Spor, beden ve ruh sağlığı bakımından yararlıdır. Yediden yetmişe herkesin spor
yapması yeğlenir. Spor karşılaşmaları aidiyet, başarı, yenme ve yenilme,
kurallara uyma, takım ruhu, iş birliği, dayanışma, centilmenlik vb. bakımlardan
da yararlıdır. Bu yarar herkes tarafından da bilindiği için sporla ilgili
birçok kurum ve kuruluşlar vardır. Tabii bir de bakanlık…
Spor
dallarından futbol bütün dünyada en çok ilgi çeken, amatör ve profesyonel
olarak oynanan ve de bir sanayi haline gelen bir oyundur. Ayrıca mahalleler,
şehirler ve devletler arasında karşılaşmalar yapılması da yeni yerler tanıma,
yeni kişilerle tanışma, turizm vb. yönlerden de yararlıdır.
Bugün
yani 20. 06. 2026 Salı günü Türkiye saatiyle 06.00 Milli futbol takımımız FIFA
2026 Dünya Kupası maçında Paraguay’a 1-0 mağlup oldu. 2-0’lık Avustralya
mağlubiyetinden sonra gelen bu yenilgi ile elendik. Bundan sonra yapılacak ABD
maçı artık bir formalite maçı olacak.
Maçı
çoğumuz izledik ve üzüldük. Üzülmeyenimiz yok. Futbolcularımızın hüngür hüngür
ağlamalarına da ayrıca üzüldüm. Sosyal medyada yavrularımız ve teknik
direktörümüz hatta tüm futbol yetkilileri aleyhindeki yazılara da üzülmemek
mümkün mü?
“Dünya
Kupası’nda Türkiye’nin Paraguay’a 1-0 yenilerek turnuvaya veda ettiği maç,
yalnızca skoruyla değil, sahada uygulanan yeni kurallarla da gündem oldu.
Paraguay; ağız kapatma nedeniyle kırmızı kart, 1 dakika dışarıda kalma cezası
ve 5 saniye kuralı sonrası korner kararıyla, yeni kuralların tümünü bir maçta
ihlal eden ilk takım oldu.” (https://www.karar.com/spor-haberleri/dunya-turkiye-paraguay-macini-konusuyor-tum-kurallari-ihlal-ettiler-2054991)
A
Milli Futbol Takımı, 2026 FIFA Dünya Kupası D Grubu'ndaki ikinci maçında
Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Kaliforniya eyaletine bağlı San Jose
kentinde karşı karşıya geldiği Paraguay’a 1-0 mağlup olarak turnuvaya veda etmesi
elbette değerlendirilmelidir. Ama değerlendirmek, eleştirmek demek suçlamak
demek değildir.
Ne
yazık ki Türkiye’mizde eleştiri kültürü yoktur. Olması da beklenemez. Eleştirel
okuma var mı? Yok. Eleştirel düşünme var mı? Yok. Eleştirel düşünme, yeni yeni
düşünceler üretmeyi öğretmiyoruz. Bu yetmiyormuş gibi kendiliğinden eleştirel
kültürü edinenleri paylıyoruz. Onlara sansür uyguluyoruz. Hapse de atıyoruz.
Böyle bir ortamda değil futbol, hiçbir spor gelişemez. Sivil toplum
kuruluşları, sendikalar, partiler vb.de olması gerektiği gibi olamazlar. Yani
Düşünme başka deyişle akıl yürütme olmayan yerlerde hiçbir alanda ve dalda
istenilen sonuçlar alınamaz.
Kuran-ı
Kerim Yûnus Suresi'nin 100. ayetinde, “Allâhın izni olmadıkça hiçbir nefs için
iyman edebilmek yoktur ve akıllarını husni isti'mal etmiyenleri o pislik içinde
bırakır.” (Elmalılı Meali (Orjinal) Meali) ifadesi yer alır. Bu ifadeler üzerinde tefekkür edelim. Tabii,
her ortamda ve her konuda yeni ve yararlı düşünceler üretebilmek için
düşünmemiz başka deyişle akıl yürütmemiz gerekmektedir. Ama biz ne yapıyoruz? Çenelerimizi
çalıştırıyoruz. Eğitim konusu mu? Çene yarışı. Hukuk konusu mu? Çene yarışı.
Ekonomi konusu mu? Çene yarışı. Yönetim ve siyaset konu mu? Çene yarışı…
Türkiye’mizde
üzülerek belirtelim ki, en çok da bu son yıllarda aklımızdan çok çenemizi
çalıştırıyoruz. Bu son aylarda ise artık alay konusu olmaya başlayan ve
üzülerek ifade edelim ki “mutlak butlan”, “mutfak buhran”, “mutlak şutlan” vb. ifadelerle
kavramları yozlaştırmak, kişileri itibarsızlaştırmak, güven duygularını yerle
bir ederek umutların yok olmasını gerçekleştirmek için uğraşanlar var gibi.
Gibisi fazla diyenler de olur.
Bütün
bunlar yokmuş gibi şimdi de Türk Milli Futbol Takımımızı eleştiride dozu
kaçırmak… “Milli Hüsran” ifadesinin kullanılması da ayrıca üzdü beni. Başlarken
yani sporun yararlarını sıralarken ne dedik? Aidiyet duygularını pekiştirme,
başarı mutluluğunu tadarken yenilgilere de alışmak ve bunlardan dersler
çıkarmak, disiplinli olma vb. Peki, yenildik diye bütün bu sayılanlar boşa mı
gitti. Çocukların buralara kadar gelebilmesi çabaları boşa mı gitti. Tekrar
ediyorum. Eleştirmesini bileceğiz.
Son
gelişmeler değil eleştirmesini bilmek daha konuşmasını bile bilmediğimizi de
gösterdi bize. Bağırmak, çağırmak, şantaj yapmak, tehdit etmek vb. Bütün bunlar
kelime hazinemizin zayıflığından ileri gelmiyor mu? Biz hep ekonomik
hazinelerle ilgilenmeye alıştık nedense…
“Bir
maç sonrasındaki tenkitlerden hareketle bu kadar konuyu önümüze sermek de ne
oluyor?” diyenler olabilir belki. Aslında Prof. Dr. Niyazi Kahveci bu konuyla
ilgilenseydi, hani “Üç adım atan, birkaç cümle söyleyen hakkında 500 sayfalık
yazı yazılır.” diyen Kahveci bu durumda Türkiye’nin röntgenini çıkartabilirdi.
Şimdi
denecek ki röntgen çıkarmak neye yarar? Onun okunması, teşhis edilmesi ve ona
ona reçetesi yazılması? Uygulanmadıktan sonra reçeteler ne işe yarar?
Sporda
nasıl egzersiz yapılıyorsa düşünmede de egzersiz yapmak dileğiyle…
Sabahattin
Gencal, İstanbul, 20. 06. 2026
