İmam-ı Rabbani Hazretleri tarafından Lâlâ Beğ'e yazılan 81. Mektup, İslam dininin içinde bulunduğu zor durum ve bu durumdan kurtulmak için gösterilmesi gereken gayret üzerine odaklanmaktadır. Metnin sistematik özeti şu şekildedir:
1. Mektubun Temel Amacı ve Muhatabı
Mektup, devlet kademesinde etkili bir isim olan Lâlâ Beğ'e yazılmıştır. Temel amacı, İslam dininin izzetini korumak, dini hükümleri canlandırmak ve Müslümanların üzerindeki baskıyı kaldırmak için muhatabını teşvik etmektir.
2. İslam'ın "Garip" Durumu ve Küfrün İstilası
Zamanın Tavsifi: İslam'ın yaklaşık bir asırdır "garip" (sahipsiz ve zayıf) bir durumda olduğu ve bu durumun artık son raddeye ulaştığı vurgulanır.
Küfrün Baskısı: Küfür ehlinin sadece kendi inançlarını yaşamakla kalmayıp, İslam ahkamını tamamen yok etmeye ve Müslümanların izini silmeye çalıştığı belirtilir. Müslümanların dini vecibelerini yerine getirmelerinin hayati tehlike oluşturacak kadar zorlaştığı bir dönemden bahsedilir.
3. Sembolik Bir Örnek: Sığır Kesilmesi
Dönemin Hindistan şartlarında İslam'ın en belirgin alametlerinden (şerairinden) biri olan sığır kesilmesi konusu üzerinden örnek verilir.
Gayrimüslimlerin, İslam'ın bu nişanesini engellemek için her türlü maddi fedakarlığı (haraç vermeyi) göze aldıkları, buna karşılık Müslümanların bu tür dini özgürlükleri savunması gerektiği ifade edilir.
4. Devlet ve Saltanatın Sorumluluğu
Kritik Eşik: Yeni başlayan saltanat döneminin, İslam'ın yeniden itibar kazanması için büyük bir fırsat olduğu belirtilir.
Uyarı: Eğer bu başlangıçta İslam'a kuvvet ve revaç verilmezse, gelecekte Müslümanların halinin çok daha zor olacağı konusunda ciddi bir uyarı yapılır.
5. Manevi Müjde ve Dua
Saadet ve Devlet: İslam'a hizmet etme ve dinin emirlerini yayma şerefine nail olanların çok büyük bir saadete erdiği ifade edilir. Bu durum, Allah'ın dilediğine verdiği büyük bir lütuf (fazl) olarak nitelenir.
Kapanış: Mektup, Hz. Muhammed'in (s.a.v) yolunda sebat etme duası ve ona olan salat-ü selamlar ile sona erer.
Özetle: Mektup, dini değerlerin korunması için siyasi ve toplumsal gücün seferber edilmesi gerektiğini savunan, İslam'ın izzetini her şeyin üzerinde tutan bir çağrı niteliğindedir.
