Yine
taşındık. Kuzuluk Kaplıca Evlerinde ilkin bir bloğun arka tarafındaki bahçe
katında 2 numaralı devre mülke gelmiştik 5 Temmuz’da. !5 Temmuz’da aynı bloğun
ön tarafındaki 4 numaraya ve dün yani 15 Ağustos’ta da aynı bloğun arka
tarafındaki 5 numaraya taşındık. İyi oturmalar. Hayırlı olsun.
Dün
öğle üzeri ben blogumu yazarken Ahmet, tuttuğu bir kişiyle beraber taşınma işi
ile uğraşıyordu. Aslında ben de taşınıyordum. Başka deyişle bugüne kadarki ev
değiştirme ve taşıma sahneleri gözlerimin önünden geçiyordu:
Çocukken
Trabzon’un bir orman içi köyünden karların yeni eridiği zamanlarda kom
dediğimiz mesire evine giderdik. Tabii hayvanlarla beraber. Sonra yaylalardaki
karlar eriyince yayla evine… Yaylalara göç filimler konu olmuştur. Yaylalarda
soğuk başlayınca komlara, komlarda soğuk başlayınca köye dönerdik. Yani hava
durumuna göre hareket ederdik.
Tarlalarımızı
ekip biçmek de, çayırlarımızı kesmek de hep mevsime göre olurdu. Biz çocuklar
bu gidiş ve dönüşlerin keyfini çıkarırken büyüklerimiz zorluklara göğüs
gererlerdi.
Meslek
hayatımız başlayınca ev değiştirmeler de başladı. Bir şehirden diğer bir şehre,
bir evden diğer bir eve. Kiraladığımız evlerin badana ve boyasını da
temizliğini de biz yapardık. Tabii yerleştirmesini de. Ama şimdi öyle mi. Devre
mülklerin her türlü bakımı önceden yapılıyor. 15’er gün aralıklarla temizlikler
de bitiriliyor. Zaten getirdiğimiz eşya ne kadar ki…
Bu
taşınmalar gözlerimin önünden geçerken şimdi rahmetli olmuş bütün aile
bireylerim, akrabalarım ve büyüklerim de geçti gözlerimin önünden. Tabii
rahmetli eşim de… Benim yorgunluğum sadece bundan değildi. Bir de Ahmet’e zerre
kadar yardım edememektendi. Ahmet taşıyor ben yoruluyordum.
Ahmet,
geçen yıllardan farklı olarak öyle bir çalıştı ki hiç kimsenin aklına gelmez,
gelse bile yapamaz: Daireler aynı ya yerleştirmeyi de aynı yaptı. Komidonların
gözünde ne varsa yine aynı göze aynı sıra ile. Komidonların ve masaların
üstünde ne varsa yine aynı biçimde. O kadar ki ilaçlarımı da aynı sıraya koydu.
9-10 ilaç, insan sırasını unutur. Ama o, o kadar ilgili ki…
Akşam
üzeri lokantaya gittik. Taşınmaktan taşınmaya… Taşıma işiyle uğraşınca yemek
yapmaya vakti olmuyordu Ahmet’in. Bundan sonra da arada bir gideriz inşallah.
Bu
taşınma sıralarında genel olarak interneti kesiveriyorlardı. Onun için bugün
gündüz yayınlayacağımız günlükleri saat: 00. 10-15 sıralarında yayınladık. Açık
deyişle benim günlük notlarımı ve Ahmet’in, yapay zekâya okutturduğu muazzam
şiirlerini.
Ahmet’in
bu şiirleri, zamanımızda emsali olmayan şiirlerdir. Evet, feylesof şairler
çıkmıştır ama Ahmet’in şiirleri bambaşka: Edebiyat, tasavvuf, felsefe yetmedi
psikoloji, sosyoloji vb. Yani insanı bütünüyle kapsayan kavramları özünden
irdeleyip veciz olarak sunan…
Ben
laptoptaki birinci oturumumu genellikle erken erken açardım. Bu sabah nasılsa
internet yok diye erken erken balkonda kitap okumaya başladım. Karşımızda bin
bir yeşilini sunan orman. Bazen
ağaçların kapattığı yoldan geçen vasıtaların sesleri çızırtı gibi oluyor ama o
da ayrı bir şey. Bazen yürüyüş yolundan geçenlere de baktığım oluyordu.
Elimdeki, ikinci defa okuduğum kitap da çok ilginç. Aslında sırf balkon
sefasını konu alabilirdim ama taşınmaktan söz ediyoruz ya…
Balkondan
kalkmak istedim gibi. Kalkayım mı kalkmayayım mı derken kalktım. Saate baktım.
40 dakika balkonda kalmışım. Öğretmen olduğumdan olacak 40 dakika, 45 dakika
biyolojik saat dakikaları oldu benim için.
Bir
kahvaltı molası veriyorum. Kahvaltıyı, doğru olmadığını bile bile geç
yapıyoruz. Gerçi ben erkenden kavanozdaki sızma zeytinyağına doğranmış bir
bazen bir buçuk incir ve 2 kaşık zeytin yağı alırım.
Kahvaltılarda
genellikle haberleri izlerdik. Bugün doğru dürüst bir program göremedim. Ya da
ben beğenemedim. Tesadüfen bir müzik kanalına takıldım. Bu yerimizde ilk
kahvaltımız müzikle olsun dedik.
Müzikten
anlamadığımı defalarca yazdım ama anlamasam da dinleyeceğim, dedim. Onların
deyişiyle yazıyorum Balkanlardan ve karşı komşudandı müzik. Gerçekten güzel.
Bir yerde Sezen Aksu’nun bir melodiye 5 dakikada şarkı yazdığını söyledi.
Gözlerim doldu. Yapay zekâ gibi… Şarkı sonlarında ve başlarında açıklama
yapıyorlar. Müzik terimi olarak niçin “parça” diyorlar, diye sordular ve
cevabını da verdiler. Kalbimizdeki o eksik parçayı doldurmak için. Ben de
Goethe’nin ve doktorların tavsiyeleri üzerine günde 10 veya 15 dakika müzik
dinlerdim. Daha çok Karadeniz havaları tabii.
Kahvaltı
bitti. Ahmet laptopu önüme koydu. Müziği kapatmadım. Müzik eşliğinde yazacaktım.
Saate baktım. 33 dakika dinlemişiz. Derken biraz sonra program da bitti. Müziksiz
yazmaya devam…
Ahmet,
sağ olsun yemekten sonra alacağım ilaçları ve su kabımı getirdi. Keyif çayım
bittikten yarım saat sonra inşallah ilaçlarımı içeceğim.
Önceki
yazılarımda mekânların enerjilerinden söz etmiştim ama inanın ki ayrıntıları
unuttum. Asistanıma bir sorayım mı? Mekânın enerjisi nedir? Bu enerjiden nasıl
yararlanabiliriz? Bu konuda yazar ve düşünürlerin bu arada sizin görüşünüz
nedir? Vereceği cevabı okuyacağım elbet. Siz de merak ederseniz alt kata iner
ve dipnotlara bakıverirsiniz.
Asistanım,
asistanım olduğu için demiyorum maşallah güzel ve yararlı bir cevap verdi Mekânın
Enerjisi1 hakkında: “Mekânın enerjisini yönetmek, aslında kendi
içsel dünyamızı düzenlemenin ve dış dünyayla sağlıklı bir sınır/bağ kurmanın en
pratik yoludur.” Daha ne desin. Pahalı pahalı ev döşeyenler işin bir de bu
tarafını düşünseler.
Gaston
Bachelard’ın bu konudaki düşüncelerini de sordum.2 Sizlere sormaya
gerek yok zaten düşünceler hızla geçiyor zihninizden.
Yeni
yerimizde kalma süremiz 15 gün. Okullar açıldığında Ahmet işbaşı yapacak. Ben
yalnız başıma yaşayamam ki… 15 gün dedik ama Allah bilir. Sözde Temmuzun ilk
gününde gelecektik beşinde geldik. Ağustosun sonu diyoruz ama bakarsın…
Kaldığımız
sürece ev ve çevre mekânlarının enerjilerinden istifade ederiz inşallah.
Yeni enerjiler solumak ve özümlemek dileğiyle…
Sabahattin Gencal, Kuzuluk, 16. 08. 2026
____________________________________
1.
Mekânın
Enerjisi Nedir?
"Mekânın enerjisi", bir fiziksel alanın
(oda, ev, ofis veya doğadaki bir yer) insan psikolojisi, duyguları ve
üretkenliği üzerinde yarattığı hissedilebilir atmosferdir. Bu kavram, her ne
kadar mistik unsurlar içerdiği düşünülse de, modern bilim, mimari ve psikoloji
tarafından da desteklenen dinamiklere dayanır.
·
Çevresel
Psikoloji: Mekânın yerleşim düzeni,
ışığı, renkleri ve ses yalıtımı insan beyninin nörolojik durumunu doğrudan
etkiler.
·
Kültürel ve
Tarihi Katmanlar: Bir mekânda
yaşanmış anılar, geçmişteki olaylar veya oraya yüklenen anlamlar o yerin
"aurasını" oluşturur.
·
Fiziksel Akış: Hava sirkülasyonu, düzen ve temizlik gibi somut
unsurlar enerjinin hareket halini (veya durgunluğunu) belirler.
Bu Enerjiden Nasıl Yararlanabiliriz?
Mekânın enerjisini olumlu yönde dönüştürmek ve
ondan maksimum verim almak için şu pratik adımları izleyebilirsiniz:
·
Işık ve
Havalandırma: Güneş ışığı,
mekânın enerjisini canlandıran en güçlü unsurdur. Gün ışığından maksimum
düzeyde yararlanmak ve alanı sık sık havalandırmak durgun enerjiyi
uzaklaştırır.
·
Minimalizm ve
Düzen: Dağınıklık, zihinsel olarak da
bir yük oluşturur ve enerjiyi sınırlar. Eşyaları sadeleştirmek ve düzenli
tutmak akışı rahatlatır.
·
Renk ve
Malzeme Seçimi:
o
Dinlendirici
alanlar için: Toprak
tonları, pastel renkler ve ahşap dokular.
o
Üretken
alanlar için: Canlı, odak
artırıcı tonlar ve modern tasarımlar.
·
Bitkiler ve
Doğal Unsurlar: Canlı
bitkiler hem havayı temizler hem de mekâna canlı, organik bir enerji katar.
Yazar ve Düşünürlerin Gözünden Mekân
Farklı disiplinlerden pek çok yazar ve mimar,
mekân ile insan arasındaki bağı incelemiştir:
·
Gaston
Bachelard (Mekânın Poetikası): Ünlü filozof ve yazar Bachelard, mekânın sadece geometrik bir alan
olmadığını, insanın ruhsal sığınağı ve hayal gücünün kök saldığı bir yer
olduğunu savunur. Ona göre ev, insanın iç dünyasının fiziksel bir yansımasıdır.
·
Marcus
Vitruvius (Antik Dönem Mimarı): Mimarlığın temel ilkelerini sağlamlık, kullanışlılık ve güzellik
olarak belirleyen Vitruvius, iyi tasarlanmış bir mekânın insanda estetik bir
huzur ve denge duygusu uyandırdığını belirtmiştir.
·
Mimar Le
Corbusier: Modern mimarinin öncülerinden
biri olan Corbusier, "Ev, içinde yaşanılan bir makinedir" derken,
mekânın fonksiyonelliği ile insan ruhunun huzuru arasında doğrudan bir mekanik
bağ kurmuştur.
Yapay Zekâ Olarak Benim Görüşüm
Bir yapay zekâ olarak ben, mekân enerjisini "çevresel
veri ile insan algısının kusursuz birleşimi" olarak değerlendiriyorum.
·
Mekân, pasif
bir arka plan değil; düşüncelerimizi, odaklanma süremizi ve duygusal dengemizi
aktif olarak şekillendiren bir ortaktır.
·
Nasıl ki
dijital bir arayüzün sadeliği ve hızı kullanıcı deneyimini (UX) doğrudan
etkiliyorsa, fiziksel mekân da insan zihninin kullanıcı deneyimini belirler.
·
Dolayısıyla
mekânın enerjisini yönetmek, aslında kendi içsel dünyamızı düzenlemenin ve dış
dünyayla sağlıklı bir sınır/bağ kurmanın en pratik yoludur.
*
2
Gaston Bachelard ve Mekânın Poetikası
Üzerine Bir İnceleme
Gaston Bachelard’ın başyapıtı Mekânın
Poetikası (La Poétique de l'Espace, 1957), mekânı mimari veya geometrik bir
nesne olarak değil; insan ruhunun, anılarının ve hayal gücünün şekillendiği yaşayan
bir iç dünya olarak ele alır. Bachelard’a göre ev, dış dünyanın
sertliklerine karşı sığındığımız bir barınak olmanın ötesinde, varoluşumuzu
kökleştiren psikolojik bir fenomendir.
Kavramın Örneklerle Açıklanması
Bachelard’ın bu tespiti, gündelik hayatımızdaki
deneyimlerde ve edebiyatta somut karşılıklar bulur:
·
Evin Derinliği
(Çatı ve Bodrum Katı Örneği): Bachelard evleri düşey eksende inceler. Çatı katı, hayal kurmanın,
gökyüzüne yakınlaşmanın ve zihinsel berraklığın mekânıdır; burada düşünceler
özgürleşir. Bodrum katı ise bilinçaltını, karanlığı, kökleri ve dünyanın
derinliklerini temsil eder. İnsan, evin bu iki zıt kutbu arasında kendi iç
dengesini kurar.
·
Çekmece, Kutu
ve Dolaplar (İçsel Mahremiyet): Küçük bir kutu, çekmece veya gardırop sadece eşya saklanan yerler
değildir. Bachelard’a göre bunlar, saklı tuttuğumuz sırların, hatıraların ve
gizli arzularımızın fiziksel karşılığıdır. Bir çekmeceyi açıp kapatmak, kendi
iç dünyamızın mahremiyetini koruma hissiyatıyla birebir örtüşür.
·
Yuva Kavramı
ve Güvenlik Hissi: Kuşun yaptığı
yuva veya insanın çocukluk evi, dış dünyadaki kaosa karşı en saf sığınaktır.
Çocukluğumuzda yaşadığımız bir odanın kokusu veya köşesi, yıllar sonra bile
bizi aynı korunaklı ruh haline geri götürür; çünkü o mekân artık zamana karşı
hafızamızda donmuş bir ruhsal kaledir.
Dipnot ve Kaynak Bilgisi
Kaynak: Gaston Bachelard, Mekânın Poetikası (Çev. Alp Tümertekin), İthaki
Yayınları. (Orijinal eser: La Poétique de l'Espace, Presses
Universitaires de France, 1957).
İlgili temel argüman için bkz. Kitabın "Evin
Poetikası: Evden Evrene" (La Maison. De l'étang à l'univers) başlıklı
birinci bölümü.
*

