“Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin açılan davada "mutlak butlan" kararını açıkladı.

Bu konudaki görüşlerimi hukuk çerçevesinde belirtmem gerekir elbet. Onun için ulusal basında küçük bir araştırma ve inceleme yaptım:

Özgür Özel ve taraftarlarıyla Kılıçdaroğlu ve taraftarlarının demeçlerine yer vermedim. Öte yandan açıkça yanlı konuşanlara/yazanlara yer vermedim.

Gazetecilerin, hukukçu yazarların, parti genel başkanlarının, hukukçuların yazılarından alıntılar yaptım. Bu arada yurt dışı ajanslara da çok kısa olarak yer verdim. Bunları “Demokratik Sisteme İndirilmiş Darbe” başlığı altında bir metin gibi yazdım.

Öte yandan 15 Baronun ortak açıklamasına yer verdik.

Ayrıca okunmasında yarar gördüğüm “8 soruda CHP için “mutlak butlan” kararı neden sakat?” balıklı makale linkini yazdım. Yine Adalet Bakanı’nın açıklamasına yer veren yayının linkini de yazdım.

Bütün bu okumalarımın analizinden çıkardığım sonuçlar “Demokratik Sisteme İndirilmiş Darbe” başlığı altındaki sonuçlarından farklı değil.

“Türk siyasi partiler tarihinde ve partilerin seçim hukukunda bugüne kadar alınmış böyle bir karar yoktur.” Onun için bu siyasi hukuk tarihinde bir milat olacaktır. Aksaklıklar ve çelişkilerin giderilmesi için hukukçuların özel mesai yapması gerekmektedir.

AKP bakanlara da konuşmama tavsiyesi yapmasına rağmen Akın Gürlek (Adalet Bakanı), bu konuda görüşlerini açıklamıştır. “Bu kararın merkezinde doğrudan doğruya demokratik iradenin korunması yer almaktadır.” demektedir. Temyizi de hatırlatıyor ama bu sözlerin Yargıtayı ve YSK’unu etkileyebileceğini düşünmüyor. İnsanın aklına belki de bilerek açıklama yaptığı da gelmektedir. Hükümet biçimimizde bakanlar yalnız Cumhurbaşkanına karşı sorumludur. Onun için bakanın konuşması Cumhurbaşkanının bilgisi dahilinde olduğu intibaı vermektedir. Bütün parti başkanları bu kararın siyasi olduğuna dair hemfikir olmaları da bu görüşümü doğrulamaktadır.

Yurttaşlarımıza sağduyulu davranmalarını öğütlerim. Her şeyde bir hayır vardır. Yurttaşlarımızı bilinçlendirmeye çalışırsak 21 Mayıs 2026 siyasi uyanışın başlangıcı olabilir:

Cumhurbaşkanımıza meşrutiyet kazandırmaktan söz eden, monarşiyi hatırlatan ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Thomas Barrack’ı bütün kötü niyetleriyle beraber geri gönderebiliriz. Ayrıca parlamenter hükümet sistemine daha güçlü olarak geçebiliriz. İşte bunun için de sakin, sabırlı, kararlı ve bilinçli olmalıyız. Kargaşa çıkarmak, kaos yaratmak isteyenlere fırsat vermemeliyiz. Her şeyden önce de artık kendi aklımızı kullanmalıyız.

"Aydınlanma; kişinin kendi aklını kullanmaya cüret etmesidir.”(Immanuel Kant, Alman Filozof)

Aydın günler dileğiyle…

Sabahattin Gencal, (Emekli öğretmen, Avukat, Kamu Yönetimi Uzmanı), İstanbul, 22. 05. 2026

Demokratik Sisteme İndirilmiş Darbe

“Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, CHP'nin 4-5 Kasım 2023 tarihinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin açılan davada "mutlak butlan" kararını açıkladı. (21. 05. 2025, akşam saatlerinde) davada,
Kurultayların parti içi demokrasi, eşitlik ve serbest irade ilkelerine aykırı şekilde gerçekleştirildiğine hükmeden mahkeme, Özel yönetiminin görevden uzaklaştırılmasına ve Kılıçdaroğlu'nun görevi devralmasına karar verdi.”¹

“CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı ile (6 Nisan 2025'teki) 21’inci Olağanüstü Kurultayı’nın iptali istemiyle açılan davada, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36’ncı Hukuk Dairesi, her iki kurultay hakkında da ‘mutlak butlan’ kararı verdi.”²

“Gelinen noktada sorun artık sadece CHP sorunu olmaktan çıkmıştır. Demokrasimizin sorunu haline gelmiştir.”³

İstinaf Mahkemesi’nin CHP hakkındaki “mutlak butlan” kararı hukuken ‘mutlak batıl’dır:

· Mutlak Butlan kararını veren İstinaf Mahkemesi, CHP kurultaylarını onaylayan YSK kararlarını yok saymış, yetki gaspı yapmıştır. Oysa kongre ve seçimler konusunda, seçim yolsuzlukları dahil, tek yetkili YSK’dır, kararlarına itiraz bile edilemez. (Anayasa 79)

· İstinaf, CHP kurultayının yenilenmesine karar verebilirdi, bunu yapmamış Kılıçdaroğlu’nun gelmesine karar vermiştir. Açıkça siyasidir.

^·Kurultay’da yolsuzluk yapıldığı iddiasına bakan Ceza Mahkemesi kararını beklemeden mutlak butlan kararı verilmesi yanlış ve siyasidir.

· Yargıtay kararını beklemeden ihtiyati tedbir kararı vermek keza yanlış ve siyasidir.

^·‘Türkiye hukuk devleti midir’ sorusuna evet veya hayır diye cevap verilemez. Çünkü hukukumuz var ama ihlallerimiz de var hem epeyce.

^·Devlet başkanı, bakan, vali, kumandan, partici, nüfuzlu kişi hakime müdahale edemeyeceği gibi, hakim de göze girmek için veya ideoloji gayretiyle kanunun öngörmediği bir cezayı veremez, kitabına uyduramaz.”⁴

“Alınan mutlak butlan kararının işleyiş süreci ve zamanlaması açısından hukuki bir sonuçtan çok siyaseti dizayn etme çabası olduğu açıktır.

Tam yetkili olan YSK kararını verdikten sonra yapılan işlemlerin geçerliliği tartışılmaya başlanırsa bundan sonra yapılacak seçim ve kongrelerin güvenliği de tartışmalı hale gelir.⁵

“Türkiye’nin ihtiyacı hukuki güvenlik, demokratik rekabet ve sandık iradesine saygıdır. Hukukta öngörülebilirlik yoksa demokrasi de ekonomi de ülke de zarar görür”⁶

"Uluslararası organizasyon, bu kararın sadece bir siyasi partinin iç işleyişini değil, doğrudan Türkiye Cumhuriyeti’nin demokratik yapısını hedef aldığını ileri sürdü. Metinde, adli mekanizmaların muhalefeti dizayn etmek için kullanıldığı iddia edilerek, "Bu karar, Türkiye’nin demokratik sistemine ve çok partili yaşam geleneğine indirilmiş açık bir darbedir."⁷

"Türkiye’de mahkeme, 2024 seçimlerinde Erdoğan’ın AK Parti’sini mağlup eden ana muhalefet partisinin yönetimini görevden uzaklaştırdı."⁸

"Muhalefete yönelik baskılar sürerken Türk mahkemesi CHP yönetimini görevden aldı"⁹

"CHP için 'mutlak butlan' kararı: Kılıçdaroğlu'nun göreve iadesine karar verildi"¹⁰

"Mevcut süreçte Yüksek Seçim Kurulu'nun almış olduğu kararlar bir anayasal kurum, bir yüksek mahkeme olarak ortadayken; herhangi bir yerel ya da bölge mahkemesinin aldığı kararla siyasete bu şekilde müdahale etmek, demokratik hukuk devletinde doğrusu kolay kolay rastlanabilecek ve kabul edilebilecek bir husus değildir.”¹¹

“Çok partili Türk demokrasisine bir darbe, Türk milletinin bugününe ve istikbaline bir pusu ve Cumhuriyet’in yüksek mirasına melun bir saldırı olarak gördüğümüz mutlak butlan kararının, bizzat kendisi mutlak butlandır.”¹²

“Türk siyasetinde kurumsallaşma toplumsal istikrarın, siyasî uzlaşmanın ve millî dayanışmanın en önemli parçasıdır. Etrafımızın ateş çemberiyle sarıldığı bu atmosferde siyasî kaosa sebebiyet verecek güç kavgaları, hizip çatışmaları, parçalanmalar, ufalanmalar hem siyasete hem de demokrasinin güçlenmesine sekte vuracaktır. CHP üzerinden bu yollara girişilmesi ise telafisi imkânsız yaralar açabilecektir. Geçmişte yaşanan bu tür olayların yarattığı travmalar Türk siyasî hafızasında saklıdır. Bu bağlamda, Sayın Kılıçdaroğlu'nun alacağı bu karar, istikrar ve CHP’nin birlikteliği açısından daha hayırlı olacaktır.”¹³

“Mutlak butlan kararı hukuka aykırı ve yok hükmündedir. Kararı alanlar suç işliyor” ¹⁴

“Türk siyasi partiler tarihinde ve partilerin seçim hukukunda bugüne kadar alınmış böyle bir karar yoktur. Bu ilk oldu. Benim kişisel düşüncem; yerel mahkemenin kararının isabetli olduğu, İstinaf incelemesindeki kararın yanlış olduğudur. Ancak mahkeme kararları yanlış olsa bile uygulanması zorunlu kararlardandır. Buradaki zorunluluk, tedbir kararının verilmesidir. Yoksa, sadece mutlak butlan kararı çıksaydı, Yargıtay denetiminden sonra kararın onanması halinde kesinleşecekti. Ancak tedbir kararı verildiği için karar hemen uygulanmalıdır. Hukukçular, kararın doğruluğunu yanlışlığını tartışacaktır. Ancak tedbir kararı uyarınca eski yönetimin göreve dönmesi gerçekleşmiştir”¹⁵

____________________________

1. Melih Altınok, Mutlak buhran, Sabah, 22. 05. 2026, https://www.sabah.com.tr/yazarlar/melihaltinok/2026/05/22/mutlak-buhran

2. Lütfü Savaş, (Davayı açan, Hatay’ın geçmiş belediye başkanı) Hürriyet, 22. 05. 2026

https://www.hurriyet.com.tr/gundem/eski-hatay-buyuksehir-belediye-baskani-savas-mutlak-butlan-davasinda-cikan-karari-degerlendirdi-43180097

3. Mustafa Balbay, CHP'den öte... Türkiye sorunu, Cumhuriyet, 22. 05. 2026 https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/mustafa-balbay/chp-den-ote-turkiye-sorunu-2506010

4. Taha Akyol, Mutlak butlan, Karar 22. 05. 2026 https://www.karar.com/yazarlar/taha-akyol/turkiye-bir-hukuk-devleti-midir-1607970

5. Ahmet Davutoğlu, (Gelecek Parti Genel Başkanı) Karar,22. 05. 2026, https://www.karar.com/guncel-haberler/davutoglu-mutlak-butlan-kararini-elestirdi-siyaseti-dizayn-etme-cabasi-2049781

6. Ali Babacan, (Deva Partisi Genel Başkanı), Karar, 22. 05. 2026 https://www.karar.com/guncel-haberler/babacandan-mutlak-butlan-kararina-tepki-yargi-siyaseti-dizayn-etmenin-2049778

7. Pedro Sánchez’in (İspanya Başbakanı ve uluslararası siyasi örgüt Sosyalist Enternasyonal’ın lideri, 22/05/2026 08:44KAYNAK: AJANSLAR

8. Fransız haber ajansı Agence France-Presse (AFP)

9. Orta Doğu analizleriyle tanınan ABD merkezli Al-Monitor

10. Avrupa merkezli Euronews

11. Ümit Özdağ (Zafer Partisi Genel Başkanı), 22/05/2026 07:38KAYNAK: Anadolu Ajansı (AA)

12. Musavvat Dervişoğlu, (iyi Parti Genel Başkanı), https://www.birgun.net/haber/musavat-dervisoglu-ndan-mutlak-butlan-tepkisi-iyi-parti-bu-surecte-taraftir-714322

13. Devlet Bahçeli (MHP Genel Başkanı), https://www.facebook.com/

14. Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz, Anayasa Hukukçusu,

https://www.facebook.com/watch/?v=1670066180706113

15. Hamdi Yaver Aktan (Yargıtay Onursal Daire Başkanı), Cumhuriyet, 21. 05. 2026, https://www.cumhuriyet.com.tr/siyaset/yargitay-onursal-daire-baskani-aktan-mutlak-butlan-kararini-cumhuriyet-e-yorumladi-bu-isin-hukuk-yoluyla-cikilabilirligi-gorunmuyor-2505919