Bugün En Uzun Gündü Baba... | Bir Ahmet Gencal Şiiri
Bugün en uzun gündü... Sadece takvimlerin değil, insanın kendi içindeki mevsimlerin de döndüğü, güneşin ufukta ağır ağır süzüldüğü bir gün. Bazı günler uzarken ömürler kısalıyor; bazı anlar ise bir ömre sığıyor.
Bu şiir, İstanbul’un surlarına sinmiş binlerce yıllık nefesle, bir evladın babasına duyduğu hürmetin ve arayışın hikâyesidir. Yılların tecrübesi ile 54 yılın yükünün birbirine karıştığı, "kul yürür, Allah yolu bilir" teslimiyetiyle kaleme alınmış bir iç döküştür. Şehirleri binaların değil vicdanların ayakta tuttuğu inancıyla, kendi içimizdeki ışığı aradığımız o uzun yolculuğa bir davettir.
Bu eser, kıymetli babam, yazar ve eğitimci Sabahattin Gencal’ın derinlikli felsefi birikimlerinden, özellikle de onun kaleme aldığı blog yazısından ilham alınarak hazırlanmıştır. Babamın dünyasına, düşünce haritasına ve "Sözün İki Yakası"ndaki o kadim sohbetlerimize daha yakından tanıklık etmek isterseniz, sizi şu adrese davet ediyorum:
🔗 Tüm Yazılar İçin: [https://gencalsabahatti.blogspot.com/]
🔗 İlham Kaynağımız Olan Yazı İçin: [https://gencalsabahatti.blogspot.com/...]
Şiir Metni:
UZAYAN GÜNLER, KISALAN ÖMÜRLER
Bugün en uzun gündü baba…
Dediler ki:
Güneş daha geç inecek ufuktan,
daha çok ışık kalacak yeryüzünde…
Ama insan düşündü mü,
anladı mı?
Bazı günler uzarken
ömürler kısalıyordu.
Bir takvim yaprağında değil,
bir milletin kalbinde
gündönümleri yaşanıyordu.
Ey zaman…
Sen misin değişen,
yoksa biz mi değişiyoruz?
Dünya dönüyor hâlâ,
gökyüzü aynı gökyüzü,
toprak aynı toprak…
Ama insanın içindeki mevsimler
kaç kere kışa döndü?
Bir zamanlar umut eken eller,
bugün neden korku biçiyor?
Bir zamanlar başı dik yürüyenler,
neden kendi gölgelerinden çekinir oldu?
İstanbul…
Sen iki kıtanın arasına kurulmuş
eski bir dua gibisin.
Surlarında imparatorlukların sesi,
sokaklarında milyonların nefesi…
Sen nice yükseliş gördün,
nice düşüş…
Nice adam geldi meydanlarına,
nice sözler söylendi taşlarına…
Ama sen bilirsin:
Şehirleri binalar değil,
vicdanlar ayakta tutar.
Bir milletin en büyük sarayı
adaletidir.
Hayat bir sahne midir baba?
Belki değil…
Çünkü sahnede perde kapanır,
oyun biter.
Ama hayatta
her insan kendi nefsiyle
her gün yeniden karşılaşır.
İnsan kendinden kaçamaz.
Kader bir zincir değildir,
bir yol haritasıdır.
Kul yürür,
Allah yolu bilir.
Kul çalışır,
Allah sonucu yaratır.
Çünkü tevekkül;
oturup beklemek değil,
elinden geleni yaptıktan sonra
kalbini teslim etmektir.
Ey insan…
Sen neden seyirci oldun?
Neden kendi hayatının kapısında
misafir gibi durdun?
Sana verilen aklı
neden başkasının eline bıraktın?
Gözlerin açıkken
neden gölgeleri gerçek sandın?
Belki de en büyük kaybımız buydu:
Düşmanımızı ararken
içimizdeki sessizliği unuttuk.
Bir çocuk ağlarsa
bir anne duyar.
Bir toplum ağlarsa
kim duyar?
Pazar yerindeki fiyatı,
evindeki telaşı,
gençlerin umutsuzluğunu,
yaşlıların yorgunluğunu…
Kim görür?
Sınıflarda sessizleşen çocukları,
hayal kurmayı erteleyen gençleri,
geçim derdinde küçülen insanları…
Bir ülkenin aynası
bazen bir sınıftır.
Bir öğretmenin gördüğü
bazen bir çağın hikâyesidir.
Yıllar geçer…
İnsan anlar ki:
En büyük fakirlik
cebinde eksik olan değil,
Kalbinde eksilen umuttur.
En büyük esaret
kapalı kapılar değil,
Kendi gücünü unutmuş bir zihindir.
Ey Anadolu insanı…
Sen bu toprağın sessiz kahramanısın.
Alın terin temiz,
niyetin temiz…
Ama unutma:
Kaderini yazan el,
önce kendi iradesini kaldırmalıdır.
Ayağa kalkmadan
yol değişmez.
Sormadan,
aramadan,
düşünmeden
hakikat bulunmaz.
Baba…
Sen 83 yılın içinden konuşuyorsun.
Ben 54 yılın yüküyle dinliyorum.
İkimiz de biliyoruz:
Bazı insanlar geç keşfedilir,
bazı değerler geç anlaşılır.
Ama hakikat;
gecikir belki,
hiç kaybolmaz.
Bugün en uzun gündü baba…
Belki de bize şunu hatırlattı:
Güneşin uzunluğu değil,
insanın içindeki ışığın uzunluğu önemlidir.
Çünkü karanlık;
güneş gidince başlamaz.
İnsan kendi içindeki ışığı kaybedince başlar.
Ve belki şimdi…
Yeni bir gün doğmadan önce,
hepimizin kendi kalbimize dönüp
şunu sorması gerekir:
"Ben bu hayatta
seyreden miyim,
yoksa gerçekten yaşayan mı?"
Çünkü insanın en büyük yolculuğu
dışarıya değil,
kendi içine yaptığı yolculuktur.
Ve o yolculukta
bulunan her insan,
bir gün mutlaka
kendi ışığına kavuşur.
Ahmet GENCAL
21 Haziran 2026