Bugün
08. 08. 2026, Cumartesi, saat:14.05,
Yer:
Kuzuluk Kaplıca Evleri,
Sıcaklık:
(hissedilen) 30C, Nem: %48
Ben
Sabahattin Gencal
…
Ne
o, şaşırmış gibisiniz. Bir yazının böyle başladığı da görülmemiştir, diyecek
gibi oluyorsunuzdur. Elbette sizleri kınamıyorum çünkü böyle alıştırılmadık. Maalesef
doğrudan doğruya metinle karşılaşıyoruz. O kadar ileriye gidiyoruz ki metnin
yazarını bile tanıma gereğini hissetmiyoruz.
Sözü
dolaştırmaya gerek yok. Bir metnin, kim tarafından, ne zaman, hangi ortamda,
niçin, nasıl ve hangi şartlarda ve durumlarda yazılmış olduğunu bilmeliyiz ki o
metni tam olarak anlayabilelim ve ona göre değerlendirelim. Gerekirse katma
değerini artıralım.
Örneğin
Gencal’ın yazısı, biz Gencal’ı tanıyoruz. On binlerce sayfa yazmıştır. Daima
doğru yazar vb. bir ön kabulle başlarsak okumaya aldanırız. Evet, genellikle
yararlı şeyleri yazar ama bu sıcak, bu nem altında üstelik 83 yaşında, keyifsiz
de üstelik… Beyin ortamdan etkilenemez mi? Başka türlü bakalım duruma bir yerde
danışmanım, vatan millet Sakarya diyorlar ve senden bir yazı istiyorlar? Ne
yaparsınız? Gencal yine yanlış yapmaz mı diyeceğiz. Evet, bir zamanlar
öyleydim. Vakti zamanında bir Türkçe Komisyonunda üyeydim. Falan devlet bakanı
böyle istiyor, dediklerinde tereddüt etmeden isteği reddetmiştim. (Bu konuyu
ayrıntılı yazdığım için tekrar üzerinde durmuyorum) Peki, şimdi?
Bir
yerde okudum ki öyle metotlar kullanıyorlar ki istekleri sanki senin isteğin
gibi oluyormuş. Eskimeyen siyasetçileri
görmez misiniz, dün ne diyorlardı bugün? Yazarlar da öyle… Allah (cc) korusun
diyorum. Ve yazıma başlıyorum:
Ne
yazmamı beklersiniz? Gündemdeki konuları, değil mi? Ben taa başta söyledim. Bu
gidiş hayra alâmet değil. O kadar…
Başka
ne yazayım? Bir ara, “Yazma gereğini niçin duyarız?” sorusuna cevap olsun
yazımız, dedim. Ben, doğrusu gençliğimde “ben de bilineyim.” diyordum. Baktım ki emperyalistlerin ve
işbirlikçilerinin suyundan gitmeyenlerin gün yüzüne çıkma ihtimali bile yoktur.
Ancak doktorlarımın tavsiyesi üzerine terapi olsun diye çalakalem yazıyorum. Rahmetli
Cemil Meriç böyle gelişigüzel yazanlara kızarmış… Ben gelişi GÜZEL yazmaya
çalışıyorum…
Muhtemel
soruyu cevaplandırdık. Artık tamam deyip kalkmalı mıyım? Yoksa devam deyip
biraz daha kendimi zorlamalı mıyım? Einstein ne diyordu? Aklın sınırlarını
zorla…
Hah,
zorlamaya gerek kalmadan yazılmaya değer bir konu buldum: Beyin
çürümesi; “insan zihni; bağlamdan yoksun, hızla tüketilen bilgi seline teslim
olduğunda, düşünme derinliğini yavaş yavaş kaybetmeye başlar.”1
Olmayan
beyinlerle, dumura uğramış beyinlerle, çürümüş beyinlerle düşünülebilinir mi?
Ne diyordu Prof. Dr. Niyazi Kahveci, Yahudiler bir saat okur, on saat düşünür.
Ancak bizleri düşünmekten alıkoymak için ta kuruldukları anda fen liseleri
müfredatlarını öyle doldurdular ki öğrencilerin bırakın düşünmeyi nefes alacak
zamanları olmuyordu. Doktora öğrencileri, bir zamanlar haber dinlemeye zaman
bulamıyordu. Bunları da geçelim torunum Anadolu İmam Hatip Kız Lisesinde
okurken aldığı ders sayısı ve müfredatlarını inceledim ve gördüm ki düşünmeye
ve akıl yürütmeye zamanları yok. Ezberden başka çare de yok… Bunları da geçelim ve gündemde olan kanun
teklifini düşünelim Millet Vekillerinin düşünmeye zamanları oluyor mu? Konuyu
saptırmayalım.
Demek
ki gerek görsel ve yazılı medyada gerekse sosyal medyada ele alınanların
akışları öyle oluyor ki bir şeycikler öğrendiğimizi zannediyoruz. Zannetmekle
de kalmıyor güya yorumlar da yapıyor ve kendimizi kandırıyoruz. Daha önce de
yazmıştım, bir parti liderine sormuşlar şu konuda ne yaptınız? Twit attım,
dedi. Onu kınamıştım ve kınadığım başıma geliyor. Ben ne yapıyorum? Blogta yazı
yazıyorum. Ee, Kaç kişi okuyor yazınızı? O beni ilgilendirmez ben vazifemi
yapıyorum, diyemezsin arkadaş. Eğer insansak, yurttaşlık görevlerimizi de
insanlık görevlerimizi de her ahval ve şerait içinde yapmaya çalışmalıyız.
Allah
(cc) kolaylık versin.2
Sabahattin
Gencal, Kuzuluk, 08. 08. 2026
_____________________________________
1
Paloetos
04.
08. 2026
1854
yılında inzivada kaleme aldığı günlüklerinde Henry David Thoreau, uykusundan
uyanır uyanmaz ilk işi “Son haberler ne?” diye sormak olan bir adamdan söz
eder. Sanki dünya, hiç durmadan akan haberlerin etrafında dönüyormuş gibi…
Aslında
Thoreau, ekranlar icat edilmeden yaklaşık bir buçuk asır önce, bugün “beyin
çürümesi” dediğimiz zihinsel yıpranmanın izlerini fark etmişti.
Çünkü
insan zihni; bağlamdan yoksun, hızla tüketilen bilgi seline teslim olduğunda,
düşünme derinliğini yavaş yavaş kaybetmeye başlar.
Bu
yüzden zaman zaman gürültüden bilinçli olarak uzaklaşmak, yalnızca bir kaçış
değil; düşünme yetisini koruyabilmenin en güçlü yollarından biridir. (Facebook)
*
2
Kolaylık
ile ilgili ayetler nelerdir?
AI
Bakışı
Kur'an-ı
Kerim'de Allah Teâlâ insanlara zorluk dilemediğini, her sıkıntı ve güçlüğün
ardından bir kolaylık vadettiğini pek çok ayette bildirmiştir. Kolaylık,
ferahlık ve zorluk sonrası rahmet müjdesi veren başlıca ayetler şunlardır: (kuranvemeali.com,
+3
Zorlukla
Beraber Kolaylık
İnşirah
Suresi, 5. ve 6. Ayetler: "Demek ki, gerçekten zorlukla beraber kolaylık
vardır. Muhakkak ki, güçlükle beraber kolaylık vardır." (Bu ayetler
sıkıntı anında ümidin kaybedilmemesini emreder.) Instagram +1
İlahi
Kolaylık ve Esneklik İlkeleri
Bakara
Suresi, 185. Ayet: "... Allah, size kolaylık diler, zorluk
dilemez..." (Oruç ve ibadetlerde mazereti olanlar için kolaylık
tanındığını ifade eder.) (kuranvemeali.com
+1)
Bakara
Suresi, 286. Ayet: "Allah, hiçbir kimseye gücünün yettiğinden başkasını
yüklemez..."
Talak
Suresi, 4. Ayet: "... Kim Allah'tan korkup sakınırsa, (Allah) ona işinde
bir kolaylık gösterir."
Talak
Suresi, 7. Ayet: "... Allah, bir kimseye ancak gücünün yettiği kadarını
yükler. Allah, bir güçlüğün ardından bir kolaylık lütfedecektir." (kuranvemeali.com)
Kamer
Suresi, 17. Ayet: "Andolsun biz Kur'an'ı öğüt almak için kolaylaştırdık.
Hani öğüt alan var mı?" (kuranvemeali.com)
https://www.google.com/search?q=allah+kolayl%C4%B1k+verir&oq=allah+kolayl%C4%B1k+verir&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIKCAEQABiABBiiBDIKCAIQABiABBiiBDIKCAMQABiABBiiBDIHCAQQABjvBdIBCjI0Njg2ajBqMTWoAgiwAgHxBXM3FM3Nt3NV&sourceid=chrome&source=chrome.rb&ie=UTF-8
*
