Söz Allah’ın Kelâm sıfatının insanda bir tecellisidir. Söz insanı insan eden bir kavramdır. Kutsal Kitap Tevrat “Önce söz vardı.” İfadesi ile sözün önemini vurgular. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) “Dinleyenlerin anlayacağı biçimde konuşmakla emrolunduk.” buyurmaktadır. Yunus Emre de sözün önemine vurgu yapmaktadır:
Söz ola kese savaşı
Söz ola kestire başı
Söz ola ağulu aşı
Bal ile yağ ede bir söz
Kişi
bile söz demini
Demeye
sözün kemini
Bu
cihan cehennemini
Sekiz
uçmak ede bir söz
Yürü yürü yolun ile
Gafil olma bilin ile
Key sakın ki dilin ile
Canına dağ ede bir söz
Yunus
imdi söz yatından
Söyle
gözü gayetinden
Key
sakın o şeh katından
Seni
ırak ede bir söz,
Yunus Emre
Yunus
Emre sözün ne denli önemli olduğunu belirtme kalmıyor sözün kısa ve öz
olmasında da yarar görüyor.
Az söz erin yüküdür
Çok söz hayvan yüküdür
Biline bu söz yeter
Sende gevher var ise
Yunus Emre
Yunus
Emre Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (sav) buyurdukları gibi halkın
anlayabileceği biçimde şiirler yazmıştır.
Kara taşa su koyarsan,
Elli sene ıslatır isen
Hemen taş yine bayağı,
Hünerli taş olur değil
Yunus olma cahillerden,
Irak kalma ehillerden
Cahil ne var mümin ise,
Cahillikte kalır değil
Yunus Emre
Cahillikten
kurtulmak için, insanları da cahilliklerinden kurtarmak için muhatapların
psikolojik durumları, kapasiteleri, içinde bulundukları durumlar dikkate
alınarak söz söylemeli. Yarar sağlamayacak sözlerden sakınmalı.
“Yunus
Emre, kelimelerden bir Süleymaniye kurmuş büyük bir dil mimarıdır."
diyen Samiha Ayverdi Yunus’un şiirlerinde özün biçimden önce geldiğini
belirtmektedir.
Keleci bilen kişinün
Yüzünü ağ ide bir söz
Sözü pişürüp diyenün
İşüni sağ ide bir söz
demesi
bundandır. Çünkü şiir, bir söz sanatıdır.
Yunus,
bu yüzden şiire öncelikli olarak bu dikkatle bakar ve sözün şiir olabilmesinin
şartını "sözü pişirmek"
şeklinde ifadelendirir. Son derece ilginç sayılması gereken bu ifade tarzı
sözün şairin zihin ve gönül dünyasında bir işlemden geçmesi, çiğ yiyeceklerin
pişirme işlemiyle nasıl lezzetli ve faydalı hâle geliyorlarsa sözün de benzer
bir işleme tabi tutulmasını belirtmektedir.”1
__________________
1. http://www.yunusemre.gov.tr/
SabahattinGencal, Yunus Emre, Cinius Yayınları, İstanbul, 2020
"Basitlik en üst düzey gelişmişliktir." - Leonardo da Vinci | ||||||
Sabahattin Gencal’ın Bugünkü Etkinliklerinden Bazıları | ||||||
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||
