toplanmaktadır. Yani mükellefler vergi matrahlarını ve ödenecek vergilerini kendileri beyan etmektedirler. Vergi idaresi de bu beyanların doğruluğunu kontrol etmek amacıyla, vergi incelemeleri yapmaktadır. Yapılan vergi incelemelerinde çok değişik yöntemler uygulanmaktadır.

Vergi İncelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 134’ üncü maddesinde belirtilmiştir. Vergi İncelemeye yetkililer yaptıkları incelemeler sırasında delil serbestisi ilkesi kapsamında inceleme tekniklerinden faydalanmaktadır.

Kullanılan inceleme tekniklerinden birisi de randıman analizidir yani randıman incelemesidir. Üretim işletmelerinde imalata giren hammadde ve yardımcı maddeler ile diğer üretim girdilerinden hareketle yapılan hesaplamalara göre, üretilmesi gereken mamul ve çıktıların hesaplanması randıman (verim) olarak adlandırılmaktadır.

https://www.halilibrahimturan.av.tr/Vergi-Avukati-Makaleler/randiman-incelemesi-nedir/

4.               O iş yaş

O iş yaş · yapılması düşünülen işin yapılabilirliğinin olmaması durumunda söylenen söz. · o iş yalan olur, boşuna uğraşma şeklinde kullanılan kalıp. · 'yalan olur' ...

UludağSözlük

5.               Fındığın faydaları nelerdir?

Çok iyi bir enerji kaynağıdır, vücuda güç ve enerji verir, beden ve zihin yorgunluğunu giderir. Fındık, kalp ve damar sağlığı açısından çok faydalıdır. Kolesterolü düşürür, kalp ritmini ayarlamaya yardımcı olur. Düzenli olarak her gün fındık yemek kalp krizi geçirme riskini azaltmakta çok etkilidir.