9-10
yaşlarındaki çocukların ellerinde cep telefonlarının olmasını artık
yadırgamıyoruz. Önümüzdeki masada oturan genç bir hanımefendinin 3-4 yaşındaki
yavrusuna telefonda bir şeyler göstermesi dikkatimizi çekiyor. Ne gösteriyor
acaba? Bu kadar küçük çocuklar için de programlar hazırlanmış mıdır? 9-10
yaşlarındaki çocuklar ne izliyorlar? Bütün bunlar inceleme ve araştırma konusu.
Ben bunları incelemedim. İnceleyen ve bu konuda rapor sunanlar var mı acaba?
Cep
telefonlarına diyeceğimiz yok. Olamaz da zaten. Bin bir marifetli olanları var.
Hele de yapay zekâ da varsa. Ancak kullanmasını pek de beceremiyoruz gibime
geliyor. Allah’ın (cc) hikmeti başkaları icat ediyor ve de zaman zaman
geliştiriyor. Bizse hâlâ kullanma derdinde… Büyüklerin kullanmaları dert değil
sanki. Çocukları kurtarsak bari…
Sağdaki
masada yaşlı bir beyefendi. Telefonu da gözlüğü de masanın üzerinde. Telefona
mı bakıyor? Yoksa düşünüyor mu? Bir insanın düşünüp düşünmediği dıştan
anlaşılabilir mi? Belki de dertleniyor. Neyi dert ediyor acaba?
Pastanedekilerin
dertleri biter mi saya saya. Dert veren Allah derman da verir inşallah ama bu
konuda çalışmak gerek. Kafa yorarak tabii. Sözün gelişi söylemiş olduk aslında
kafa düşünmekle yorulmazmış.
Çocukların
telefon kullanmasını taktım kafaya. Nasıl yapsak da …? Önce neydik ne olduk,
diye mi düşünsek? Biz de çocukluğumuza mı gitsek.
İşte.
9-10 yaşlarında ben. Doğduğum ve 13 yaşıma kadar kaldığım yöredeyim. Trabzon’un
Çaykara’sına bağlı Akköse Köyü… Biraz önce Kuzuluk Kaplıca Evleri pastanesinde
83 yaşında bir emekli öğretmenken… Işık hızını geçiyoruz. Gerilere gidip
gelebiliyoruz. Ne olurdu ileriye doğru bir arpa boyu olsun yol alabilsek…
Teyzem
bana halk hikâyeleri kitapları veriyor. Hikâye değil bir dünya sanki içinde
kayboluyorum. Yaşlı bir amca vardı kibar-ı kelâm anlatırdı. Nedir kibar-ı
kelâm? Okulda Doğan Kardeş dergisi okurduk… Şimdi daha iyi anlıyorum ki biz
“Ocak başı” masallarının anlatıldığı çağda yaşamışız da farkında değilmişiz.
Şimdi nerede Dede Korkut ve Nasrettin Hoca? Keloğlan, Hacivat ve Karagöz, Temel
ile Dursun…? Hem dinlemesini öğrenirdik hem anlatmasını. Hem de kıssadan hisse
çıkarmasını. Bulmacalar, bilmeceler… Maniler, türküler oh daha neler neler…
Kolayca, bunlar gittiler deyiveriyoruz. Hayır bunlar gitmediler emperyalistler
ve işbirlikçileri tarafından yok edildiler.
Bir milletin yok edilmesi ameliyesi o milletin kültürünün yok
edilmesiyle başlar…
Şimdi
yine pastanedeyiz. Kendileri nefislerini tutup çocuklarına dondurma
getirtiyorlar. Tatlılar da çeşit çeşit. Çocukların beslenmesine dikkat etmek
gerek. Peki, beyinlerinin beslenmesini düşünen var mı? Tabi tabi niçin olmasın.
Telefondaki programlar çocukların emrinde. Merak ediyorum bu programlardan
yüzde kaçını biz yapmışız? O kadar da değil. Biz program yapabiliriz. Bunu
biliyorum. Yeğenim bilgisayar mühendisi. Bir programı bitirmek üzere. Satılıp
satılmayacağını, tutunup tutunmayacağını düşünüyor. Yabancılarla rekabet
oldukça zor. Eee bu durumda? Evet, devletin desteği gerek. Çocukları olsun
kurtaralım.
Hayal
görüyor değilim. Masalda anlatmıyorum. İşkembeden de atmıyorum. 10 gündür her
akşam uğradığımız pastanedeki gözlemlerimden hareketle başta Milli Eğitim ve
Aile Bakanlıkları olmak üzere bütün bakanlıklara çağrı yapıyorum. Bu konuya bir
el atıverin. Öğretmenlerin verdiği eğitim de heba olmak üzere…
Oooo
sıra ona gelene kadar demek durumunda değiliz. Çocuklara ait ilgi çekici,
kültürümüze uygun, çağdaşlığı teşvik edici ve en başta da yaş düzeylerine göre
programlar yapılmalıdır. Bu hiç de zor değildir. Ama yook biz “maarif” işleri
ile ilgilenmeye devam edeceğiz denirse bir kuşağı daha kaybederiz.
Bu
söylediklerimizi kimselerin duymayacağını, duysalar bile kimselerin umurlarında
olmayacağını da biliyoruz. Kapitalistlerin dümen suyundan çıkılmak
istenmediğini de biliyoruz. Buna rağmen…
Bir
hocamız, “Oğlumun adı Reşit sen söyle sen işit.” derdi. Allah rahmet etsin. Sağ
olsaydı bütün bu üzerinde durduklarımıza ne derdi acaba?
Acaba?
Sabahattin
Gencal, Kuzuluk, 15. 07. 2026
