2 Ağustos 2026 Pazar

Beynin de Çeşitli Gıdalara İhtiyacı Var

 





Öğrenmenin sonu var mıdır? Bu da sorulur mu, yoktur elbet. Yeni şeyler öğrenmenin tadına doyum olmaz. Bir de bildiğini sandığın bir kavramla ilgili olarak yeni şeyler öğrenmek vardır ki onun verdiği duyguyu nasıl anlatacağımı bilemiyorum. Her zaman yediğiniz bir yemeği başka bir aşçının lokantasında yiyor ve “Ben bu lokantaya daha önce niye gelmedim?” diyorsunuz. Tabii aşçının bütün yemeklerinin iyi ve güzel olduğunu söylemiyoruz ama bu alıntı yaptığım yemekleri / yazıları güzel doğrusu:

“Siyaset Arapça “s-w-s” kökünden türetilen bir kavramdır. Bu kavram “at bakıcılığı, seyislik, terbiye etme ve bir hayvanı ya da sürüyü gütme, idare etme/yönetme” anlamına gelir. Bu kelime buradan “devleti idare etme, bir toplumu yönetme ve işleri yoluna koyma” anlamlarına dönüştürülmüştür. Arapçada bir hayvanın ehlileştirilmesi, terbiye edilmesi ve güdülmesi anlamına gelir.

Yahudiler, Müslüman tebliğcilere, “Siz gidin, sizin çobanınız gelsin, onunla konuşalım.” anlamına gelen bir şeyler söylemişlerdi. Bunun üzerine Bakara 104. ayet nazil oldu ve orada denildi ki: “Ey iman edenler! ‘Râinâ’ demeyin; ‘unzurnâ’ deyin ve iyi dinleyin. Kâfirler için elem verici bir azap vardır.” “Bizi güt demeyin, bizi gözet.” uyarısı yapıldı. Evet, “Her çoban sürüsünden mesuldür.” ama ne yöneticilerimiz bizim çobanımız ne de toplum onların güttüğü bir sürüdür. Allah (c.c.) böyle buyursa da halimiz malum. Din adamları, devlet adamları, örgüt liderleri hem kendileri ilahlık ve rablik taslıyor hem de onlara tabi olanlar, onları idolleştirerek ilahlık ve rablik konumuna yükseltiyorlar. Yasalar, eğitim, medya, algı yöneticileri ve kanaat önderleri üzerinden toplumu güttükleri de bir gerçek.”1

        Yukarıdaki alıntının birinci paragrafını yeni öğrendim. Hem bu kavram üzerinde düşündüm hem de seyis ve reis üzerine çağrışımlarım oldu. İkinci paragrafla ilgili olarak çok yazılar yazıldı ama değişen bir şey olmadı.

        Yüzyıllardır uyutulmaya çalışılan bir toplumu değiştirmeye elbette bireysel olarak gücümüz yetmez. Bunu biliyorum. Buna rağmen yazıyorum. En azından kendim değişir ve gelişirim inşallah.

        Ne derece gelişeceğimi kestiremem ama sözünü ettiğim lokantadan yersem yakında obez olurum. Ustanın ve Lokantanın adını dipnotlarda yazdım. Ama açık açık yazmıyorum ki bir operasyon yapılmasın. Bir daha gelemeyebiliriz ya da gelirsek bulamayabiliriz onun için aşçımızın birkaç yemeğinden de tattıralım:

“Bugün Müslümanlar camilerini ayırdılar. Kur’an kursları, medyaları, medreseleri, yayınevleri ayrı ayrı. Hac ve umreye bile kendi hocalarından başkası ile gitmiyorlar. Vakıfları, dernekleri ayrı. İnsani yardım örgütleri bile ayrı. Çünkü zekâtlarının başka yerlere gitmesini istemiyorlar.

Unutmamak gerekir ki, “Tefrika girmeden bir millete düşman giremez, toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez.” Kavmiyetçilikten uzaklaşmamız gerek. Liderlik konusunda “benim devletim, benim milletim, benim partim, benim şeyhim, benim örgütüm” olmaz. Bunların hepsi kavmiyetçiliğin farklı tezahürleridir. “Fikr-i kavmiyyeti tel’in ediyor Peygamber.” İlk haram, ilk lanet ırkçılığadır. İlk ırkçı şeytandır. “Biz Müslümanlardanız diyenden daha güzel sözlü kim olabilir?”2

        “Fikr-i kavmiyyet” kavramını da yeni duydum. Biz, Trabzonspor’u tutar gibi parti tutmayalım diyorduk ama tesirli olamıyorduk. Demek ki her kavramı yerinde kullanmalı. Ayrıca örneklerle açıklamalı:

                        “Başörtüsü başörtüsü olmaktan çıktı, aksesuara           dönüştü.

Namazı spor, orucu diyet niyetine dönüştürmüşler.

Hac da turizm olmuş.

Zaten adı şimdiden belli, hac ve umre turizmi.

Kurban da kebap bayramı olunca, bu iş tamam.

Sakal bırak, başörtüsü tak, sonra onlar ne yapıyorsa aynısını yap.

Seremoni, ritual, ikonalar, hepsi aynı.”

(…)

“Allah ile aldatma” ikliminin, Türkiye’mizi ne hale getirdiğini gördüğüm için, gerçekten çok üzgünüm.

Ama…

Mütedeyyin (!) iktidardan medet uman sayın ahalimiz bir defa daha layığını bulduğu için, doğrusu bu defa…”3

            Usta aşçılardan alıntı yapardım gerçi ama genellikle yemekleri kendim pişirirdim. Tabii kendime göre açık deyişle doktorumuzun uygun gördüğü biçimde: Az yağlı olacak. Tereyağından ve halis zeytinyağından başka yağ kullanılmayacak. Çok tatlı, çok tuzlu, çok biberli vb. olmayacak. Soğuk da sıcak da yenmeyecek, az yenecek vb. Başka deyişle hasta yiyecekleriyle okuyucuların iştahını kestik. Yazı dediğin işte bu alıntıladığım aşçının yazıları gibi olur: Sipariş üzerine yemek yapmaz. Hükümet yiyemez, halk sindiremez vb. diye düşünmez…

        Biz düşüne düşüne yazıyoruz da ne oluyor?

        Ne olacağını ancak Allah (cc) bilir.

        İyi, doğru, güzel ve yararlı olması dileğiyle…

        Sabahattin Gencal, Kuzuluk, 31. 07. 2026

___________________

1.     Abdurrahman Dilipak, Siyasetten Nefret Ettirdiler! 19/07/2026

https://www.mirathaber.com/siyasetten-nefret-ettirdiler/

2.     Abdurrahman Dilipak: “Ehli Sünnet” Diye Bir Mezhep Yok, “Şia” Diye de!  28/03/2026 https://www.mirathaber.com/dilipak-ehli-sunnet-diye-bir-mezhep-yok-sia-diye-de/

3.     Abdurrahman Dilipak, 'Su geçiren oje, abdeste mani olmayan ruj', 2025-04-15, https://www.yeniakit.com.tr/haber/su-geciren-oje-abdeste-mani-olmayan-ruj-1927110.html