28 Haziran 2026 Pazar

Tefekkür’ün Kimliği

  

 


 (...)

Tefekkür’ün kimliği

Kur’an’da da yer yer isimleri sayılan;

tezekkür  (geçmişe yönelik düşünme süreci),

tedebbür (geleceğe dönük düşünme süreci),

taakkul (geçmiş ile gelecek arasında bağlantı kurma),

tefakkuh (bağlantılardan sonuç çıkarma) ve

tefehhüm (anlama, farkında varma)

aşamalarının bütünü olan tefekkür, akıl melekemizin bir meziyeti olduğundan, malzemesi de faal aklın sınırlarıdır.

Aklın sınırları aynı zamanda Göklerin ve Yerin sınırlarıdır (Sidretül Müntehâ).

(http://www.sonsuzlukkulesi.com/tefekkur/)

Benim verdiğim örnek torunum kadar küçük oldu. Siz daha önemli konuları tefekkür edin.

Şimdi tekrar edelim:

Anlama Süreci: İzlenim-duyum-algı-düşünme-Tefekkür…

Bu düşünme ve tefekkür safhasında konu ile ilgili az veya çok; ama mutlaka bilgileriniz olacak. Yoksa? Yerinde mi değil mi siz karar verin.

Aklıma bir örnek geldi: Değirmene gidiyoruz. Zahiremizi öğütüp un haline getiriyoruz. İki taş arasında zahire yoksa taşlar birbirlerini ezmeye başlar. Yani hiçbir şey elde edilemez. Anlıyorsunuz değil mi? Bilgi olmaksızın düşünme de tefekkür de… ?

Özetlemeye devam edelim:

Anlama süreçleri fizyolojik, psikolojik, nörolojik ve konuya göre tarihi, coğrafi, sosyolojik, felsefi, siyasi, ekonomik, kültürel vb. dallarda etkileşimler oluşturur.

Kısaca ‘Anlamak’ öyle kolay değil. Kolay olmadığını bilerek çevrenizdekilere bir bakıverin, yazılı ve görsel medyayı bir inceleyiverin. Çokbilmişler görecek-siniz. Kimileri izlenimlerini, kimileri duyumlarını, kimi-leri algılarını anlama olarak kabul ediyor.

İşte bizim püf noktamızda burada. Vahşi kapitalistler püf noktamızı çok iyi bildikleri için bizleri algı bombardımanına tabi tutuyor.

Dedik ya algı safhasında filtreler var. Bu filtreleri önceden yerleştiriyorlar.

Emperyalisler işbirlikçileri marifetiyle müfredatlarımızı düzenliyorlar. Öyle din filtresi yapıyorlar ki içinden hurafeler de geçiyor, uydurma hadisler de, yanlış yorumlar da… Ve kafamız tıkanıyor.

Uzatmayalım banyo lavabolarındaki filtre değil bu.

Banyo tıkandı mı ustayı çağırıyorsunuz. Usta işi hallediyor. Ama insanın yanlış anlamaları öyle kolay kolay düzelmiyor.

Ben, en çok o istismar edildiği için din filtresinden örnek verdim. Siz siyasi filtreleri düşünün.

Kahve muhabbetlerinde, ikinci çayı içmeye parası olmayanların savundukları siyasetçileri bir düşünün. Bunların filtrelerini temizlemek öyle kolay olmuyor.

Emperyalistler ve onlarla işbirliği içinde olanlar da olmayanlar da aynı taktikleri uygulayarak işleri öyle ayarlıyorlar ki siz durumu anlayınca çoktan Üsküdar’da sabah oluyor.

Keşke söylediklerim yanlış olsaydı. Söylediklerim yanlış olsa, bunca dökülmüşlüklerine rağmen yüzde bilmem kaç oyu garanti görebilirler miydi?

“Siyasete girme, konuya gel.” mi dediniz?

Güzel dediniz. Konuya gelmemiz zor değil; ama kendimize gelmemiz?

Anlama süreçlerinde algıdan öteye gidebildik mi? Düşünme ve tefekkür etme becerilerini geliştirebildik mi?

Bakın, biz kendimize gelemezsek değil düşünmeyi öğrenmek, değil tefekkür edebilmek algılarımıza da yeni filtreler takarlar. Takarlar mı takarlar. Bakın yazılı ve sözlü medya var gücüyle uğraşıyor.

Bu yazıyı buraya kadar okuyabilen okurum. Ben durumu anlatabilecek kelime bulamıyorum. Elimden de dua etmekten başka bir şey gelmiyor.

Yüce Rabbimizden, akıl yürütme/anlama melekelerimizin geliştirilmesinde bizlere yardım etmesini niyaz ediyorum.

Çekmeköy_İstanbul, 1 Aralık 2017

 ______________________



SabahattinGencal, Kalıpları Kıran DENEMELER, Cinius yayınları, İstanbul, 2019