Belirtmiş olduğunuz URL'de yer alan, İmam-ı Rabbânî Hazretleri tarafından Hâce Kasım'a yazılmış olan Mektubat-ı Rabbani'nin 90. Mektubu'nun sistematik özeti aşağıdadır:
Mektubun
Künyesi
- Yazar: İmam-ı Rabbânî Ahmed-i Faruk-i Serhindî
- Muhatap: Hâce Kasım
- Ana Mevzu: 1. Her bakımdan Sübhan olan Allah'a
yönelmeye teşvik.
2. Dünya nimetlerinden yüz çevirip
ahirete yönelme.
3. Nakşibendî tarikatının (Taife-i
Aliyye-i Nakşibendiyye) manevi üstünlüğü, yolu ve bu yola ihlasla bağlanmanın
önemi.
Sistematik
ve Tematik Özet
1.
Giriş ve Dua (Dünya ve Ahiret Algısı)
Mektup, muhataba yönelik hayır
dualarıyla başlar. İmam-ı Rabbânî, Allah'tan bu geçici dünyanın muhatabın
gözünde değersizleşmesini ve ahiret güzelliklerinin ise basiret aynasında süslü
ve değerli görünmesini diler. Bu niyetin kabulü için Peygamber Efendimiz Hz.
Muhammed’e (s.a.v.) ve onun aline salat ve selam getirir. Muhataptan gelen
mektup ve hediyeler için teşekkür ederek hayır duada bulunur.
2.
Yegane Amaç: Allah'a Yönelmek (İkbal)
İhlas sahibi dostların ve
sevenlerin en büyük nasihatinin; her anlamda Yüce ve Mukaddes olan Allah’a
yönelmek (ikbal tahsili) ve O'nun dışındaki her şeyden (masivadan) yüz çevirmek
olduğunu belirtir. Şiirsel bir vurguyla gerçek tek işin bu olduğunu, bunun
dışındaki her şeyin ise boş (abes) olduğunu ifade eder.
3.
Nakşibendî Yolunun Üstünlüğü ve Özelliği
Mektupta bu zamandaki en büyük
manevi kazancın (devletin), Nakşibendî büyüklerine ihlasla yönelmek ve
bağlanmakla mümkün olacağı belirtilir. Bu yolun üstünlüğü şu temellere
dayandırılır:
- Sohbetin Gücü: Bu büyük
zatların tek bir sohbetiyle elde edilecek manevi zenginlik, çok uzun süren
ağır riyazetler (nefsi aç bırakma vb.) ve şiddetli mücahedeler ile bile
kazanılamaz.
- Nihayetin Bidayete Derc Edilmesi: Bu yolun
en temel metodolojik özelliği, yolun en sonunda (nihayette) elde edilecek
manevi makamların ve zenginliklerin, yolun henüz en başında (bidayette)
müride verilmesidir. Yani, ilk sohbette kişiye sunulan şey, diğer yollarda
ancak sona varmış olanların (müntehilerin) elde edebileceği bir manevi
seviyedir.
4.
Sahabe Yolu ile Bağlantısı
İmam-ı Rabbânî, bu manevi metodun
kaynağını Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) yöntemine bağlar. Sahabe-i Kiram’ın,
Resulullah ile yaptıkları ilk sohbette kazandıkları manevi zenginliğe, bu
ümmetin diğer evliyalarının ömür boyu çalışarak ulaşmasının bile çok nadir
olduğunu ifade eder. Dolayısıyla "nihayetin bidayete dercedilmesi"
kuralı, doğrudan Sahabe yolunun bir yansımasıdır.
5.
Sonuç ve Çağrı
Mektubun sonunda muhataba, işin
aslının ve özünün bu büyük zatlar olduğu hatırlatılarak onlara karşı sevgi ve
muhabbet beslemesi tavsiye edilir. Mektup, hidayete tabi olanlara ve
Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (Mustafa) yolundan gitmeye devam edenlere salat,
selam ve iyi dileklerle son bulur.
