Önce Kendimden Özür Diliyorum

 

9. Cumhurbaşkanımız rahmetli Süleyman Demirel, “Dünün güneşiyle bugünün çamaşırlarını kurutamazsınız.” demiştir. Bu sözden hareketle diyorum ki bugünkü aklımızla geçmişteki kendimizi yargılayamayız.

Kendimizi yargılamada ölçüyü kaçırırsak istenmeyen durumlar ortaya çıkar hele de geçmişimizi yargılarsak…

Bu konularla ilgili ayet ve hadisleri bilmiyor değildik. Evet, “Kendinize zulmetmeyin” ana fikirli ayetleri (Bakara Suresi 195, Nisâ Suresi 29, Zümer Suresi 53, Nahl Suresi 33) ayetleri de “Bedeniniz sizin üzerinizde bir emanettir” anlayışıyla ilgili hadisleri de az çok bilenlerdendik ya da öyle sananlardandık. Şimdi anlıyorum ki esas bilmek demek konunun hafızada olması değil uygulamada olması demektir.

Şimdi, önce kendimden özür diliyorum.

Bu özür kararımı nasıl aldığımı da yazıp paylaşmayı da bir görev biliyorum:

Bugün yani 07 Ağustos 2026 yılının Salı gününün 17.20 saatinde bilgisayarda üçüncü oturumumu açıyorum.

İlk iki oturumum adeta ders çalışmakla geçti. Dün akşamki son oturumumda tövbe konusu üzerinde duruyordum. Bugünkü yazma konum yapmaya niyetlenmiştim.

Sabahki oturumlarda Kur’andan Tahrîm Suresi, 8. Ayet ve Nisâ Suresi, 17-18. Ayetlerini aynen kopyalayıp yapıştırdım. Dipnot olarak vermeyi düşünüyordum.

Sonra Chp GTP’nin yardımlarıyla tövbe ve özür dileme, af dileme, istiğfar vb. kavramlarının aralarındaki farkları öğrenmeye kalktım. Baktım ki oldukça önemli olduğu kadar hacimli kavramlar. Bütün bunları hazmedip yazmak benim için çok yorucu olacak. Zaten kronikleşmiş bir yorgunluk var bende… derken aklıma önce kendimden özür dilemeliyim düşüncesi geldi. Sonra da Allah izin ederse insanlardan özür dileriz ve de Allah’tan tövbe istiğfar…

Nedir özür dilemek? Pardon! Ya da “üzgünüm” falan filan mı? Hayır tabii. Ya?

“Özür dilemek, kişinin kendi davranışının, sözünün, tutumunun, ihmalinin veya kararının başka bir kişi ya da topluluk üzerinde haksızlık, zarar, incinme, hayal kırıklığı, mağduriyet veya güven kaybı meydana getirdiğini kabul etmesi; bunun sorumluluğunu üstlenmesi, karşı tarafın yaşadığı etkiyi tanıması ve mümkün olduğunda ortaya çıkan zararı onarmaya yönelik irade göstermesidir.

Bu anlamıyla özür, yalnızca “Üzgünüm.” demek değildir. Özür, temelde üç şeyi içerir:

“Ne yaptığımı görüyorum → bunun sende/bizde neye yol açtığını kabul ediyorum → sorumluluğunu alıyor ve mümkünse telafi etmek istiyorum.”

Dolayısıyla özür hem ahlaki hem duygusal hem iletişimsel hem de toplumsal bir davranıştır.”

    Sizlerken özür dilerken yukarıdaki tanımı göz önünde bulunduracağım elbet.

Kendimden özür dilerken?

“İnsan, Allah'ın kendisine verdiği bedenin ve hayatın emanetçisi olduğunun bilincinde olmalı; bedenine, ruhuna ve hayatına bile bile zarar vermemeli; ibadet, çalışma, dinlenme ve diğer ihtiyaçları arasında denge kurmalıdır.

Kısacası kendine iyi bakmak, sağlığını korumak ve bedenini gereksiz yere yıpratmamak yalnızca dünyevî bir tercih değil, aynı zamanda emanet bilincinin bir gereğidir.”

Yapay zekânın bu önemli ve yuvarlak  sözlerini tırnak içinde gösteriyorum. Ben istiyorum ki daha anlaşılır ayrıntılara gireyim:

Bugünkü durumuma şükretmem gerektiğini artık kavramam gerekir. Artık şöyle yapsaydım şöyle olurdu, böyle olurdu gibi keşkeli sitemlerim için kendimden özür diliyorum. Mevlâ neylerse güzel eyler…

Deme şu niçin şöyle

Yerincedir ol öyle

Bak sonuna sabr eyle

Mevlâ görelim neyler

Neylerse güzel eyler…

    Yanlış anlaşılmaması için bir not yazayım: İnsan kaderini kendi yazar. Allah olacakları önceden bildiği için bunu yazmıştır. Yoksa sen senaryo oynuyor değilsin. Önce tedbirini al, sonra takdiri Allah’a bırak.

    İnsan biraz da kendi kendinin doktoru olmalıdır. Olamadığım için özür dilerim:

    -Hiç olmazsa evin içinde yürüseymişim,

    - Yatsı namazından sonra hemen yatsaymışım,

    - Yatmadan üç saat önce ağzımı yemeğe kapasaymışım,

    - Midemin üçte birini boş bırakabilseymişim,

    - Gündüzleri yeteri kadar su içseymişim,

    - Şu metnin okumasını bitireyim masadan öyle kalkarım, maç bitsin de televizyon başından öyle kalkarım demeseymişim,

    -Gözlerimi ekranda fazla yormasaymışım,

    - İbadetlerimi vaktinde yapsaymışım,

    - İlaçlarımı tam vaktinde alsaymışım,

    - Günlük, haftalık ve on beş günlük bakımlarımı tam vaktinde yapsaymışım,

    - Birçok kitap yazıp yayınlamak yerine az ve öz yazsaymışım,

    - Televizyonda, internette ve sosyal medyada fazla zaman kaybetmeseymişim,

    - Park ve bahçelere daha çok çıkabilseymişim,

    - Arkadaşlarla daha çok buluşsaymışım,

    - …

 

    Yazdıklarımı ve yazmaya unuttuklarımı saymak elbette özür dilemek değildir. Bunların farkına vardım. Bir daha böyle yapmayacağım, en azından böyle yapmamaya çalışacağım diye kendi kendimize söz vermektir. Ayrıca şunu da ekleyelim:

    Bu sayılanlar göreli kavramlardır. Saydığım konularda başkalarına göre iyi olmam bir şey ifade etmez. Ben bana göre her gün daha iyi olma çabasında olmalıyım.

    Bu arada şunu da önemli olduğu vurgusuyla ekleyeyim: Kibir, riya, haksızlık, hırsızlık, zulüm, dedikodu, gıybet, iftira, kötü ahlâk vb. durumlar olmadığı için özür dilemedik. Ancak bütün bunlar ben de yok havasına girince insan belki de farkında olmaksızın kibirli gibi bir havaya girebiliyor insan. Zerrece böyle bir hava olmuşsa bende ondan da özür dilerim.

    Umarım ki kendimden özür dilememle başkalarından özür dilemeye ve Allah’a tövbe etmeye duygusal bir zemin hazırlamış olurum.

    Şunu da ekleyeyim inşallah tövbe konusunu öğrenir ve paylaşabilirim. O konuda açıklamayı düşünüyordum ancak burada da yazayım:

    Bu konuyu paylaşıyorum ki insanlar beni tertemiz bilsin, diye aklının ucundan geçerse bu kez ne olur? Riya mı?

Riyadan da bütün kötü ahlaklardan da Allah korusun.

 Güzel erdemlerle donanmak niyeti ve azmiyle…

Sabahattin Gencal, Çekmeköy, 07. 09. 2026