Kız Fadime
duydun mu yine hamsi çıkayı
Mübareğün
kokusi yüreğimi yakayı
…
Yarun sabah
erkenden gideceğum hamsiya
Sen, bu
geceden çarukları koy suya
Ortalık öyle toz duman ki göz gözü
görmüyor. Öyle bir sis var ki, Alayısa sisi hafif kalır. İki adım önümüzü
göremediğimiz gibi, sözleri bile duymuyoruz, anlamıyoruz. Anladığımızı
sandığımızı da yanlış anlıyoruz. Anladığım kadarıyla “yine seçim kanunları çıkayı”.
Her zaman olduğu gibi “yüreğimi yakayı” Duydunuz değil mi?
Sisler kalkmadan, mahkemeler
sonuçlanmadan seçimlere gidiyoruz. Onun için “çarukları” bu geceden suya
koyunuz.
Hamsi Marşı’nın, yarısı doğru yarısı
yanlış aklımda kalan birkaç dizesiyle başladık. Demokrasinin olmazsa olmazı
seçimlerden söz ederken fonda böyle oynak bir müzik mi olmalıydı. Değil; ama bu
gidişle “oynatmamıza” az kaldı.
Yazımızın kapalı olduğunu söylemeyin
sakın. Bu kapalı havalarda daha açık nasıl yazabilirdim? Bizim âlimlerimiz “sükût
orucu” tutarken bizim gibilerin yazması ne derece doğru? Bilmiyorum,
bilemiyorum. Âlimlerimize küçük bir sitemle sadede gelelim: Siz, sükût orucu
değil, ölüm orucu tutuyorsunuz. Bugün konuşmazsanız, artık hiçbir zaman
konuşmaya hakkınız olmadığını unutmayınız.
Rahmetli eşim derdi ki “Senin
yazılarının anlaşılabilmesi için sen de okuyucuyla buluşmalı ve tek tek
açıklama yapmalısın.” Valla, çok doğru söylerdi. Şimdi tek tek değil de kısaca
açıklayayım:
“Çarık” giymemişsinizdir; ama duymuşsunuzdur.
Bir nevi ayakkabıdır. Benim doğduğum yıllarda (yani bundan 75 sene öncesinde)
çarık giyilirdi. Ben çarık giyenleri gördüm. Ancak biz, kara lastik devrini
yaşadık. Sonra çapula, sonra da ayakkabı. Uzatmayalım.
Çarıkların niçin suya konulmasını
istiyor Temel? Çünkü çarıklar kurudu mu, zor giyiliyor ve ayakları vuruyor,
yara ediyor. Su da yumuşuyor. Biz bu yumuşamaya “analis” derdik. Bugün analiz
kavramını ezberliyoruz; ama bir kez olsun bir konuyu analizi yapmıyoruz. Sentez
meselesini ise hiç bilmiyoruz.
Genelleme yapmam doğru olmadı
kimyacılarımız bu konuları çok iyi bilir. Ben, ben ve benim gibilerden söz
ettim. Kimya demişken, kimyacılara bir ricada bulunmak aklıma geldi. “Ne olur,
sosyologlarımızın, psikologlarımızın, hukukçularımızın, ekonomistlerimizin,
eğitimcilerimizin yapmadığı analizleri siz yapıverin ki birazcık olsun
aydınlanalım.”
Çarık analisinden başladık, bakın
nereye geldik. Bir kişi tanımıştım, her olumsuz bir şey diyeceği zaman, hiç
kimseyi kırmamak için “Ben kendime söylüyorum.” derdi. Ben de kendime
söylüyorum. Beynimiz, kullanılmaya kullanılmaya kurudu. Bazılarının istediği
kalıplara büründü. Gelin analiz ve sentez yöntemlerine kafa yoralım ve de kendi
aklımızı kullanalım. Kendi aklımızı kullanalım ki hiç kimse bizi “çantada keklik”
görmesin.
Unutmadan, yukarıda geçen Alayısa’nın
bizim yaylanın adı olduğunu ekleyeyim.
Eyy, yurttaşlarım, duydunuz mu? Yine
sandıklar çıkıyor. Sandıklara aklımızı koyalım.
Boşuna sesleniyorum galiba? Sakalım
yok ki sözüm dinlensin. Bir ara sakal bıraktım. Artık sözüm dinlenir demeye
kalmadan doktorlarım sakalımı kestiler. Sağlık olsun yeter ki sözüm, nefesim
kesilmesin.
Bazıları, kapalı ve anlaşılmayan yazılarda
hikmet olduğunu söyler. Bakalım göreceğiz.
Çekmeköy-İstanbul,
3 Aralık 2017
_______________________
Sabahattin Gencal, KitaplaraSığdırılamayan FARKLI YAZILAR, Cinius Yayınları, İstanbul, 2020
