Bir kibrit de Biz Yakalım

                           

                                  -        Kibrit çöpünün ucundaki yanmayı sağlayan                                           maddeye  ne denir?

-        Kibrit çöpünün ucunda yanmayı sağlayan temel madde potasyum klorat (KCIO₃) ve kükürt (S) karışımıdır. (Wikipedia)

-         Yanması için kibrit çöpünün ucunun sürtündüğü madde nedir?

-        Kibrit başındaki bileşenler, kutunun yan yüzeyindeki sürtünme şeridine sürtüldüğünde oluşan ısı sayesinde tepkimeye girer. Bu yüzeyde bulunan maddelerle olan etkileşim, kibritin ucundaki karışımın tutuşmasını ve kontrollü bir alevin oluşmasını sağlar.

-        Kibrit kutusunun yan yüzeyindeki sürtünme şeridinde hangi madde var?

-        Kibrit kutusunun yan yüzeyindeki sürtünme şeridinde temel olarak kırmızı fosfor, cam tozu (veya pürüzlülüğü artırıcı başka bir dolgu maddesi) ve bunları bir arada tutan bir bağlayıcı (yapıştırıcı) bulunur.

 

-        Bu benzetmeden hareketle ben, kelimelerin ucuna yanmayı sağlayan bir madde sürüyorum. Bu madde kendiliğinden alev alır mı? Almaz. Peki, okuyucu ne yapmalıdır?

 

-        Sürtünme şeridinde kırmızı fosfor ve cam tozu benzeri yani yanmayı sağlayacak bir bilgi ve ilgi olması gerekir. Demek ki ilk de olsa bilgi ve ilgi olmazsa bir alev oluşmuyor. O halde ilk görevimiz temel bilgi edinmek ve daima ilgi göstermektir.

 

*

Bir yazı yazıyoruz. Her kelimeye sürecek maddemiz yoksa en azından anahtar kelimelere sözü edilen maddeyi süreriz. Okuyucu da tüm anahtar kelimeleri alevlendiremiyorsa da en azından ilgili olduğu kelimeleri alevlendirir. Derler ya her okuyucu kendine göre okur metni.

*

                Atalarımız “Kabahat samur kürk olsa kimse                                         üzerine   almaz.” derken       neyi kastetmişlerdir?                                "Kabahat samur kürk olsa kimse üstüne almaz"                                     atasözü, insanların işledikleri suçları, hataları veya                               sorumlulukları  kabul etmekten  kaçındıklarını,                                    suçu başkasına atmaya çalıştıklarını ifade eder.                                    Değerli bir kürkün (samur) herkes tarafından                                        istenmesine   karşılık, "kabahat" (kötü, kınanan                                    durum)  söz konusu  olduğunda kimsenin onu                                         sahiplenmeyeceğine işaret eder.”

               Hiçbir yazarı kürklü görmedim. Yazı                                                     anlaşılamıyorsa  kabak  okuyucunun kafasında                                   patlıyor. “ Yazar da hiç mi kusur yok?”  derseniz, O                         kadar  kusur kadı kızında da bulunur   cevabını                                     alabilirsiniz.

"O kadar kusur kadı kızında da bulunur" atasözü, üzerinde durulmaya değmeyecek kadar küçük, önemsiz kusurların veya eksikliklerin her şeyde/herkeste bulunabileceğini ifade eder. Mükemmeliyetçiliğe karşı, küçük hataların görmezden gelinmesi ve hoşgörü gösterilmesi gerektiğini vurgulayan bir teselli sözüdür.

*

Bir yazar en çok da okuyucu olarak gözlemlerim var: Televizyonlarda koltuklarda oturmaktan yorulmayan biri düpedüz iftira atıyor. Bir müddet sonra durum aydınlanınca “ O kadar da olur.” diyor. Pes doğrusu.

Benim okuyucum anlar, tartar ve biçer. Bunu bildiğim için derinlere dalmıyorum.

*

                       - Konuyu kibrit çöpüyle açtık. Yine benzer bir                                        benzetme ile kapatalım. Ne diyor       Konfüçyüs?

                     -     "Karanlığa küfredeceğine bir mum da sen yak!"

                       Ben de diyorum ki mum da mı olamıyoruz. O zaman                            potansiyeli olanları tutuşturmak için bir kibrit                                     yakalım.

                        Sabahattin Gencal, İstanbul, 11. 05. 2026