Çekmeköy, 04. 07. 2026
"Kendisi muhtâc-ı himmet bir
dede
Nerde kaldı gayrıya himmet
ede"
(Lâedrî)
(Kendisi başkalarının yardımına muhtaç durumda olan
birinin, başkalarına yardım etmesi (himmet etmesi) beklenemez, düşünülemez.)
Yukarıdaki berceste beyit tam da benim için
söylenmiş sanki.
Son nefesime kadar hayata/insanlığa minnacık da
olsa katkı sağlamaya söz verdik ama inşallah bu durumdayken yazmam aksi tesir etmez.
Korkularımdan biri de budur. “Dimyat’a pirince
giderken evdeki bulgurdan olma.” örneği yararlı olayım derken…
Bugün de hava sıcak. Bugün de atletle duruyorum
bilgisayarın /klavyenin başında. Ne yazayım?
15 yıl kadar önce blog arkadaşlarımdan 20
yaşlarında bir kızımız; “Bilgileri, biz araştırarak buluruz. Siz
tecrübelerinizi yazınız…” demişti. Hanım kızımızın ismini unuttum ama
tavsiyesini hiç unutmadım. Bu tavsiyeyi, başta rahmetli eşim olmak üzere çok kişiden
de duydum. Özellikle rahmetli eşimin “Senin hayatın, senin mücadelen, senin
azmin; senin yaşadığın çevreler ve bu çevrelerdeki sevilmen dizi filmlere taş
çıkartır.” derdi.
Her defasında çoğunu unuttum dediğimde de “Ben
sana hatırlatırım.” derdi. Zaman zaman hayatımı anlatmıştım o’na. Hiç unutmazdı.
Olduğu gibi, tarihi bir film gibi anlatırdı. Ama şimdi? O yok ki? On yıl
geçmesine rağmen yokluğuna hâlâ alışamadım…
Düşünüyorum: Rahmetli eşim yaşasaydı, bugün de
aynı şeyi söyler miydi? Gerçi insanların okumayla arasının bozulması o zamanda
da vardı ama şimdilerde…
Aslında tecrübeler de bir tarafa gelecekten
beklentiler de… Bu anı anlatabilsem yeterdi.
Bizler genellikle rutin ya da monoton hayat deriz
ya da tek düze alışılmış… Böyle bir şey yok kardeşim. Ayrıntıları hesaba
katarsan her salisemizin farklı olduğunu görürüz. Bu söylediğim hem duygu hem
de düşünce bakımından doğrudur. Bir örnek verelim:
Dün akşam Facebook sayfasında bir yazı okudum.
Açık deyişle bir Prof’umuzun Moskova Devlet Üniversitesi'nin 26-27 Haziran
günlerinde düzenlediği Philosophy of The Future (Geleceğin Felsefesi) başlıklı
Konferansta yapılan konuşmasını okudum. Bir paragraf moralimi öyle bozdu ki
anlatamam. Bütün öğrendiklerimize şey etti sanki. Ben bu sıkıntı ile uyuyamam
dedim ve yapay zekâdan yardım istedim. Bereket yapay zekâ daha önce de
okuduklarımın ve duyduklarımın doğruluğunu teyit ederek ferahlattı beni. (Yapayzekânın yazısını okumak isteyenler tıklayabilir)
Koskoca Prof.ün yazısını yanlış olduğunu söylemek
haddim değil. Ama öğrendiklerimden farklı ve olumsuz yönde sarsıcı… Yazmaya
biraz da bunun için korkuyorum. Şimdiye dek pür dikkat yazdım ama bu haller
içindeyken ne olur ne olmaz…
Onun için diyorum ki; hani derler ya: “Babana
bile güvenme.” Ben de diyorum ki “Sabahattin Gencal’a bile güvenme.” Mutlaka
mutlaka okuduklarını duyduklarını araştır. Zaten öyle bir ayet de var:
"Ey iman edenler! Eğer bir fâsık (güvenilir
olmayan, yoldan çıkmış kimse) size bir haber getirirse, onun doğruluğunu
araştırın. Yoksa bilmeden bir topluluğa kötülük edersiniz de sonra yaptığınıza
pişman olursunuz." (Hucurât Suresi, 6. Ayet)
Kimin ne olduğunu ancak Allah (cc)
bilir. Onun için eleştirel okumayı,
objektif değerlendirmeyi ihmal etmeyiniz.
Bilinenleri tekrarlamış olduk. Hz. Mevlâna
gibi:
Her gün bir yerden göçmek ne iyi
Her
gün bir yere konmak ne güzel
Bulanmadan,
donmadan akmak, ne hoş!
Dünle
beraber gitti cancağzım,
Ne
kadar söz varsa düne ait
Şimdi
yeni şeyler söylemek lazım...
(Mevlâna
Celaleddin Rumi)
Allah izin ederse yarın bu yerden göç
edip Akyazı Kuzu’luk Kaplıca
Evlerine konmak niyetindeyiz.
İnşallah yeni sözler söyleyebiliriz.
Ama bu kafayı da oraya götürürsek…
*
Bugün
04 Temmuz 2026 Cumartesi, saat 16.00’da değerli Erdoğan Teke Bey ve gelebilirse
değerli Ahmet Mutluoğlu Beyle buluşacağız. Bir gündemimiz yok. Sohbetimiz her
zamanki gibi doğal akışında olur inşallah. Ben kanal suyunun akışından değil
şırıl şırıl akan, taşlara vura vura köpüren biraz da kıvrılarak akan dereleri
severim. Kim sevmez ki? Değil mi?
Uzatmayalım.
Onlardan, yeni daha önce gün yüzü görmemiş bir mesaj vermelerini isteyeceğim.
Şimdiden merak ediyorum ne söyleyecekler diye…
Siz
de merak ediyorsanız aşağıdaki yazıları okuyunuz.
Okuyunuz
okuyunuz.
Sabahattin
Gencal, İstanbul 04. 07. 2026
Not
Şiddetli sağnak başladı.
Balkon giderinden su taştı. Oluklar mı tıkandı acaba? Ahmet farketti de balkanu su basmaktan korudu.
Erdoğan Teke Bey telefon etti. Ahmet Bey'in toplantıya gelemeyeceğini söyledi.
Toplantının yapılıp yapılmaması yağmur durumuna kaldı.
Yağmur dindi. Ama terleme devam ediyor. Acayıp bir terleme... Ahmet alçak basınçtan diyor. Durup dururken atlet değiştiriyorum...
Zaman zaman halden hale girdiğimden söz ederdim. Anlaşılan halden hale giren sadece ben değilim, sen de o da değil... Bakın hava da böyle. Saat saat değişiyor. Mevsimler bile eski mevsimler değil.
Görelim Mevlam neyler/Neylerse güzel eyler...
***
 |
| Erdoğan Teke Çekmeköy, 04. 07. 2026 |
EĞİTİMCİLERİMİZİN
ÖNÜNÜ DEVLETİMİZ AÇSIN
Sevgili
Sabahattin Bey ile bugün yaptığımız bu son toplantıdan sonra iki aylık bir
ayrılık yaşayacağız. Kendisi termallere gidecek. Tabii bunlar son derece üzücü
çünkü burada yalnız kalıyorum. Ben bir yere ayrılmıyorum eşimden dolayı…
İnsan bazen düşünüyor ve
diyor ki:
'Biz nasıl bu hale
geldik? Neydik, ne olduk?'
Gençliğimize
bir bakıyoruz; gençliğimizde her şeyimiz vardı, her şey güzeldi. Aradan yıllar,
uzun yıllar geçti ve her şeyimiz bozuldu.
Ahlakın
bozulduğu gibi...
Ben
83 yaşına gelmiş bir Türk vatandaşı olarak uzun zaman Avrupa’da kaldım. Oradaki
hayatı gördüm. Oradaki yaşam şartlarıyla buradaki yaşam şartlarını
karşılaştırdığım zaman arada çok büyük bir fark var:
İnsan
orada çalışırken, yaşarken hiçbir korku ve kaygı duymadan hayatını
sürdürebiliyor. Ama maalesef ülkemizde akşam evdeyken acaba başımıza ne
gelebilir, komşumuzun başına ne gelebilir veyahut arabamıza herhangi bir
hırsızlık olayı olur mu diye endişe ediyoruz. Gece eve hırsızlar girer mi vb.
Biz
bu hale nasıl geldik?
Ahlakımız
değişti. Ben inanıyorum ki bir insanın ahlakı, ilkeleri ve saygısı olması
lazım.
Kendimden
bahsedersem, örnek olarak; bir insanın her konuda adil olması lazım. Güvenilir
olması lazım. Herkese güveneceksin, sen de karşındakinin güvenini kazanmış
olacaksın. Saygılı olmak lazım; sen nasıl birilerine saygılıysan, insan
karşısındaki gencin de kendisine saygılı olmasını ister. Ülkemizi sevmemiz
lazım. Bizim ülkemiz diğer ülkelerden farklı değil; aslında daha iyi, daha
büyük bir ülkedir ama ahlakı ve huzuru çok bozulmuş bir ülkedeyiz.
Acaba
diyorum bu durum eğitimden mi kaynaklanıyor, nüfusumuzun artmasından mı
kaynaklanıyor yoksa bizi yöneten insanlardan mı kaynaklanıyor? Onun cevabını
maalesef hâlâ bulamadım.
Toplantımızda
sevgi değer kardeşimiz, değerli insan öğretmen arkadaşım Ahmet Gencal Bey’e
sordum:
'Biz
niye bu hale geldik hocam? Siz eğitimcisiniz, bize bir yol gösterin. Neden biz
bu hale geldik?' dediğim zaman çok çarpıcı şeyler söyledi. Biz bunları yapabilmemiz
için sanki çok büyük dağları aşmamız gerektiğini düşünürken, sevgili hocam bana
'Hayır, o kadar uzun değil, çok basit bir şekilde eski döneme, bizden önceki döneme
dönmeli' dedi. Ama burada bir adım atmak lazım. Bu adımı kim atacak, nasıl
atacağız? Onun cevabı hâlâ meydanda duruyor.
Ben
yine de umut var diyorum. Biz Türk milletinde bir asalet vardı. O eski
günlerdeki, eski zamanlardaki inançlara, değerlere dönmemiz lazım ve
dönebilecek kapasitemiz de var. Yeter ki saygılı olalım, yeter ki dürüst
olalım.
Bizi
bu cehaletten kurtarmak için yetiştiren eğitimcilerimizin önünü devletimiz
açsın. Yoksa böyle gidersek bir kısır döngüyle hem bizim geleceğimiz hem de
çocuklarımızın geleceği, maalesef üzülerek söylüyorum ki iyi durumda olmayacak.
Bizi
idare eden insanlar acaba bu şapkalarını önlerine koyup bir düşünüyorlar mı?
İnanın, başımızdakiler Avrupa’daki ülkelerin nasıl idare edildiğine bir
baksınlar. Bizim kadar nüfusu olan, 85 milyonluk bir Almanya, bundan 15-20 sene
önce ekonomisi çok daha iyi olmayan bir ülkeydi. Ama bir kadın geldi; Başbakan
Merkel diye bir kadın geldi, senelerce başbakanlık yaptı ve Almanya’yı belki de
dünyanın en yüksek gelir düzeyine sahip ülkeleri arasına soktu. Görevi
bittiğinde de 'Benden bu kadar' diyerek ayrıldı gitti. Neden bizim Türkiye’de
birisi çıkıp da 'Benden de bu kadar; ben yaptıklarımı milletime emanet
ediyorum, hediye ediyorum' deyip koltuğundan çekilmiyor? Çıkmıyor, çünkü sanki
oturdukları koltuğa 404’le yapışmış gibi kalıyorlar.
Orada
bir siyasi söylem duymuştum, çok hoşuma gitmişti: 'Kalkamıyorlar
koltuklarından, çünkü altlarını temiz tutmamışlar, koltuğu kirletmişler'
demişlerdi, çok hoşuma gitmişti. Evet, temiz koltuktan herkes önünü ilikleyip
rahatlıkla kalkar ama kirli koltuktan, kirlenmiş koltuktan kalkmak biraz
zordur. Aynen küçük yaşta bir çocuğun yatakta uyurken istem dışı yatağı
ıslatması gibi bir durum...
Sözlerimi
bir yerde bağlamak istersem şöyle diyelim: O zaman bize ne lazım? Önce bir
ahlak yasasının mutlaka çıkması lazım. Her konuşmamda arkadaşlarımla da
konuşurum, sizden de özür dileyerek söylüyorum, mutlaka ama mutlaka bir ahlak
yasası çıkmalı. Bununla birlikte kalıcı bir eğitim yasası çıkması lazım.
Türkiye’mizde
özel okullar var. Ben fazla iddialı konuşmayayım ama Avrupa’da kaldığım yıllar
içerisinde yaşadığım ilçede hiç özel okul görmedim. Bütün okullar devlete
aittir ve orada okuyan çocuklar bedava okurlar, aileleri hiçbir ücret ödemez.
Ve aynı seviyede, aynı bilgilerle yetişirler.
Ben
şunu da orada gördüm ve burada da hep öğretmen dostlarım var, onlara da
söylerim; orada şöyle bir uygulama var: Çocuk belli bir sınıfa geldiği zaman
—yanılmıyorsam lise çağlarına geldiği zaman— bu çocuğun üniversitede okuyup
okuyamayacağına kendi öğretmenleri karar verir. Okulun hocaları bir araya
gelir, o öğrenci hakkında tuttukları notları aileye bildirirler ve derler ki:
'Sizin oğlunuzun, kızınızın üniversiteye gitme yeteneği yok; en iyisi yol
yakınken çocuğunuzu bir meslek dalına yönlendirin, orada başarılı olsun.' Acaba
diyorum Türkiye’de neden böyle bir şey olmuyor?
Ayrıca
ihtiyacımız olan kadar öğretmen yetiştirmiyoruz. Öğretmene çok çok fazla
ihtiyacımız var derken, bir bakıyoruz yıllarca atanmamış öğretmenler olarak hep
zihinlerde kalıyorlar. Onun için ben diyorum ki; birinci sırada ahlak yasası,
ikinci sırada ise kalıcı bir eğitim yasası ile Türkiye belki düzlüğe çıkar.
Söyleyeceklerim
bunlar.
Bu
arada sözlerimi bitirirken, sevgili arkadaşım Sabahattin Gencal’a çıkacağı
yolculukta hayırlı yolculuklar diliyorum. Güle güle gitsin, güle güle gelsin.
Saygılarımla, güle güle hocam."
Erdoğan
Teke, 04. 07. 2026
 |
| Ahmet Gencal Çekmeköy, 04. 07. 2026 |
GÜN
YÜZÜ GÖRMEMİŞ BİR KELÂM
Sevgili babacığım,
Önce
şunu söylemek isterim: Yanlış yazarım korkusu, aslında hâlâ ne kadar dikkatli,
ne kadar vicdanlı yazdığınızın en büyük kanıtıdır. Yanılma korkusu taşımayan
kalem, asıl tehlikeli kalemdir. Siz yarım asrı aşan yazı hayatınız boyunca
yalnızca düşüncelerinizi değil, düşüncelerinizi sürekli sorgulama cesaretinizi
de bize öğrettiniz. Belki de bize bıraktığınız en kıymetli miras budur.
Yazınızı
okurken bir şeyi daha hissettim. Belki de bugün zihninizi en çok yoran,
Moskova'daki o felsefe kürsüsü ya da yapay zekânın verdiği cevap değildi.
Sofrada eksik kalan bir sesin, bir hatırlayışın, rahmetli annemin yokluğunun
bıraktığı boşluktu. Siz, annemin hayatınızı bir film gibi anlattığını yazarken
aslında bize çok daha büyük bir hakikati söylediniz. İnsan bazen hafızasını
değil, hafızasını kendisine hatırlatan insanı kaybediyor. İşte o zaman yalnız
yıllar değil, kelimeler de ağırlaşıyor.
Ama
yazınızda beni en çok düşündüren cümle şuydu:
"Her
salisemizin farklı olduğunu görürüz."
Bence
yazınızın asıl cevheri burada saklı.
Gençken
yılların peşinden koşuyoruz; yaş aldıkça ise anların kıymetini öğreniyoruz.
Aynı sandığımız sabahlar birbirine benzemez. Aynı pencereden baktığımız gökyüzü
bile her gün başka renktedir. Aynı çayın buharı, aynı yürüyüş yolu, aynı dost
sohbeti... Hiçbiri dünkü değildir. Belki de hikmet, büyük olayları görmekte
değil; birbirine benzediğini sandığımız günlerin aslında birbirine hiç
benzemediğini fark edebilmektedir.
Siz
yıllardır "Bana bile güvenmeyin; araştırın." diyorsunuz. Bu sözünüz
bana göre sadece bilgiyle ilgili değildir; insanın kendi nefsine karşı da
uyanık olması gerektiğini anlatır. Çünkü insanı yanıltan yalnızca yanlış
bilgiler değildir; bazen en büyük yanılgı, kendi doğrularından hiç şüphe
etmemektir. Bu yüzden Hucurât Suresi'nin o büyük ikazı bugün belki de her
zamankinden daha anlamlı geliyor: Araştırmak, doğrulamak ve hüküm vermeden önce
durup düşünmek...
Bugün
benden gün yüzü görmemiş bir kelam istenmişti ya...
Benim
bu sofraya bırakacağım kelam şudur:
"İnsan,
bildikleriyle değil; yanılıyor olabileceğini kabul ettiği ölçüde hakikate
yaklaşır. Çünkü kibir insanı bildiğine mahkûm eder, tevazu ise öğrenmeye devam
ettirir."
Sanırım
ömür dediğimiz yolculuk da bunun için var. Her gün biraz daha az hükmeden,
biraz daha çok dinleyen, biraz daha çok anlamaya çalışan bir insan olabilmek
için...
Yazınızın
sonunda akan derelerden söz etmişsiniz. Ben de sizin benzetmenize küçük bir
cümle eklemek isterim. Kanalın suyu dümdüz akar; ne geçtiği yere bir iz bırakır
ne de kendine bir hikâye... Ama dere, taşlara çarpa çarpa yolunu bulur.
Köpürür, kıvrılır, bazen yavaşlar, bazen hızlanır; fakat sonunda yine denize
ulaşır. İnsan ömrü de böyledir. Bizi olgunlaştıran, önümüze çıkan taşlar değil;
o taşlara çarparken kaybetmediğimiz berraklıktır.
İnanıyorum
ki Akyazı yolculuğu size yalnızca dinlenmek değil, yeni kelimeler de hediye
edecek. Çünkü bazen insan yeni düşüncelerini yeni kitaplarda değil, yeni
yürüdüğü patikalarda bulur. Kaplıcanın sessizliği, sabah yürüyüşleri, kuş
sesleri ve tabiatın dinginliği kaleminize yeniden nefes olacaktır. Ben de o
yürüyüşlerde yanınızda olmaktan, yeni hikâyelerinize ve yeni tablolarınıza
birlikte şahitlik etmekten büyük mutluluk duyacağım.
Yolumuz
açık, dinlencemiz bereketli, kalemimiz daim olsun sevgili babacığım.
Ve
son olarak şunu söylemeden bitiremeyeceğim:
Siz
bize yalnızca yazmayı öğretmediniz; yazmadan önce durmayı, düşünmeyi, şüphe
etmeyi ve hakikatin karşısında mütevazı olmayı da öğrettiniz. Bana göre insanın
geride bırakabileceği en büyük miras da budur.
Ahmet
GENCAL, İstanbul, 04. 07. 2026
Sabahattin Gencal
Çekmeköy, 04. 07. 2026
“ARANIZDA SELÂMI YAYIN”
Bazen
uzunca bir metinden bir şey anlayamayız. Bazen de bir kelime beynimizi
şimşekler. Öyle aydınlatır ki…
Bugün
Erdoğan Bey ve Ahmet Gencal Bey'le sohbet ettik.
Yukarıda belirttiğimiz üzere hocamız Ahmet Mutluoğlu gelemediler.
Gündemsiz
sohbetimiz ancak bu kadar güzel olabilirdi. Ahmet Bey doğadaki ayetleri okuyan
batılıların baykuş kuşundan hareketle radarlara takılmayan uçak yapmalarından
söz etti. Yine hızlı tren yapımında yine kuşlardan yararlandığını belirtti.
Ahmet,
Özel okulların dününü ve bugününü karşılaştırarak anlattı.
Bunlar
ve başkaca anlatılanların hepsi de ayrıca ele alınacak önemde konulardır. Hele
de Erdoğan Teke Beyin arada söylediği bir söz var ki sonraya bırakılamaz:
İsviçre’de
bulundukları sırada karşılaştıkları bir İsviçre'liye selâm verdi. İsviçre'li de
selâmı güzelce aldı. Ancak yanında olan (affedersiniz) köpek havlamaya başladı.
Köpeğin sahibiolur böyle, tamam vb. sözler söyleyerek susturdu köpeği. Erdoğan Bey, merakından sordu. Köpek niye havladı? Cevaba dikkat edelim. Bir kişiye
selam vermekle birden fazla kişiye selâm vermek ayrı ayrı kelimelerle oluyor.
Erdoğan Bey bir kişiye selam verdi. Köpek alındı, bana selam verilmedi diye
havlamaya başladı. Bizde derler ya adam yerine konmadım, diye. Sanki onun gibi…
Basit
gibi görülen bu vaka bana Sevgili Peygamberimizin (sav) selamlaşma ile ilgili
hadisini hatırlattı:
Ebû
Hüreyre'nin naklettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur: “İman
etmedikçe cennete giremezsiniz, birbirinizi sevmedikçe de iman etmiş
olmazsınız. Size, yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir iş göstereyim
mi? Aranızda selâmı yayın.” (M194 Müslim, Îmân, 93)
Yazmaya
elim var mıyor, İsviçre’nin köpeği kadar da olamayacak mıyız demeye de dilim varmıyor.
Bu kadarda mı kutuplaşacaktık. Bu kadarda mı menfaat perest olacaktık.
Menfaatimiz olmayanlarla selâmı sabahı kesmek bize yakışmaz. Daha ne söyleyeyim?
Öğüt
vermeyeceğiz dedik doksan kere ama yine dayanamadık. Öğretmenler buna fırsat
eğitimi diyorlar. Belki yeri ve zamanı değildi ama köpeğin havlamasının sesi
kulaklarımda yankılanırken…
Yok yok ,
yavaş da olsa uyanacak yurttaşlarımız. El
ele kolkola girecekler. Buna inanıyorum ama ben de bu güzel tabloyu görebilsem
diyorum.
Kalın
sağlıcakla
Sabahattin
Gencal, İstanbul, 04. 07. 2926
