İmam-ı Rabbani Hazretleri'nin mürşidi Muhammed Bakibillah’a yazdığı bu derinlikli mektup, tasavvufi bir seyrüseferin duraklarını, özellikle de "iniş" (nüzul) ve "berzah" (geçit) makamlarını konu almaktadır. Metni sistemli bir şekilde şu başlıklarla özetleyebiliriz:
1. Manevi Hal: Bulmuşken Kaybetmek ve Fenâ-Beka Dengesi
Mektubun başında yazar, içinde bulunduğu paradoksal bir hali arz eder. Kişi, Allah’ı bulduktan sonra artık kendi nefsini (hakikatini) bulmuş, fakat bu sefer de ilk bulduğu halin sarhoşluğundan uzaklaşmıştır.
İlmi Bakış: Allah ile beraber (huzurda) olma hali devam eder.
Zevk (Hissediş) Bakışı: Bir nevi "yitiklik" ve yüz çevirmişlik hissi hâkimdir.
Denge: Kişi dışarıdan bakıldığında var (baki), iç dünyasında ise yok (fani) hükmündedir. Bu durum, manevi sarhoşluktan (sekir) çıkıp ayıklığa (sahv) geçişin bir işaretidir.
2. Hübut ve Nüzul (İniş) Makamı
Yazar, yükseliş (uruc) döneminin kapandığını ve artık halka hizmet, irşat ve yaratılış gayesine dönüş anlamına gelen "iniş" (nüzul) sürecinin başladığını belirtir.
Berzahiyet: Ruh ve nefis arasında bir köprü (berzah) kurulmuştur.
Çift Yönlü Fayda: Bu makamdaki kişi, üstten (İlahi âlemden) feyz alır, alta (halka) ise bu feyzi aktarır. Hem öğrenen (müstefid) hem de öğretendir (müfid).
3. Kalp Makamının Hakikati
Mektupta iki tür kalp makamından bahsedilir:
İlk Makam: Yükselişten önceki, süluka yeni başlayanların kalbi.
İkinci (Yüksek) Makam: Allah’a ulaşıp geri döndükten sonra ulaşılan "sağ ve sol arasındaki boşluk" olarak tanımlanan hakiki berzah kalbi.
4. Cezbe ve Süluk İlişkisi
Mektubun önemli bir kısmı "Aziz Mütevakkıf" olarak anılan bir şahsın manevi durumu üzerinedir.
Cezbe Türü: Bu kişinin cezbesi (manevi çekim), her zaman yukarıya dönüktür ve halka fayda verme makamıyla tam örtüşmez. Bu hal, Hâce Ubeydullah Ahrar silsilesinden gelen bir cezbe türüne benzetilir.
İniş Zorluğu: Söz konusu kişi, cezbe makamından aşağıya (halkın arasına ve irşat makamına) inmekte zorlanmaktadır. Zira sürekli yukarıya yönelmekte ve bir tür manevi sarhoşluk (sekir) yaşamaktadır.
5. Sonuç ve Temenni
İmam-ı Rabbani, bu karmaşık manevi hallerin daha detaylı anlatıldığı bir risalenin (kitapçığın) yolda olduğunu haber verir. Mektup, sözü edilen kişinin zihin dağınıklığından kurtulup tam bir nüzul (iniş) gerçekleştirerek halka faydalı bir konuma gelmesi duasıyla son bulur.
"Basitlik en üst düzey gelişmişliktir." - Leonardo da Vinci | ||||||
Sabahattin Gencal’ın Bugünkü Etkinliklerinden Bazıları | ||||||
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||
