“Allah’a Sığınmak, Allah’ın İpine Sımsıkı Sarılmak”

 

Merhaba Değerli Okuyucularım,

12 Eylül 2026 Cumartesi, Saat. 12.53

Bilgisayarda ikinci oturumu açtım. Şimdi Word’de yazmaya çalışıyorum.

11 Eylülleri, 12 Eylülleri yazmayacağım. Bunlar aklıma gelmeseydi iyi olurdu. Ancak bazı durum ve oluşlar elimizde değil. Geçenlerde de 6-7 Eylül olayları meşgul etti kafamı. Kafamızı meşguliyetlerden böyle kalıcı kötü olayları hatırlamaktan kurtarmak için ne yapmamız gerekir? Çare bulabilme yeteneğinde olabilsek tamam da çaresiz olunca böyle yükler ağır geliyor. Onun için tek çaremiz Allah’a sığınmak, Allah’ın ipine sımsıkı sarılmaktır.

Biz illâ şeytanı görünce, günahla karşılaşınca mı Allah’a sığınacağız? Hayır kuşkusuz. Sevgili peygamberimiz (sav) günahsız olduğu halde her gün 60 defa, 70 defa, 100 defa tövbe ederdi. Biz de aynı biçimde tövbe edip Allah’a yöneleceğiz ve Allah’ın (cc) “Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın.” (Âl-i İmrân 3/103) buyruğunu yerine getireceğiz. Açık deyişle Kur’an’a sarılacağız.

Günümüzde de kuşkusuz Kur’an’ın emir ve buyrukları doğrultusunda yaşayanlar var. Bu emir ve buyrukları paylaşanlar var. Bunlar, Kur’an’a sarılın derken sahih hadisleri dışlamıyorlar elbet. Buna rağmen bunları hadisleri inkâr edenlerle aynı kefeye koyanlar da var. Ben bu konuda bir şey söyleyemeyeceğim. Çünkü bu ilim adamları bile kendilerini suçlayanları susturamıyorlar… İşte öyle bir ortamdayız.

Keşke Eylüllerle başlamasam yazıya. Sadece başkalarının verdiği rahatsızlıklardan, Cemaat kisvesine bürünmüş, kimler için çalıştıkları belli olmayan kişilerden ve gruplardan, seçim kazanmadan başka bir şey düşünemeyen bazı kimselerden vb. değil kendi nefsimizin hile ve tuzaklarından da Allah’a dönmemiz ve Allah’a sığınmamız gerekir.

Dikkat çekmiştir belki her yargı cümlesinden sonra ama, fakat, ancak vb. edatları kullanmak zorunda kalıyoruz. Bu durum da en az artık ortada görülen olumsuzluklardan beter. Örneğin Allah’ın ipine sarılalım derken bir yerlerde okuyoruz ki kendilerine şeyh denen zatlardan çıkan iplere sarılıyor salikleri.

Şahsen salikleri yani bir mürşidin (rehberin) gözetiminde, nefsini arındırmak ve manevi olgunluğa ulaşmak için hakikat yolculuğuna çıkan derviş veya müritleri çok kınamıyorum. Bunlar gözlerini açamamış olabilirler, olup biteni göremeyebilir veya görse bile anlamayabilirler. Ancak onları istismar edenler..? Gazetelerden okuduğumuza göre yabancı ajanlar Türkiye’mizde sayısız tarikat kurmuştur. Bazı siyasetçiler tarafından bunlar istismar edilmektedir. Bu durum Türkiye’mizin kanayan yarasıdır.

Daha dün denecek yakın bir zamanda Hukukta, psikolojide, sosyolojide, yönetimde, siyasette ve ahlakta vb. örnek olay olarak gösterilecek Üsküdar Belediyesi başkan vekili seçimleri sonunda bir hocanın yorumu başta ilahiyatçılar olmak üzere hepimizi düşündürmelidir.

“Bir kere Müslümanın millisi, gayri millisi mi olur? İslam beynelmilel, Müslümanlık milletler üstüdür. Müslümanları partisine göre ayırmak, ayrıştırmak imana aykırı.

Bırakın ahlâklı ve iyi insan olmayı... Cami cemaatinin arasına siyasi nifak ve partizanlık fitnesi sokmasına, dünyevi iktidar mücadelesine dini âlet etmesine inancımız, itikadımız da müsaade etmez.” (Akif Beki)

C’nin bakışına indirgenen bir Müslümanlık… Belki de bu ülkede Müslümanlığın asıl sorunu da budur. (Ahmet Taşgetiren)

Bir öğretmen olarak yakınma hakkım var mı? Ancak çözüm üretmeye çalışmak koşuluyla var. Çözüm üretebilmek için ele alınan konuyu, en azından öğretecek kadar bilmek gerekir.

Ben de dün akşam besmele çekerek başladım çalışmaya:

Konumuz, en genel anlamda Allah’a sığınmak. Allah’ın ipine sımsıkı sarılmak… Yukarıda dediğimiz gibi Kur’an’a sarılmak. Onun için ilkin Kur’an kaynaklarını okudum:

Diyanet İşleri Başkanlığı Kur'an-ı Kerim, 

Âl-i İmrân Suresi 103. Ayet,

Nisâ Suresi 146. Ayet

Hac Suresi 77-78. Ayet

Bakara Suresi 256. Ayet,

Bu ayetlerin her biri ufuk açıcı ve yol göstericidir. Ancak hepsini ele almaya vaktimiz yok. Sadece YZ’nın ve birkaç yazarın yazılarından alıntılar yapmakla yetinelim:

Âl-i İmrân Suresi 103. ayetin fazileti nedir?

AI Bakışı

Âl-i İmran suresi 103. ayet, Müslümanlar arasında birlik, beraberlik, kardeşlik ve tevhidin korunması konularındaki büyük manevi değeri ve öğüt niteliğindeki faziletiyle öne çıkar. 

Diyanet İşleri Başkanlığı Kur'an-ı Kerim +1

Ayetin Anlamı ve İçeriği

Ayet-i kerimede şöyle buyrulur: 

Açık Kuran

"Hep birlikte Allah’ın ipine (Kur’an’a) sımsıkı sarılın; parçalanıp bölünmeyin. Allah’ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Hani siz birbirinize düşmandınız da O, kalplerinizi birleştirmişti; işte O’nun bu nimeti sayesinde kardeş olmuştunuz. Yine siz bir ateş çukurunun tam kenarında iken O sizi oradan kurtarmıştı. İşte Allah, doğru yola eresiniz diye âyetlerini size böyle açıklar." 

kuranvemeali.com +2

Öne Çıkan Özellikleri ve Manevi Değeri

·                     Birlik ve Beraberlik Çağrısı:

Müslümanların ayrılığa düşmeden, ortak bir değer (İslam ve Kur'an) etrafında birleşmesini emreder.

 Diyanet İşleri Başkanlığı Kur'an-ı Kerim +1

·                     Kardeşlik Nimetinin Hatırlatılması: Geçmişteki düşmanlıkların İslam ahlakı ve kalplerin kaynaşmasıyla kardeşliğe dönüştüğünü, bunun büyük bir ilahi lütuf olduğunu vurgular. 

Açık Kuran

·                     Manevi Kurtuluş: İnsanları cehennem misali bir ateş çukurundan ve inançsızlıktan kurtaran yegane gücün Allah'ın ipine (İslam'a/Kur'an'a) tutunmak olduğunu hatırlatır. Köklü Değişim Dergisi

·                      

YZ’a bile birlik, beraberlik ve kardeşliğe ihtiyacımız olduğuna vurgu yapıyor. Anlayalım işte…

*

Allah kulundan iki şey ister. Bunlar; zâhirde Hakk’ın emrini yerine getirmek, bâtında kalbini Allah’a bağlamaktır. Allah bu iki şeyi ihsan ederse, zâhir ve bâtın nimetlerini o kulun üzerine yaymış demektir. O halde Allah’ın istediği ubûdiyet (kulluk) yolunda istikamet üzere ol!.. Göreceğin bir iş olursa, bu işten nefsin hoşlanacağı bir hâlde olmamak şartıyla işini doğrudan doğruya Allaha bırak; şeytan ortadan kaybolur. Amelsiz cennet istemek, günahtır. Besmele her işin Allah adıyla fethedilmesi için elimize verilmiş bir anahtardır. O anahtarı kullanabilmek için evvelâ Allah adını kalbinde tut.

Dr. Münir Derman, Kaynak: Sebil Dergisi

*

Peygamber Efendimiz(as) de bir hadis-i şerifinde, kendisinden sonra fitne ve fesat çıkacağı haberini vermiş ve “… Allah’ın yardımı cemaatle birlikte olanlaradır. Şeytan cemaatten ayrılan kişi ile beraber koşar.” buyurmuştur. 

(Zeynep YarenÇelikbilek)

*

Âyet-i kerime “Allah’ın ipine sarılmak” derken müminlere iki talimat verir. Birincisi Allah’ın ipine sarılmak yani Allah’ın kitabına uygun bir yaşam biçimini içselleştirmek, ikincisi de birlik olup tefrikaya düşmemektir.

Prof.Dr. Saffet Köse, Allah’ın İpine Sımsıkı Sarılmak, 

*

Tarihsel süreçte, Kur’an’ın hedeflediği ilim toplumu yerine, taklit kültürü ve       müritleşme eğiliminin baskın ve egemen kılınmasıyla Kur’an’ın bildirdiği bu cemaatleşme formu terk edilmiş, onun yerine piramitsel cemaatleşme biçimi yerleştirilmiştir. Yine ip mecazı ve Rabbimizin “Hablullah” nitelemesi üzerinden ifade edecek olursak, İslam’ın saf düzenine dayalı cemaatleşme biçiminde topluca Allah’ın ipine (Kur’an’a) sarılmak söz konusu iken, piramitsel biçimde ise, Allah’ın ipini (Kur’an bilgisini) elinde tuttuğu varsayılan kişi veya dar zümrelere ittiba         etmek, onlarla birlikte Kur’an’a sarılmak değil, onlara sarılmak şeklinde bir     cemaatleşme şekli yerleşik hale gelmiştir.

Şükrü HÜSEYİNOĞLU, “Topluca Allah’ın ipine  sarılın…”

*

Alıntılar birbirlerinin tekrarı belki ancak tekrarda yarar var düşüncesiyle okursak umulur ki gözümüz daha çok açılır, tövbe ile Allah’a döner ve Ona yöneliriz bir de ona sığınırız.

Tasavvufta bu sığınmaya İ’tisam diyorlar. Bu kavramı ben il kez duymuş oluyorum. Benim gibi ilk kez duyanlar için YZ’dan öğrendiklerimi aktarıyorum:

 

“Allah’a sığınma” i‘tisâmın doğru bir tercümesidir; fakat i‘tisâm sadece korku anında “Allah’ım beni koru” demek değildir.

Daha geniş anlamıyla:

İ‘tisâm, insanın varlığını, iradesini, güvenini, ahlâkını, amelini, yönelişini ve nihayet kalbini Allah’ın korumasına bağlamasıdır.

Bu yüzden kavramın içinde ilticâ, tevekkül, teslimiyet, istim¬sâk, iman, itaat, takvâ, muhabbet, istikamet, kulluk ve mârifet gibi birçok unsur birleşmektedir. Tasavvuf araştırmalarında da i‘tisâmın Allah’a güvenme, tevekkül etme, O'na ilticâ etme ve O'nun dinine sımsıkı bağlanmayı içine alan geniş bir kavram olduğu belirtilir. İSAM Makaleler VT+1

*

İ‘tisâm ile “sığınmak” arasındaki fark

Burada ince bir ayrım yapmak gerekir.

Sığınmak, tehlike ortaya çıktığında bir yere kaçmayı çağrıştırabilir.

Meselâ:

Fırtına çıktı → eve sığındım.

Ama i‘tisâm bundan daha geniştir:

Fırtına çıkmadan önce de hangi limana ait olduğunu bilmektir.

Dolayısıyla i‘tisâm:

kriz anındaki sığınma + normal zamandaki bağlılık + hayatın tamamını Allah'ın rehberliğine bağlama

demektir.

Bu sebeple tasavvufî anlamda i‘tisâm:

•       yalnızca hastalıkta Allah'a yönelmek değildir;

•       yalnızca korkunca dua etmek değildir;

•       yalnızca musibet anında “Ya Rabbi!” demek değildir.

Asıl i‘tisâm:

Musibet yokken de Allah'a bağlı kalmak, nimet varken de Allah'ı unutmamak, başarı varken de gücü kendinden bilmemek ve insanın bütün varoluşunu Allah'ın irşadına bağlamaktır.

*

İ‘tisâmın ahlâkî boyutu

İ‘tisâm sadece kişinin Allah'la ilişkisini değil, insanlarla ilişkisini de düzeltir.

Çünkü Allah'a gerçekten tutunan kişinin insanlara karşı:

•       kibirlenmemesi,

•       zulmetmemesi,

•       hakkaniyetli olması,

•       emanete riayet etmesi,

•       affedebilmesi,

•       öfkesini kontrol etmesi,

•       başkasının hakkını yememesi

beklenir.

Tasavvuf kaynaklarında i‘tisâmın yüksek derecelerinin güzel ahlâkla bağlantısı özellikle vurgulanır. Haslar seviyesinde i‘tisâmın şartlarından biri, insanlara güzel ahlâkla muamele etmek; bir diğeri ise dünya bağlarının kalbi işgal etmesine izin vermemektir. İSAM Makaleler VT

Dolayısıyla:

Allah'a sarılıp insana zulmetmek, i‘tisâmın ruhuna aykırıdır.

Çünkü Allah'ın ipine tutunmak, aynı zamanda Allah'ın ahlâkî emirlerine tutunmaktır.

*

İ‘tisâm ile kader arasındaki ilişki

İ‘tisâm sahibi insan:

“Nasıl olsa kaderimde varsa olur.”

deyip tedbiri terk etmez.

Tam tersine:

1.               doğruyu araştırır,

2.               aklını kullanır,

3.               meşru tedbir alır,

4.               elinden geleni yapar,

5.               sonucu Allah'a bırakır.

Dolayısıyla i‘tisâm:

kadercilik değildir.

Daha ziyade:

İnsanın kendi sınırlı kudretini kabul edip sınırsız kudret sahibine dayanmasıdır

*

Kader probleminin odak noktasını oluşturan insanların fiilleri konusunda Kur’an’da dileyenin iman, dileyenin inkâr edebileceği, itaat ve isyanın insanın iradesine bağlı kılındığı, kişilerin işledikleri ameller karşılığında cennete veya cehenneme girecekleri, iyi işlerinin lehlerine, kötü işlerinin aleyhlerine olduğu ve Allah’ın kullarına asla zulmetmediği ifade edilmiştir (el-Kehf 18/29; es-Secde 32/19-20; Sebe’ 34/37-38; Yâsîn 36/54, 63-64).

Kur’an’da insanın, irade ve gücünü iman ve itaat yahut inkâr ve isyan doğrultusunda kullanmasına bağlı olarak müminlerle kâfirler hakkında farklı ilâhî fiillerin gerçekleşeceği de belirtilmiştir.

Allah iman edip yararlı işler görenlerin imanlarını ve hidayetlerini arttırır, kalplerini huzura kavuşturup onları takvâ mertebesine çıkarır, kendilerine imanı sevdirir, inkâr ve günahı çirkin gösterir, dolayısıyla onları kimse saptıramaz (İbrâhîm 14/27; el-Kehf 18/13-14, 17; ez-Zümer 39/22-23, 37; el-Hucurât 49/7; el-Mücâdile 58/22). https://islamansiklopedisi.org.tr/kader

*

Sonuç: İ‘tisâmın bütün anlam alanı

İ‘tisâmı tek kelimeyle “sığınma” diye tercüme etmek mümkündür; fakat kavramın bütün genişliği ancak şu zincirde görülebilir:

Gafletten uyanış → tevbe → Allah'a yöneliş → muhasebe → tefekkür → zikir → i‘tisâm → firâr → nefsânî bağlardan kurtuluş → istikamet → mârifet.

Bu zincirde i‘tisâmın özel yeri şudur:

Yakaza insanı uyandırır; tevbe döndürür; zikir Allah'ı hatırlatır; i‘tisâm Allah'a bağlar; firâr Allah'tan uzaklaştıran her şeyden kaçırır.

Dolayısıyla i‘tisâm, tasavvufî seyr ü sülûkun “dayanak kazanma” aşamasıdır.

Kişi artık:

·                     nefsine değil Allah'a,

·                     hevâsına değil vahye,

·                     korkularına değil Allah'ın rahmetine,

·                     sebeplere değil sebeplerin Yaratıcısına,

·                     dünyaya değil Allah'ın rızasına,

·                     kendi sınırlı kudretine değil Allah'ın sonsuz kudretine

dayanmayı öğrenmektedir.

Bu sebeple “Allah'a sığınma” i‘tisâmın sadece başlangıçta görünen yüzüdür; i‘tisâmın bütün anlamı ise insanın varoluşunu Allah'a bağlamasıdır.

*

Bir cümlelik ilmî tarif

İ‘tisâm; sâlikin Allah'ın korumasına ve rahmetine ilticâ ederek O'nun dinine, Kitap ve Sünnet'in rehberliğine, ilahî emirlere ve nihayette bizzat Allah'a kalben, zihnen, iraden ve amelen sımsıkı bağlanması; buna karşılık Allah'tan uzaklaştıran bağımsızlık vehmi, hevâ, masiyet, dünya bağımlılığı ve mâsivâya mutlak güven gibi bağlardan kurtulmasıdır.

*

 İnternet, istenildiği gibi kullanabilenler için büyük bir nimettir. Allah’a şükürler olsun ki ileri yaşımızda olsa bile bu nimetlerden yararlanabildik.

İnternet olmadığı zamanlarda ders kitaplarından ve ders dışı kitaplardan yararlanıyorduk. Örneğin Allah’a sığın ifadesini okuyunca hemen Mehmet Âkif Ersoy’un berceste bir beytini hatırladım:

Allâh’a dayan sa’ye sarıl hikmete râm ol

Yol varsa budur bilmiyorum başka çıkar yol

Ben de başka yol bilmiyorum.

“Allâh’a dayan sa’ye sarıl hikmete râm ol”

Sabahattin Gencal, Çekmeköy, 12. 09. 2026